KOMENTARZE: Wyjaśnia, w jaki sposób dysregulacja dopaminy może nasilać nawroty, zawężać zainteresowania użytkowników i zaburzać podejmowanie decyzji, co wyjaśnia szeroki zakres objawów związanych z uzależnieniem.
Prog Neuropsychopharmacol Biol Psychiatry. 2007 15 listopada;31(8):1601-13.
Leyton M.
Wydział Psychiatrii, Uniwersytet McGill, 1033 Pine Avenue West, Montreal, Quebec, KANADA H3A 1A1. [email protected]
Abstrakcja
W modelach zwierzęcych znaczne dowody sugerują, że zwiększona motywacja do poszukiwania i przyjmowania narkotyków jest związana z warunkową i uwrażliwioną aktywacją układu dopaminy mezolimbicznej (DA). Bezpośrednie dowody na te zjawiska u ludzi są jednak skąpe. Jednak ostatnie badania potwierdzają następujące tezy.
Po pierwsze, ostre zażywanie leków z różnych grup farmakologicznych zwiększa poziom pozakomórkowej DA w obrębie brzusznego prążkowia człowieka.
Po drugie, indywidualne różnice w skali tej reakcji korelują z nagradzającym działaniem narkotyków i cechą osobowości polegającą na poszukiwaniu nowości.
Po trzecie, przejściowe zmniejszenie transmisji DA u ludzi zmniejsza pragnienie zażycia narkotyku, skłonność do preferencyjnego reagowania na bodźce sprzężone z nagrodą oraz zdolność do podtrzymywania reakcji w celu otrzymania przyszłej nagrody w postaci narkotyku.
Wreszcie, najnowsze badania wskazują, że powtarzająca się ekspozycja na leki pobudzające, czy to na ulicy czy w laboratorium, może prowadzić do wyuczonych i uwrażliwionych reakcji behawioralnych oraz uwolnienia DA.
W przeciwieństwie do tych ustaleń, u osób z długą historią nadużywania substancji, uwalnianie DA wywołane narkotykami jest zmniejszone. To zmniejszone uwalnianie DA może odzwierciedlać dwa różne zjawiska. Po pierwsze, możliwe jest, że związane z odstawieniem narkotyków spadki w funkcji komórek DA utrzymują się dłużej, niż wcześniej podejrzewano.
Po drugie, bodźce skojarzone z lekiem mogą uzyskać wyraźną kontrolę warunkową nad uwalnianiem DA i ekspresją uwrażliwienia, co prowadzi do zmniejszonego uwalniania DA, gdy nie ma sygnałów związanych z lekiem.
Na podstawie tych obserwacji zaproponowano dwuczynnikową hipotezę dotyczącą roli DA w nadużywaniu narkotyków.
W obecności bodźców w postaci narkotyku może nastąpić warunkowe i uwrażliwione uwalnianie DA, prowadzące do ukierunkowanego zachowania polegającego na poszukiwaniu narkotyku.
Dla porównania, w przypadku braku bodźców związanych z lekiem funkcja DA ulegałaby osłabieniu, co zmniejszałoby zdolność jednostek do utrzymywania zachowań ukierunkowanych na cel i realizowania długoterminowych założeń.
Taka warunkowa kontrola ekspresji uwrażliwionego wydzielania DA może zwiększać podatność na nawrót choroby, zawężać zakres zainteresowań i zaburzać podejmowanie decyzji, co wyjaśnia szeroki zakres zjawisk związanych z uzależnieniem.