Yaduwar yawan addinan: matsalolin masu rinjaye ko marasa rinjaye? (2011)

Farfesa na Lafiya na Eval. Maris 2011;34(1):3-56. doi: 10.1177/0163278710380124. Epub 2010 Satumba 27.

Sussman S 1 , Lisha N , Griffiths M.

Abstract

Yawan binciken da aka gudanar a cikin shekaru talatin da suka gabata ya nuna cewa nau'ikan jarabar miyagun ƙwayoyi da hanyoyin aiki iri ɗaya na iya yin aiki iri ɗaya. Labarin na yanzu ya yi la'akari da irin waɗannan jaraba guda 11 (taba, barasa, miyagun ƙwayoyi, cin abinci, caca, intanet, soyayya, jima'i, motsa jiki, aiki, da siyayya), yawansu, da kuma faruwar su tare, bisa ga bita mai tsari na wallafe-wallafen. An gabatar da bayanai daga bincike 83 (kowane bincike n = aƙalla mutane 500) kuma an ƙara musu ƙananan bayanai. Dangane da waɗanne zato aka yi, yawan jarabar watanni 12 tsakanin manya a Amurka ya bambanta daga 15% zuwa 61%. Marubutan sun tabbatar da cewa ya fi yiwuwa a yi tunanin cewa kashi 47% na manya a Amurka suna fama da alamun rashin daidaituwa na cutar jaraba a cikin watanni 12 kuma yana iya zama da amfani a yi tunanin jaraba saboda matsalolin rayuwa da kuma abubuwan da suka shafi matakin mutum.

Abstract

Yawan binciken da aka gudanar a cikin shekaru talatin da suka gabata ya nuna cewa nau'ikan jarabar miyagun ƙwayoyi da hanyoyin aiki iri ɗaya na iya yin aiki iri ɗaya. Labarin na yanzu ya yi la'akari da irin waɗannan jaraba guda 11 (taba, barasa, miyagun ƙwayoyi, cin abinci, caca, intanet, soyayya, jima'i, motsa jiki, aiki, da siyayya), yawansu, da kuma faruwar su tare, bisa ga bita mai tsari na wallafe-wallafen. An gabatar da bayanai daga bincike 83 (kowane bincike n = aƙalla mutane 500) kuma an ƙara musu ƙananan bayanai. Dangane da waɗanne zato aka yi, yawan jarabar watanni 12 tsakanin manya a Amurka ya bambanta daga 15% zuwa 61%. Marubutan sun tabbatar da cewa ya fi yiwuwa a yi tunanin cewa kashi 47% na manya a Amurka suna fama da alamun rashin daidaituwa na cutar jaraba a cikin watanni 12 kuma yana iya zama da amfani a yi tunanin jaraba saboda matsalolin rayuwa da kuma abubuwan da suka shafi matakin mutum.

keywords: jaraba, tashin hankali, haɗuwa, rikicewa, jaraba dabi'a

Ko da yake sau da yawa ana danganta shi da haƙurin jiki da tasirin janyewa, kalmar "jaraba" ta sami faffadan ma'ana (misali, duba www.dsm5.org ; an duba shi a ranar 22 ga Fabrairu, 2010; kuma Brewer & Potenza, 2008 ; Griffiths, 2005a ; Marks, 1990 ; Orford, 2001 ; Schneider & Irons, 2001 ). Daga cikin masu bincike da likitoci da yawa, "jaraba" ya koma ga rashin lafiya inda mutum ya shagaltu sosai da wani hali wanda da farko yana samar da tasirin da ake so ko na sha'awa. Tasirin sha'awa gabaɗaya yana daidai da canje-canje a cikin harbi a cikin tsarin mesolimbic dopaminergic, amma akwai hanyoyin watsawar kwakwalwa da yawa da suka shafi, gami da mu opioid, serotonin, norepinephrine, anandamide, da hypothalamic-pituitary-axis (HPA), da sauransu; masu alaƙa da rahotannin tunani na sha'awa, jin daɗi, ko tatsuniya ( Brewer & Potenza, 2008 ; Johansson, Grant, Kim, Odlaug, & Gotestam, 2009 ; Schneider & Irons, 2001 ; Volkow & Wise, 2005 ). Halayyar jaraba tana faruwa tare da bambance-bambancen tsari da yawa (misali, yawan shan giya ko damuwa mai ɗorewa), amma koyaushe akai-akai, wanda ya ƙunshi lokaci mai yawa na tunani da shiga cikin ɗabi'ar, wanda ke aiki fiye da buƙatar kawar da damuwa mai tsanani da aka saba gani a cikin rikice-rikicen tilastawa ( Brewer & Potenza, 2008 ; Marks, 1990 ).

Ciwon jaraba kuma ya ƙunshi rashin iya zaɓar ko zai dakatar ko ci gaba da halayyar (rashin iko) kuma yana haifar da fuskantar mummunan sakamako da ya shafi ɗabi'a ( Schenider & Irons, 2001 ). A wata ma'anar, mutumin ba zai iya yin hasashen lokacin da ɗabi'ar za ta faru ba, tsawon lokacin da za ta ci gaba, lokacin da za ta tsaya, ko kuma waɗanne halaye ne za su iya haɗuwa da ɗabi'ar jaraba. Sakamakon haka, ana barin wasu ayyuka ko, idan aka ci gaba, ba a sake jin daɗinsu kamar yadda suke a da. Ƙarin mummunan sakamakon ɗabi'ar jaraba na iya haɗawa da tsoma baki ga aiwatar da ayyukan rayuwa (misali, aiki, ayyukan zamantakewa, ko abubuwan sha'awa), lalacewar dangantaka ta zamantakewa, ayyukan laifi da matsalolin shari'a, shiga cikin yanayi masu haɗari, rauni na jiki da nakasa, asarar kuɗi, ko raunin motsin rai.

Duk da cewa yawancin jarabar shan ƙwayoyi da waɗanda ba sa shan ƙwayoyi ba ba sa haifar da dogaro ta zahiri (misali, haƙurin da ya dogara da ilimin halittar jiki da tasirin janyewa), suna haifar da buƙatar ƙarin shiga cikin ɗabi'ar don cimma gamsuwa da kuma ƙarewar ɗabi'ar kwatsam sau da yawa yakan haifar da alamu kamar baƙin ciki, damuwa mai tsanani, rashin bege, rashin taimako, da fushi (misali, duba Allegre, Souville, Therme, & Griffiths, 2006 ; Hausenblas & Down, 2002 , game da dogaro da motsa jiki). Halayyar jaraba na iya zama kamar ga mai shan jaraba "kamar dai" ita ce mafi kyawun mafita don magance waɗannan alamun mara kyau ( Sussman & Unger, 2004 ). Ko da kuwa matakin dogaro da jiki, yawan komawa baya a cikin jaraba daban-daban yana da girma sosai (misali, sama da 70% na tsawon shekara 1; Brandon, Vidrine, & Litvin, 2007 ; Hodgins & e-Guebaly, 2004 ; Miller, Walters, & Bennett, 2001 ; Schneider & Irons, 2001 ). An nuna yiwuwar waɗannan sakamakon ga halaye 11 da ke iya zama jaraba a cikin Tebur 1 (misali, sigari, barasa, miyagun ƙwayoyi, cin abinci mai yawa, caca, Intanet, soyayya, jima'i, motsa jiki, aiki, da siyayya).

Table 1 

Hasashe kan Sakamakon Sakamako na 11 Mai yuwuwar Addabi'a

Schaef (1987) ya gabatar da wani tsari na nau'in da zai bambanta halaye daban-daban na jaraba. Nau'i na farko, jarabar miyagun ƙwayoyi , ya ƙunshi sarrafa jin daɗi kai tsaye ta hanyar amfani da kayayyakin da aka sha a jiki, gami da matsalolin shan ƙwayoyi da matsalolin da suka shafi abinci. Ana rarraba magungunan da ba a yi amfani da su ba zuwa rukuni kamar shan sigari, shan barasa, da shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba ( Sussman & Ames, 2008 ). Shan sigari (da sauran kayayyakin taba masu ɗauke da nicotine), yayin da yake halatta, yana da jaraba sosai kuma babban sanadin cututtuka daban-daban da mutuwar da ba ta kai ba, amma gabaɗaya baya haifar da matsala sosai a aiki yayin amfani da shi. Barasa, wanda kuma doka ce a yawancin ƙasashe, yana da jaraba sosai, babban sanadin mutuwar da ba ta kai ba, kuma yana haifar da rashin aiki a bayyane idan aka yi amfani da shi fiye da kima. Yawancin magunguna ba bisa ƙa'ida ba suna haifar da rashin aiki a al'ada. Matsalolin cin abinci sun haɗa da anorexia nervosa, bulimia, cin abinci mai yawa, da cin abinci mai yawa. Kowanne daga cikin waɗannan za a iya ɗauka a matsayin yana nuna yanayin ɗabi'a mai jaraba, kodayake matsalar cin abinci mai yawa (BED) ana iya cewa ta fi kama da sauran jaraba a cikin yanayin ɗabi'arsa ( Faber, Christenson, De Zwaan, & Mitchell, 1995 ; Goossens, Soenens, & Braet, 2009 ; Lewinsohn, Seeley, Moerk, & Striegel-Moore, 2002 ). James, Guo, da Liu (2001) sun gano alamun neuroimaging, fahimi, da halaye masu haɗuwa waɗanda suka nuna cewa cin abinci mai yawa da sauran rashin amfani da abinci ba daidai ba ya dace da tsarin ka'idar jarabar miyagun ƙwayoyi. Volkow da Wise (2005) sun ba da rahoton irin wannan sakamako.

Nau'i na biyu, jarabar tsari , ya ƙunshi jerin halaye masu yuwuwar cutarwa waɗanda ke fallasa mutane ga "abubuwan da ke canza yanayi" waɗanda suke cimma jin daɗi da kuma dogaro da su ( Robinson & Berridge, 2000 ; Schaef, 1987 ). Akwai jarabar tsari da dama da aka gano a cikin wallafe-wallafen yanzu, ciki har da caca, nau'ikan amfani da Intanet daban-daban, soyayya, jima'i, motsa jiki, aiki, da kashe kuɗi na tilas ( Griffiths, 2005a ; Orford, 2001 ). Misali, Young (1999) ya yi jayayya cewa mutanen da ke fama da jarabar Intanet za su iya amfani da Intanet don canza yanayin yanayinsu (watau, ƙoƙarin tserewa lokacin da suke jin kaɗaici, kasala, ko damuwa), suna shagaltu da amfani da Intanet, suna ba da rahoton alamun haƙuri da janyewa, sun yi ƙoƙarin rage amfani da su ba tare da nasara ba, kuma suna da matsala a rayuwarsu saboda amfani da Intanet ɗinsu.

Wani misali na jarabar tsari shine motsa jiki. Motsa jiki na iya zama sha'awa ga wasu mutane idan sun yi aiki fiye da kima (misali, yin tsere na tsawon lokaci da kuma lokutan da suka wuce gona da iri). Sakamakon haka, ana yin watsi da ayyukan sana'a, ilimi, ko zamantakewa da yawa, baƙin ciki yana faruwa lokacin da mutum bai yi motsa jiki ba, kuma motsa jiki mai yawa na iya haifar da raunuka akai-akai ( Griffiths, 1997 ; Thaxton, 1982 ). Misali na uku shine kashe kuɗi na dole. Masu kashe kuɗi na tilastawa suna ci gaba da cin bashi duk da mummunan sakamako na motsin rai, zamantakewa, da kuɗi ( Hodgson, Budd, & Griffiths, 2001 ). Suna iya shiga cikin tsarin tsarawa da siye wanda da farko kallo ya zama al'ada, amma a cikin bincike na kusa na iya haɗawa da tsarin siyan nau'in abu ɗaya akai-akai, ba tare da amfani da kayan ba, don cimma jin daɗin rayuwa ( Black, 2007 ). Hakanan suna da daraja sosai ga kuɗi a matsayin mafita ga matsalolin motsin rai ( Hanley & Wilhelm, 1992 ).

Wasu jaraba na iya zama masu cutar da kai amma har yanzu suna samun amincewar jama'a. Misali, aikin yi na iya haifar da jin daɗi da farko, sannan daga baya ya takaita rayuwar zamantakewa, ya haifar da radadin motsin rai na mutum (misali, jin "gajiya"), har ma yana iya haifar da haɗari (misali, tuƙi yayin da ake shagaltuwa da al'amuran aiki, tuƙi da amfani da wayar hannu, da tuƙi yayin da ake rashin barci). Duk da haka, "masu fama da aiki" na iya ci gaba da samun lada na zamantakewa da kuɗi na yau da kullun kamar haɓaka aiki, ƙarin albashi, da/ko yabo daga ma'aikata da abokan aiki ( Griffiths, 2005b ).

Nazarin Na Yanzu

Mun kammala wani bita na wallafe-wallafe kan jaraba 11. Waɗanda aka zaɓa sun haɗa da shan sigari (nicotine), shan barasa/dogara, shan miyagun ƙwayoyi/dogara, matsalolin abinci/shaye-shaye (tare da mai da hankali kan BED amma ba tare da ban da binciken anorexia nervosa da bulimia ba idan an yi nazari a lokaci guda tare da BED), jarabar caca (watau caca ta hanyar cuta), jarabar intanet, jarabar soyayya, jarabar jima'i, jarabar motsa jiki, aiki, da jarabar siyayya (kashe kuɗi). An zaɓi waɗannan jarabar ne saboda binciken da suka yi a aikin da ya gabata (misali, Adams, 2009 ; Cook, 1987 ; Essau, 2008 ; Freimuth et al., 2008 ; Griffiths, 2005b ; Larkin, Wood, & Griffiths, 2006 ; MacLaren & Best, 2010 ; Sussman & Black, 2008 ), da kuma sanannun sunaye a kafofin watsa labarai. Misali, kowanne daga cikin waɗannan halaye yana haifar da dubban shafukan yanar gizo, idan mutum ya yi bincike a Google (misali, "rashin cin abinci mai yawa" yana samar da shafukan yanar gizo 360,000, "sha'awar soyayya" yana samar da shafukan yanar gizo 138,000, "sha'awar motsa jiki" yana samar da shafukan yanar gizo 36,000, "aiki" yana samar da shafukan yanar gizo 113,000, kuma "sha'awar siyayya" yana samar da shafukan yanar gizo 110,000; an duba shi a ranar 1 ga Maris, 2010).

Mun mayar da hankali kan bincika nau'ikan bayanai guda biyu: yawan halayen jaraba da yawan halayen jaraba tare (watau, faruwar juna/cututtuka tare). Manufar binciken ita ce samar da kimanta yawan waɗannan halaye 11 na jaraba da kuma faruwar kowane ɗaya ko fiye daga cikin waɗannan jaraba tare a cikin yawan manya na Amurka a cikin watanni 12. A cikin samfurin ɗaliban jami'a na Amurka 604, Cook (1987) ya bincika ma'auni na 10 cikin 11 na halayen jaraba da muka bincika (watau, sigari, barasa, miyagun ƙwayoyi, kiba, anorexia, bulimia, caca, dangantaka, jima'i, gudu, aiki, da siyayya). Bai bincika jarabar intanet ba, saboda shekarar da aka kammala binciken (watau, intanet kamar yadda muka sani a yau ba ta wanzu a lokacin). Ya gano cewa kusan kashi ɗaya cikin huɗu na samfurin (23.8%) sun amsa "a'a" ga duk halayen jaraba, tare da tashin hankalin abokin tarayya da rikice-rikicen motsin rai, yana nuna cewa akwai yawan halayen jaraba a tsakanin ɗaliban kwaleji. Duk da haka, bai raba tsakanin nau'ikan halayen matsala guda uku da ya yi nazari a kansu ba lokacin da yake bayar da rahoton wannan kididdigar (watau, halayen jaraba, tashin hankalin abokin tarayya, da rikice-rikicen motsin rai).

Mun yi amfani da bayanan da ya bayar a cikin labarinsa don ƙididdige kashi na masu shan miyagun ƙwayoyi waɗanda suka ba da rahoton ɗabi'a ɗaya kawai ta jaraba. An gano cewa wannan ya kai kusan kashi 11% (Sakamakon bincikensa ya yi daidai da na Carnes, Murray, & Charpentier, 2004 , wanda ya gano cewa ƙasa da kashi 13% na samfurin manya 1,604 da ke shan miyagun ƙwayoyi a cikin marasa lafiya sun sha wahala daga jaraba ɗaya kawai). Mun kuma ƙididdige daga bayanansa cewa daga cikin waɗanda ke shan miyagun ƙwayoyi, kashi 58% sun ba da rahoton jaraba 2 zuwa 4 tare kuma kashi 31% sun ba da rahoton jaraba 5 ko fiye tare. A taƙaice, har zuwa kashi uku cikin huɗu na ɗaliban jami'a a binciken Cook sun ba da rahoton fuskantar aƙalla ɗabi'a ɗaya ta jaraba kuma mafi yawan samfurin sun ba da rahoton jaraba da yawa tare (misali, 58% × 76% = 44% na jimlar samfurin sun ba da rahoton fama da ɗabi'a 2 zuwa 4 tare da jaraba).

Mun yi zato lokacin da muke yin wannan bita, cewa ba za mu iya gano bincike da yawa da ke bincika jaraba da yawa da kuma haɗuwarsu a cikin samfurin guda ɗaya ba. Bugu da ƙari, mun san cewa bambancin yaduwar kowace jaraba na iya zama da yawa a matsayin aikin bincika abubuwa kamar rayuwa idan aka kwatanta da yawan da ake samu a yanzu, ko halayen da aka auna sun kasance na cin zarafi ko kuma abubuwan da suka fi ƙarfin dogaro, da kuma ta hanyar bambancin alƙaluma kamar shekaru, jinsi, da ƙabila (misali, yawan jaraba na iya zama mafi girma a cikin matasa, maza sun fi mata sau biyu damar bayar da rahoton matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi; wasu marubuta sun ba da rahoton cewa jarabar siyayya ta fi faruwa a cikin mata; Baƙar fata, 2007 ; Sussman & Ames, 2008 ). Saboda haka, samun damar gano yawaitar jaraba 11 a cikin al'umma (misali, manya na Amurka) ba zai yiwu ba. Duk da haka, mun yanke shawarar bincika zato mai yiwuwa wanda zai iya ba da damar yin lissafin yaduwa da haɗuwa iri-iri. Don haka, burinmu shine (a) mu ƙididdige yawan kowace ɗabi'a ta jaraba a yanzu da kuma (b) mu auna yawan kowace ɗabi'a ta jaraba a yanzu, mu kula da faruwar halayen jaraba a ƙarƙashin zato daban-daban na yiwuwar faruwar haɗuwa. Mun so mu magance tambayar game da yawaitar da kuma faruwar halayen jaraba a cikin al'umma gabaɗaya, muna mai da hankali kan gwargwadon yiwuwa lissafinmu na gaba akan manya na Amurka.

Hanyar

Ra'ayin Nazarin

An bincika injunan bincike guda huɗu: PsycINFO, OVID Medline (1950 ta makonnin farko na 2 na Afrilu 2010), PubMed, da Google Scholar. Sharuɗɗan da aka yi amfani da su don halayen halayen jaraba na 11 sun kasance "jarabar taba," "jaraba ta nicotine," "shan giya," "shan barasa," "zagi mara kyau," "zagi, "" Jaraba, "" jaraba, "" jaraba, "" jaraba, "" yawan cin abinci, "" shan kwaya, "" jaraba caca, "" caca na tilasta, "" caca na cuta, "" jaraba na intanet, " , "" Jarabawar yanar gizo, "" amfani da yanar gizo, "" jarabar wasan bidiyo "(ana neman ayyukan da suka danganci yanar gizo)," jaraba ce ta soyayyar, "" dogaro ta jima'i, "" jarabar jima'i, "" jarabar jima'i, "" jarabar jima'i, "" jima'i tursasawa, "" jarabar motsa jiki, "" jaraba, "" maye, "" jaraba, "" jaraba, "da" cin kasuwa. "Aƙalla sharuɗɗan kalmomi biyu don amfani ga kowane halayen jaraba (misali,“ jima'i shan tabar wiwi n "da" tursasawar jima'i "), duk sun haɗu da sharuɗɗa guda biyar waɗanda ke nuna alamar tashe (“ tashin hankali ”da“ abin da ya faru ”) ko haɗuwar abubuwa (“ ƙari-cikin maye, ”“ rikice-rikice, tare da rikice-rikice ”), . An bincika lakabi da farko don bincika abubuwan da za a iya amfani da su, sannan kuma aka haɗa da zane, sannan an saukar da rubutun. Anyi nazarin sassan bayanan da aka saukar da rubutun don ƙarin nassoshi da ba'a cikin su ba. Idan an sami fewan labarai kaɗan da suka dace, an yi ƙoƙarin wasu sharuɗɗan ko kuma kawai dabi'ar jaraba ce kawai ba tare da haɗa shi da kalmar wariyar magana ba. Jimlar bincike na 640 na farko an kammala (kalmomin bincike na halayyar dabi'a na 32 × yanayin ƙa'idodin 5 / maganganun abubuwan da suka faru engines injunan bincike na 4).

analysis

Mun kafa wani tsari na sharuɗɗan haɗawa da keɓewa waɗanda za su iya ba da damar riƙe nau'ikan karatu daban-daban amma kuma suna ba da damar yin wani nau'in kwatantawa a cikin nazarin. Da farko, mun yi ƙoƙarin haɗa da nazarin da suka bayar da rahoton girman samfurin aƙalla mahalarta 500 (misali, kamar yadda yake a cikin Stucki & Rihs-Middel, 2007 ). Ta hanyar yin hakan, za mu guji samfuran da suka fi dacewa da zaɓi. Duk da haka, idan akwai ƙananan nazarin da ake da su don wani takamaiman ɗabi'a mai jaraba, mun haɗa da nazarin bayanai tare da ƙaramin girman samfurin a cikin rubutun. Saboda an sami ƙananan nazarin haɗuwa, duk nazarin bayanai game da haɗuwar jaraba da ke cikin binciken an haɗa su a cikin rubutun wannan bita, ba tare da la'akari da girman samfurin ba. Na biyu, mun iyakance shekarunmu na haɗawa daga shekaru 16 zuwa 65, don kama lokutan ci gaba daga tsufa a farkon balaga zuwa matsakaicin/tsufa. A cikin labaran da suka haɗa da kewayon shekaru masu faɗi, mun yi ƙoƙarin amfani da bayanan a cikin kewayon shekaru 16 zuwa 65. Na uku, mun haɗa da nazarin yaɗuwar cutar kawai waɗanda suka binciki maza da mata, don kawar da duk wani samfuri na musamman (misali, dogaro da sinadarai ga marasa lafiya a cikin marasa lafiya). Na huɗu, mun haɗa da nazarin da kawai suka ƙayyade amfani da wani ma'aunin jaraba kuma sun ba da duk wani ma'aunin tunani wanda ke nuna aminci ko inganci (misali, duba Albrecht, Kirschner, & Grusser, 2007 ). Akwai wasu labaran da suka yi tasiri sosai amma ba su ba da izinin kimantawa bayyanannu na yaɗuwar cutar ba, kuma an cire waɗannan daga cikin tarawa (misali, Brenner, 1997 , game da jarabar Intanet). A ƙarshe, mun yi ƙoƙarin haɗa bayanai kawai kan shiga cikin halin jaraba na baya-bayan nan, galibi shiga cikin shekarar da ta gabata, kuma mun tantance nazarin da ya ba da rahoton yawan ɗabi'ar jaraba na rayuwa kawai (an faɗi keɓancewa a cikin rubutun).

An nuna bayanan da suka cika sharuɗɗan haɗawa a cikin Jadawali na 2 ( n = nazarin 83). Waɗannan bayanan sun taƙaita matakan ɗabi'ar da suka wuce gona da iri a matsayin "masu jaraba." Duk "cin zarafi" da "dogara" an ɗauke su a matsayin "masu jaraba" a cikin tebur da kuma a cikin lissafinmu. A cikin binciken da suka auna "masu haɗari," "matsala," da "caca" na "cuta", gabaɗaya caca ta hanyar cuta ce kawai ake la'akari da ita a cikin teburin (idan an bayar kuma an gabatar da ita daban da sauran rukunan). Sai dai idan an ƙayyade akasin haka, bayanai sun kasance akan amfani da watanni 12 da suka gabata (duba Jadawali na 2 ). An kammala lissafin yawan halayen jaraba 11 a cikin nazarin ta hanyar la'akari da (gwargwadon iyawa) matsakaicin girman samfurin duk ƙimar da aka bayar ta hanyar bayanan gwaji da aka ruwaito. An ƙididdige ƙiyasi a cikin ƙungiyoyin shekaru da jinsi.

Table 2 

Rikice-rikice da Co-Occurrence na Addini na 11 na Nazarin Tare da Ns a Least 500

results

Rikicewa da Hadin gwiwa

Mun gano jimillar nazarin guda 83 tare da girman samfurin da ya kai akalla darussa 500 ( Tebur 2 ). A cikin waɗannan nazarin guda 83, 12 sun binciki dogaro da sigari/jarabar nicotine (2 daga cikinsu sun binciki wani nau'in haɗuwa da aƙalla ɗaya daga cikin halaye 11 na jaraba), 22 sun binciki amfani da barasa/dogara (5 daga cikinsu sun binciki amfani da miyagun ƙwayoyi/dogara (3 daga cikinsu sun binciki amfani da miyagun ƙwayoyi/dogara (2 daga cikinsu sun binciki amfani da abinci/jaraba) 9 sun binciki amfani da abinci/jaraba (2 daga cikinsu sun binciki amfani da abinci), 26 sun binciki amfani da caca (7 daga cikinsu sun binciki amfani da intanet), 16 sun binciki amfani da intanet (1 daga cikinsu sun binciki amfani da shi), 20 sun binciki amfani da soyayya (babu ɗayan waɗannan sun binciki amfani da shi), 4 sun binciki amfani da jima'i (1 daga cikinsu sun binciki amfani da shi), 3 sun binciki amfani da shi (babu ɗayan waɗannan sun binciki amfani da shi), 3 sun binciki amfani da shi (babu ɗayan waɗannan sun binciki amfani da shi), kuma 4 sun binciki amfani da shi (babu ɗayansu sun binciki amfani da shi). Ana gabatar da sakamakon a matsayin aikin rukunin shekaru (manya, matasa a jami'a, sannan manya).

Taba / sigari yau da kullun amfani da dogaro

An yi nazari sosai kan yawan shan taba da sauran miyagun ƙwayoyi tsakanin matasa da manya; misali, ta ƙungiyar bincike ta Monitoring the Future (MTF) a Amurka ( http://monitoringthefuture.org ; an duba shi a ranar 17 ga Maris, 2010; Johnston, O'Malley, Bachman, & Schulenberg, 2009a , 2009b ). Shan taba a kowace rana (kwanaki 20 ko fiye a cikin kwanaki 30 da suka gabata) ya bambanta daga 11.4% tsakanin matasa 'yan shekara 18 zuwa 17% tsakanin matasa 'yan shekara 50 ( Johnston et al., 2009a , 2009b ). Mutum zai iya yanke hukuncin cewa shan taba a kullum shan taba sigari ne mai jaraba, kodayake bincike da dama sun auna jarabar taba (nicotine) musamman. An gano cewa jarabar taba (dogara) tsakanin matasa tsofaffi ya bambanta tsakanin 6% da 8% ( Chen, Sheth, Elliott, & Yeager, 2004 ; Young et al., 2002 ). Cook (1987) sun gano cewa kashi 9.6% na masu shan taba a tsakanin ɗaliban jami'a sun fi shan taba a tsakanin ɗaliban jami'a, yayin da Dierker et al. (2007) suka gano cewa akwai masu shan taba a tsakanin ɗaliban jami'a masu shigowa kashi 4.4% (4.9% na cikakken samfurin shan taba ne a kullum). MacLaren da Best (2010) sun gano cewa akwai ƙarancin masu shan taba a tsakanin waɗanda suka yi amfani da irin wannan samfurin na ɗaliban jami'a 948 'yan ƙasar Kanada masu shekaru 19 da haihuwa waɗanda suka kai kashi 1.7%.

Grant, Hasin, Chou, Stinson, da Dawson (2004) sun gano cewa kashi 12.8% na shan taba a cikin wani samfurin manya na ƙasar Amurka (kuma duba Falk, Yi, & Hiller-Sturmhofer, 2006 ). A gefe guda kuma, Goodwin, Keyes, da Hasin (2009) , sun gano cewa shan taba a kowace rana ya kai kashi 21.6% da 17.8% na shan taba a tsakanin wani samfurin manya na Amurka maza da mata, bi da bi. Da alama shan taba a kowace rana yana nuna kusan matakin kamuwa da cutar kamar matakan dogaro kai tsaye, musamman tsakanin manya. Shan taba a kowace rana ya bambanta sosai tsakanin ƙasa. Misali, Farrell et al. (2003) sun gano cewa kashi 24% na manyan mutane a Burtaniya suna shan taba sigari 10 ko fiye a kowace rana. Ulrich, Hill, Rumpf, Hapke, da Meyer (2003) sun gano cewa shan taba a kowace rana ya kai kashi 38.6% a Jamus. Mun kiyasta cewa yawan shan taba a cikin watanni 12 da suka gabata a cikin yawan manya na Amurka ya kai kusan kashi 15% (duba Hughes, Helzer, & Lindberg, 2006 ).

Barasa zagi / dogaro

A cikin binciken MTF, amfani da barasa na yau da kullun ya bambanta daga 2.8% zuwa 11% tsakanin 18-zuwa 50-shekara, bi da bi, amma yana iya yin nuni da matsalar shaye-shaye (Johnston et al., 2009a, 2009b). Wani lokacin shan giya mai nauyi (5 ko fiye da abin sha aƙalla sau ɗaya a cikin makonni biyu na ƙarshe) ya bambanta daga 25% tsakanin tsoffin 18 zuwa 42% tsakanin X -XX mai shekaru zuwa 20% a tsakanin shekarun 20. Haka kuma, wannan na iya nuna rashin shan giya. Koyaya, buguwa ta yau da kullun (50 ko fiye da abin sha a cikin 5 na kwanakin 20 na ƙarshe) ya kasance ƙasa da 30% a cikin rukuni na shekaru (Gadalla & Piran, 2007; Johnston et al., 2009a, 2009b). Shekaru ɗaya na yawan barasa amfani da cuta, zagi, ko dogaro (dangane da Bayanin Bincike da kuma Takaitaccen Tarihi na Rashin Tsarin Magunguna [Shafi na Hudu; DSM-IV] sharudda), gaba ɗaya ana lasafta azaman kusan 10% na samari da tsofaffi (Alexander & Schweighofer, 1989; Barnes, Welte, Hoffman, & Tidwell, 2009 [mafi girma, a 15% tsakanin matasa da masu tasowa]; Chen et al., 2004 [mafi girma, a 16.4% tsakanin tsofaffi matasa]; Cohen et al., 1993 [mafi girma, a 14.6% tsakanin 17- zuwa 20 mai shekaru]; Cook, 1987; Essau & Hutchinson, 2008; Falk et al., 2006; Farrell et al., 2003 [ƙananan, a 5% tsakanin Manyan Burtaniya]; Faransanci, Maclean, & Ettner, 2008; Grant et al., 2004; Harford, Grant, Yi, & Chen, 2005; Hasin, Stinson, Ogburn, & Grant, 2007 [ƙananan, a 5.8% tsakanin Amurka 12- zuwa 50-shekara; 10 – 15% tsakanin 18- zuwa 29 mai shekaru]; Hill, Rumpf, Hapke, Driessen, & John, 1998; Kandel, Chen, Warner, Kessler, & Grant, 1997 [ƙananan, a 3.6% na yawan manya, 5.3% na masu shayarwa na yau da kullun]; Kilpatrick, Acierno, Saunders, Resnick, & Mafi kyau, 2000; MacLaren & Mafi Kyawu, 2010 [10.2% tsakanin ɗaliban kwalejin 19 na shekara-shekara]; Nelson & Wittchen, 1998 [9.9% tsakanin matasa da masu tasowa a Jamus]; Poelen, Scholte, Engels, Boomsma, & Willemsen, 2005 [matsalar rayuwa, matasa da matasa a Netherlands]; Regier et al., 1990 [4.8% na yawan mutanen Amurka na manya amma kawai a cikin watannin 6 na ƙarshe]; Sussman & Ames, 2008; Young et al., 2002 [15.7% tsakanin 17- zuwa 18-shekara na shekara]). Mun kiyasta ƙarancin barasa / abin dogaro na bara na 12-watan da ya gabata a cikin babban adadin yawan jama'ar Amurka kamar yadda yake kusan 10% (dogarawar giya shine kusan 4% a Amurka da sauran wurare, misali, Pirkola, Poikolainen, & Lonnqvist, 2006; Regier et al., 1990; Teesson, Baillie, Lynskey, Manor, & Degenhardt, 2006).

Marijuana da sauran magungunan cutar zina / dogaro

A cikin binciken MTF, kullun (20 ko ƙari a cikin kwanakin 30 na ƙarshe) shan taba sigari ya bambanta daga 5.4% tsakanin X -XX-shekara zuwa 18% tsakanin X -XX-shekara (Johnston et al., 2009a, 2009b). Cohen et al. (1993) ta sami karuwar cin zarafin marijuana tsakanin 17- zuwa 20 shekara-shekara na 2.9%. Sauran bayanai akan cin zarafin marijuana / dogaro tsakanin samfuran mutane sun nuna yawanci tsakanin samari da tsofaffi na kusan 7% (Agrawal, Neale, Prescott, & Kendler, 2004; Barnes et al., 2009; Coffey et al., 2002; Hall, Degenhardt, & Patton, 2008; Kandel et al., 1997; Kilpatrick et al., 2000; MacLaren & Mafi Kyawu, 2010; Young et al., 2002), ko da yake Chen, Sheth, Elliott, da Yeager (2004) ya samo asali na 13.4% tsakanin matasa, da Agrawal, Neale, Prescott, da Kendler (2004) gano cewa cin zarafin marijuana / dogaro tsakanin maza koleji na Amurka ya kasance 18% da 7.5%, bi da bi. Bayan haka, Compton, Grant, Colliver, Glantz, da Stinson (2004), Grant et al. (2004), Da kuma Stinson, Ruan, Picering, da Grant (2006) tantance babban samfurin kuma ya sami karuwar cin zarafin 1.5% na cin zarafin marijuana / dogaro a tsakanin yawan tsofaffi na Amurka (tsakanin tsohuwar 4% da 5% a tsakanin waɗannan shekarun 18 zuwa 29 na shekaru), da Farrell et al. (2003) ya samo asali na 1.8% a Burtaniya. Kandel, Chen, Warner, Kessler, da Grant (1997) ya sami yaduwar 0.1% a tsakanin tsofaffi na Amurka (yaduwar 9.0% tsakanin waɗanda suka yi amfani da bara).

Rashin rikice-rikice na wasu cututtukan ƙwayoyi masu lalata, wanda ya haɗa da amfani da marijuana a cikin lissafi a cikin wasu karatun, ya bambanta tsakanin 2% da 5% tsakanin matasa, matasa na kwaleji, da kuma manya (Alexander & Schweighofer, 1989; Chen et al., 2004; Cohen et al., 1993 [1.1% tsakanin 17-zuwa 20-shekara, a fili ban da amfani da marijuana a cikin lissafin]; Cook, 1987; Grant et al., 2004; Kandel et al., 1997 [ƙananan, a 0.3%; 11.6% tsakanin masu amfani da tushe na bara]; Kilpatrick et al., 2000; Regier et al., 1990; Sussman & Ames, 2008; Young et al., 2002). Duk da haka, Agrawal et al. (2004) ya sami ƙarancin 9% da 19.2% sauran dogayen magunguna mara kyau (ban da marijuana) a tsakanin mata da miji na 2,125 da na tagwaye, biyu bi da bi. A wannan bangaren, Compton, Thomas, Stinson, da Grant (2007), Da kuma Gargadi, Kessler, Hughes, Anthony, da Nelson (1995), ya ba da rahoton wani babban janar na Amurka 12-watan da ya kamu da cutar zina / dogaro (marijuana da sauran magunguna mara kyau) na 2.0% da 1.8%, bi da bi. A cikin Burtaniya mai girma, wannan yaduwar da aka samu tsakanin manyan mutane an samu cewa ya zama 2.1% (Farrell et al., 2003). Yaro na ƙarshe na maganin ƙarancin magunguna na watannin 12 a Kanada an gano kusan 1% (Gadalla & Piran, 2007). Dangane da wannan rukunin nazarin, muna kimanta ƙarshen watan 12 na watan da ba bisa ƙa'ida ba game da shan kwayoyi / dogaro (marijuana da / ko wasu kwayoyi) yaduwar yawan jama'a na Amurka kamar yadda 5% (kowane dogara da miyagun ƙwayoyi shine 1% zuwa 3% ; misali, Regier et al., 1990; Teesson et al., 2006).

Hadin gwiwa tsakanin taba sigari, barasa, da kwayoyi marasa ma'ana tare da juna ko wasu halayen jaraba

Nazarce-nazarce da dama (4 ne kawai daga cikinsu suka shafi samfuran mutane 500 ko fiye) sun gano cewa kashi 30-60% na matsalolin shan taba, barasa, da sauran miyagun ƙwayoyi suna faruwa tare tsakanin matasa da manya a Amurka ko a wasu wurare ( Essau & Hutchinson, 2008 ; Falk et al., 2006 ; Ford et al., 2009 ; Kaufman, 1982 ; Miller, Gold, & Klahr, 1990 ; Palmer et al., 2009 [bisa ga amfani da rai]; Regier et al., 1990 [bisa ga amfani da rai]; Stinson, Ruan, Picering, & Grant, 2006 ; Sussman & Ames, 2008 ). Duk da haka, a cikin wani babban samfurin Jamusawa na manya, an gano cewa kashi 18.4% na masu shan taba a kowace rana sun kamu da shan barasa ( Ulrich, Hill, Rumpf, Hapke, & Meyer, 2003 ).

A cikin wani bita da Holderness, Brooks-Gunn, da Warren (1994) suka yi, an yi ƙananan bincike guda uku ( ns = 20, 27, da 138) waɗanda suka nuna cewa kusan kashi 20% na masu shan miyagun ƙwayoyi sun nuna matsalar cin abinci (halayen bulimia ko bulimic), kodayake Freimuth et al. (2008) sun nuna cewa wannan faruwar tare ta fi girma a kashi 35%, kuma Lesieur da Blume (1993) sun nuna cewa faruwar tare ta bambanta da shekaru kuma ta fi yawa a tsakanin tsofaffi. Lesieur da Blume (1993) sun ba da rahoton wani bincike kan mata masu shan giya ( n = 31) wanda ya nuna kashi 36% tare da alamun cin abinci mai yawa da kashi 21% tare da matsalar cin abinci ta asibiti.

Nazari guda biyar ne kawai tare da samfurin samfurin aƙalla aƙalla 500 an gano cewa sun bincika haɗuwar 8 sauran halayen jaraba tsakanin waɗanda ke fama da taba, barasa, ko rikicewar amfani da miyagun ƙwayoyi, kuma duk waɗannan sun danganta ne da jaraba na caca (Cunningham-Williams, otan gauta, Compton, Spitznagel, & Ben-Abdallah, 2000 [amfanin rayuwa]; Faransanci et al., 2008; Griffiths, Wardle, Orford, Sproston, & Erens, 2010; Toneatto & Brennan, 2002; Welte, Barnes, Wieczorek, Tidwell, & Parker, 2001). Daga cikin babban samfurin manya a Burtaniya wanda ya ruwaito kasancewa "masu shan sigari" a cikin shekarar da ta gabata, 1.1% sun ba da rahoton matsalar caca (Griffiths et al., 2010). Ba za mu iya nemo wasu irin waɗannan karatun ba dangane da amfani da sigari. Tsakanin manyan samfurori na mako-mako ko manyan masu shaye-shaye, da kuma tsakanin tsoffin masu maye giya, 3 – 5% sun ba da rahoton matsalar caca (Faransanci et al., 2008; Griffiths et al., 2010; Lesieur, Blume, & Zoppa, 1986; Toneatto & Brennan, 2002), kodayake a cikin samfurin wakilci na manya na Amurka, 24% na mutanen da ke dogara da barasa sun ba da rahoton matsalar caca (Welte et al., 2001). A cikin samfurin dacewa na 97 13- zuwa 18 shekara-shekara masu amfani da ƙwayoyin cuta (barasa ko cin zarafi / dogaro), kawai 1% (n = 1) ya cika sharudda game da jarabar caca (Kaminer, Burleson, da Jadamec, 2002). Daga cikin samfurin masu shan miyagun kwayoyi na 990 (wanda ya fara daga 28% kasancewa mai dorewa, zuwa 77% kasancewa mai tawakkali ne), 11% ya ruwaito cewa su ma yan caca ne (Cunningham-Williams et al., 2000 [rayuwa amfani]), da kuma sauran mafi yawan ƙananan ƙananan binciken ma sun nuna cewa 5 – 25% na masu lalata abubuwan maye ma sun kasance masu shan caca (Freimuth et al., 2008; Lesieur & Blume, 1993; Lesieur, Blume, & Zoppa, 1986; Petry, 2007; Spunt, Dupont, Lesieur, Liberty, & Hunt, 1998; Steinberg, Kosten, & Rounsaville, 1992; Toneatto & Brennan, 2002).

Freimuth da abokan aikinsa (2008) sun kiyasta cewa kusan kashi ɗaya bisa uku na masu shan miyagun ƙwayoyi suna nuna ƙarin jima'i; duk da haka, wannan rahoto ɗaya hasashe ne. Griffin-Shelley (1995) sun yi hasashen cewa kashi 10% ne kawai na waɗanda ke shan miyagun ƙwayoyi kuma suna fama da soyayya ko jarabar jima'i. Ba mu sami wani bincike da ke nuna cewa akwai wasu jaraba a tsakanin masu shan taba sigari, masu shan barasa, ko masu shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba.

Idan aka yi la'akari da yawan shan taba sigari, barasa, da kuma shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba (marijuana ko wasu ƙwayoyi) a cikin manya na Amurka, kashi 15%, 10%, da 5%, bi da bi, idan aka yi la'akari da cewa kashi 50% na shan miyagun ƙwayoyi sun haɗu a tsakanin kowace cuta guda biyu daga cikin uku na shan miyagun ƙwayoyi, to mutum zai iya tara rabin kowanne daga cikin waɗannan halaye na jaraba kuma ya gano cewa kashi 15% na manya a Amurka suna shan taba sigari, barasa, ko wasu ƙwayoyi, suna sarrafa haɗuwa (jimlar kashi 30% idan babu haɗuwa). A taƙaice, mun kiyasta haɗuwa kashi 50% tsakanin shan taba, barasa, ko miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba. Bugu da ƙari, mun yi ƙiyasin, bisa ga rahotannin caca da cin abinci mai yawa (duba bita ta Lacey & Evans, 1986 ), cewa kashi 20% na masu shan taba sigari, masu shan barasa, ko masu shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba suma za su iya fuskantar ɗayan waɗannan jaraba guda takwas. An nuna wannan a cikin Tebur 3.

Table 3 

Imididdigar Rushewar da Haɗin Cutar 11 Bambancin icabi'a

cin cuta

A bara, yawan kamuwa da matsalar cin abinci (musamman BED) tsakanin matasa da manya ya bambanta tsakanin 1 zuwa 2% ( Allison, Grilo, Masheb, & Stunkard, 2005 ; Gadalla & Piran, 2007 ; Gleaves & Carter, 2008 ; Hay, 1998 ; Hoek & Hoeken, 2003 [an ambaci manyan bincike guda huɗu a cikin bita, amma uku sun binciki mata kawai]; Smith, Marcus, Lewis, Fitzgibbon, & Schreiner, 1998 ; Spitzer et al., 1992 ; Timmerman, Wells, & Chen, 1990 [an binciki bulimia nervosa]), kodayake Goossens, Soenens, da Braet (2009) sun gano cewa kashi 7.4% ya karu a tsakanin matasan Belgium, Cook (1987) ya gano cewa kashi 6.4% ya karu a tsakanin matasan jami'o'i na Amurka (abin da aka yi amfani da shi guda ɗaya), da MacLaren da Best (2010) sun gano cewa kashi 14.9% na yaran jami'a 'yan shekara 19 a Kanada sun kamu da cutar. Lewinsohn, Seeley, Moerk, da Striegel-Moore (2002) sun gano cewa kashi 3-4% na yaran da ke da shekaru 24 sun kamu da cutar. Spitzer et al. (1992) sun gano cewa kashi 30.1% na yaran da ke cikin shirin rage kiba da ke da alaƙa da asibiti (waɗanda ke da kiba mai matsakaici). Dangane da waɗannan nazarin (9 cikin 12 waɗanda suka haɗa da samfuran akalla mutane 500), mun kiyasta cewa a cikin watanni 12 da suka gabata, an sami karuwar kashi 2% na jarabar cin abinci a tsakanin manya 'yan Amurka.

Hadin gwiwa

An samo su a cikin ƙananan samfura (kowannensu ya ƙunshi galibin mata), tsakanin kashi 20% zuwa 46% na matasa da manya da ke fama da matsalar cin abinci (na wani nau'in) sun ba da rahoton matsalolin barasa ko wasu magunguna ( Freimuth et al., 2008 ; Gleaves & Carter, 2008 ; Holderness, Brooks-Gunn, & Warren, 1994 ; Lacey & Evans, 1986 ; Lewinsohn et al., 2002 ; Timmerman et al., 1990 [cin zarafin barasa, kusan kashi 6% na maza da kashi 23% na mata masu fama da bulimia]), kodayake kashi 1% ne kawai na ƙaramin samfurin mata 90 da matasa maza 5 da ke fama da matsalar cin abinci suka ba da rahoton matsalar shan barasa ko wasu magunguna ( Castro-Fornieles et al., 2010 ).

Lewinsohn et al. (2002) sun gano yawan motsa jiki a tsakanin maza masu BED, amma ba mata ba; duk da haka, ba a bayar da rahoton cewa kashi ɗaya cikin ɗari na haɗuwa ba. Freimuth et al. (2008) sun taƙaita a cikin bitar su kan ƙananan samfura waɗanda na waɗanda ke da matsalar cin abinci, 39-48% suma sun fuskanci jarabar motsa jiki kuma 15% suma sun fuskanci jarabar siyayya. Faber, Christenson, De Zwaan, da Mitchell (1995) , daga cikin samfurin mata masu kiba 84 da ke da BED, sun gano cewa 15% za a iya rarraba su a matsayin masu siyan tilas (idan aka kwatanta da 4.4% na mata masu kiba waɗanda ba sa cikin BED). Faber et al. sun kuma ambaci cewa, a cikin aikinsu na baya, 23.8% na masu cin abinci mai yawa sun ba da rahoton cewa su ma masu siyan tilas ne. Babu wani bincike da aka ruwaito wanda ya binciki alaƙar da ke tsakanin matsalolin cin abinci da sauran jaraba. A taƙaice, mun kiyasta cewa 25% na waɗanda ke da matsalar cin abinci, musamman BED, suna fuskantar kowace cuta 10 ta jaraba.

Matsalar caca

Binciken da aka gudanar a Arewacin Amurka wanda ya shafi manyan samfura, da kuma nazarin meta-analysis, ya nuna cewa tsakanin kashi 2.1% zuwa 10% na matasa tsofaffi suna fuskantar matsalolin caca ( Barnes et al., 2009 ; Gupta & Derevensky, 2008 ; Ladouceur, Boudreault, Jacques, & Vitaro, 1999a ; MacLaren & Best, 2010 ; Shaffer & Hall, 2001 [meta-analysis]; Shaffer, Hall, & Vander Bilt, 1999 [meta-analysis]; Welte, Barnes, Tidwell, & Hoffman, 2008 ; Westphal, Rush, Steven, & Johnson, 2000 ; Winters, Stinchfield, & Fulkerson, 1993 ). Matsalar caca tsakanin matasa tsofaffi ya nuna bambance-bambance a duk duniya. Wani bita na baya-bayan nan kan manyan bincike da Volberg, Gupta, Griffiths, Olason, da Delfabbro (2010) suka yi ya binciki cacar matasa a Arewacin Amurka, Turai, da Oceania. Adadin cacar matsala/cututtuka da aka ruwaito a ƙasashen da ba Arewacin Amurka ba sune kamar haka: Ostiraliya, 1-13%; Denmark, 0.8%; Estonia, 3.4%; Finland, 2.3%; Jamus, 3%; Burtaniya, 2-5.6%; Iceland, 1.9-3%; Italiya, 6%; Lithuania, 4-5%; New Zealand, 3.8-13%; Norway, 1.8-3.2%; Romania, 7%; Spain, 0.8-4.6%; da Sweden, 0.9%. Wannan bambancin na iya faruwa ne sakamakon ƙarfin kayan aikin da ake amfani da su don auna matsalar caca, dokokin caca na kowace ƙasa, ko hanyoyin ɗaukar samfura da aka yi amfani da su.

Cook (1987) ya samo asali na 2.4% tsakanin matasa na kwaleji, kuma Lesieur et al. (1991) ta samo asali na 4 – 8% tsakanin manyan samfuran matasa na kwaleji a jihohin 5 na Amurka. A cikin manya, yawan karuwar caca shine tsakanin 1% da 3% na yawan jama'ar Amurka da kuma wasu ƙasashe kamar su Australia, Kanada, China, Norway, Switzerland, da Spain (Becona, 1993; Bondolfi, Osiek, & Ferrero, 2000; Cook, 1987; Desai, Desai, & Potenza, 2007; Faransanci et al., 2008; Griffiths, 2009a; Griffiths, 2009b; Ladouceur, Jacques, Ferland, & Giroux, 1999b; Petry, 2005, 2007; Philippe & Vallerand, 2007; Schofield, Mummery, Wang, & Dickson, 2004 [rayuwa]; Shaffer et al., 1999; Shaffer & Hall, 2001; Sommers, 1988; Stucki & Rihs-Middel, 2007; Volberg, 1994 [rayuwa]; Volberg & Steadman, 1988 [rayuwa]; Wong & Don haka, 2003), dukda cewa binciken manyan-samfurori guda biyu sun samo asali na 0.15% a cikin tsofaffi na Yaren mutanen Norway (Gotestam & Johansson, 2003) da 4.2% tsakanin Texas, manya na Amurka (Feigelman, Wallisch, & Lesieur, 1998 [gwargwadon rayuwa]). Ratesididdigar yawan ci gaban caca na yau da kullun na iya zama har zuwa 15% a cikin wasu keɓaɓɓun yawan matasa da tsofaffi (misali, Abzinawa na Arewacin Amurka; Wardman, el-Guebaly, da Hodgins, 2001). Muna kimanta ƙarshen watan da ya wuce na 12 na ƙara yawan caca na 2% a cikin yawan mazan Amurka.

Hadin gwiwa

Daga cikin manyan samfuran matasa na manyan 'yan caca, an gano cewa haɗuwar shan barasa ko wiwi/wasu miyagun ƙwayoyi ta hanyar amfani da su ya kai kashi 36% ( Barnes et al., 2009 ) da kuma kashi 59% ( Westphal et al., 2000 ). Daga cikin manyan samfuran manyan masu shan giya a caca, kashi 41-75% sun ruwaito cewa su ne masu shan taba sigari a yanzu ( Becona, 1993 ; Desai et al., 2007 ; Petry, 2007 [bita]; Potenza, Steinberg, Wu, Rounsaville, & O'Malley, 2006 ). A cikin ƙananan samfura da yawa, kashi 4-11.4% na masu shan giya a caca a manya sun ba da rahoton shan barasa ( Black & Moyer, 1998 ; Lesieur & Rosenthal, 1991 ; Netemeyer et al., 1998 ). A cikin wani babban samfurin manya masu shan giya da ke kiran layin taimakon caca, kashi 18% sun ba da rahoton matsaloli da shan barasa ( Potenza et al., 2006 ), da kuma a cikin manyan samfuran manya na Sifaniya da Switzerland, kashi 14% da 36%, bi da bi, na manya masu shan giya da ke shan giya sun ba da rahoton shan barasa ( Bondolfi et al., 2000 ). An samo samfurin daga manyan samfuran manya na Amurka, kashi 25% da 33% na masu shan giya sun ba da rahoton dogaro da barasa ( Desai et al., 2007 ; Welte et al., 2001 ).

Daga cikin ƙananan samfuran da manya ke amfani da su wajen yin caca, an gano cewa matsalolin shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba a shekarar da ta gabata sun bambanta daga 2% zuwa 13% ( Black & Moyer, 1998 ; Lesieur & Rosenthal, 1991 ; Netemeyer et al., 1998 ; Petry, 2007 ; Potenza et al., 2006 ); duk da haka, a cikin wani babban bincike da aka yi wa manya a Texas, 26% na masu shan giya sun ba da rahoton matsalar shan miyagun ƙwayoyi ( Feigelman et al., 1998 ).

A cikin babban samfurin masu shan giyar caca na manya, kashi 33% sun yi kiba, kodayake ba a gano wata matsala ta cin abinci ba ( Desai et al., 2007 ). A cikin samfurin masu shan giyar caca na manya 30, kashi 6% sun ba da rahoton matsalar cin abinci ( Black & Moyer, 1998 ). Daga cikin masu shan giyar caca na manya 225, kashi 19.6% suma sun cika sharuddan jarabar jima'i ( Grant & Steinberg, 2005 ). Lesieur da Rosenthal (1991) sun ba da rahoton takardu biyu na taron ƙananan samfuran masu shan giyar caca na manya (Adkins da abokan aiki, da nasu), inda kashi 12% da 14% ke iya shan giyar jima'i, kashi 24% kuma masu shan giyar siyayya ne (duk mata), kuma kashi 20% kuma masu cin abinci mai yawa ne (duk mata). Kausch (2003) ya ba da rahoto kan masu shan giyar caca na manya 94, inda kashi 30.9% ke shan wahala daga jarabar jima'i yayin da kashi 24.5% ke shan wahala daga jarabar siyayya/siyayya. A cikin binciken da Netemeyers et al. (1998) daga cikin manya 44 masu shan giya a caca, kashi 29.3% sun ba da rahoton jarabar siyayya. Ba mu iya samun wani bayani game da haɗuwar wasu jaraba a tsakanin masu shan giya a caca ba.

Dangane da binciken da aka yi nazari a kai, mun kiyasta cewa kashi 50%, 30%, da 20% na masu shan giya a caca suma masu shan sigari ne, barasa, da kuma shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba. Waɗannan kiyasi sun yi kama da waɗanda Lesieur da Blume (1993) suka ba da shawara . Kiyasin amfani da barasa da miyagun ƙwayoyi tare ya ɗan yi ƙasa da waɗanda Freimuth et al. (2008) da Kausch (2003) suka ba da shawara , amma an gina su ne akan babban tarin bincike (kodayake ba babban tafki ba ne). Bugu da ƙari, muna hasashen cewa kashi 20% na masu shan giya a caca manya suna fama da kowace irin jaraba guda 7. Mun yarda cewa caca sau da yawa tana ƙunshe da ɗabi'ar zaman gida kuma wataƙila za ta bayyana ƙarancin alaƙa da jarabar motsa jiki, amma babu bayanai da za su goyi bayan wannan hasashe da ya saba wa juna.

Addu'o'in intanet

A cikin wani samfurin da aka wakilta a ƙasa baki ɗaya na yara 'yan shekara 12, 14, 16, da 18 a Finland, kashi 1.7% da 1.4% ne kawai na samari da 'yan mata, bi da bi, suka ba da rahoton jarabar intanet ( Kaltiala-Heino, Lintonen, & Rimpela, 2004 ). A Koriya, kashi 1.6% na babban samfurin dacewa na yara 'yan shekara 15 zuwa 16 a makaranta ya ba da rahoton jarabar intanet ( Kim et al., 2006 ). Duk da haka, a wani bincike da aka yi daga baya, a Koriya, ta amfani da irin wannan ma'aunin haɗaka da maki, kashi 10.7% na samfurin makaranta na yara 'yan shekara 14 zuwa 18 903 sun ba da rahoton jarabar intanet ( Park, Kim, & Cho, 2008 ). A China, kashi 2.4% na babban samfurin matasa 'yan shekara 12 zuwa 18 (matsakaicin = shekaru 15) sun ba da rahoton jarabar intanet ( Cao & Su, 2006 ).

Nazarin da aka yi wa ɗaliban jami'a galibi manyan samfurori sun nuna kiyasin amfani da intanet mai jaraba na kashi 5.9–9.3%, galibi don hulɗa da jama'a da kuma rage kaɗaici ( Anderson, 2001 ; Chou & Hsiao, 2000 [a Taiwan]; Kubey, Lavin, & Barrows, 2001 ; Morahan-Martin & Schumacher, 2000 [masu amfani da intanet 277]). Duk da haka, Grusser, Thalemann, da Griffiths (2007) sun gano cewa kashi 11.9% na manyan samfuran 'yan wasa na kan layi sama da 7,000 (matsakaicin shekaru = shekaru 21) sun kamu da wasannin kan layi akan Intanet. Bugu da ƙari, Niemz, Griffiths, da Banyard (2005) sun gano cewa kashi 18.3% na ɗaliban kwaleji 371 na Burtaniya ne suka kamu da cutar (28.7% na maza da kashi 9.5% na mata), kuma Leung (2004) ya gano cewa kashi 37.9% na waɗanda suka kamu da cutar a Hong Kong 'yan shekara 16 zuwa 24 ne suka kamu da cutar. Fortson, Scotti, Chen, Malone, da Del Ben (2007) sun gano cewa yayin da kashi 21.9% na matasan kwaleji suka cika sharuddan cin zarafin intanet, kashi 1.2% ne kawai suka cika sharuddan dogaro da intanet.

Daga cikin manyan samfuran manya da aka tuntuɓa ta hanyar binciken yanar gizo, an gano cewa kashi 3.5–9.6% na masu jarabar intanet ne ( Cooper, Morahan-Martin, Mathy, & Maheu, 2002 ; Greenfield, 1999 ; Whang, Lee, & Chang, 2003 ). Misali, Greenfield (1999) ya gudanar da wani bincike ta yanar gizo tare da manya 17,251 da suka amsa. An tantance jarabar intanet ta amfani da abubuwa 10 da aka gyara daga ka'idojin DSM-IV don caca ta hanyar cuta. Greenfield ya ba da rahoton cewa kashi 6% na masu amsa sun cika sharuddan amfani da intanet ta hanyar jaraba. Aboujaoude, Koran, Gamel, Large, da Serpe (2006) sun gano ƙarancin yawan kamuwa da cutar na 0.7% , ta hanyar binciken wayar tarho na jama'a na manya na Amurka gabaɗaya, kuma an gano yawan kamuwa da cutar na 1.0% a cikin babban samfurin yiwuwar manya na Norway ( Bakken, Wenzel, Gotestam, Johansson, & Oren, 2009 ). Saboda haka, yayin da ka'idojin bincike suka zama masu tsauri, suka ƙunshi jama'a gabaɗaya (watau, sun haɗa da masu amfani da Intanet marasa tushe da kuma masu amfani da tushe), kuma sun haɗa da kimantawa ga manya, yawan kamuwa da cuta ya ragu sosai (misali, Shaw & Black, 2008 ). Mun kiyasta cewa yawan kamuwa da jarabar intanet na manya a Amurka na watanni 12 da suka gabata ya kai kashi 2%.

Hadin gwiwa

Daga cikin manyan samfuran matasa da manya a Norway, kashi 13.6% na masu shan intanet da kansu sun ruwaito cewa sun fuskanci shan barasa da shan muggan kwayoyi a bara ( Bakken et al., 2009 ). Shapira et al. (2003) sun yi bitar ƙananan bincike guda 2 ( n = 21 da 20) daga Baƙar fata da abokan aiki da Shapira da abokan aiki. Matsakaicin waɗannan nazarin, kashi 12% na masu shan intanet na manya sun ba da rahoton shan barasa/dogara, kashi 5% sun ba da rahoton shan ƙwayoyi/dogara, kashi 10% sun ba da rahoton cin abinci mai yawa, kashi 5% sun ba da rahoton shan caca (binciken Shapira kawai), kuma kashi 10% sun ba da rahoton jarabar jima'i/cututtukan tabin hankali. A cikin wani bincike da aka yi kan masu shan intanet masu shekaru goma sha biyar da haihuwa, mutum ɗaya (7.5% na samfurin) ya ba da rahoton BED ( Bernandi & Pallanti, 2009 ). Ba za mu iya gano wani binciken da ya binciki wasu jaraba tsakanin masu shan intanet ba. Dangane da waɗannan bayanan, mun yi hasashen cewa kashi 10% na masu shan intanet na manya gabaɗaya suna shan kowace ɗaya daga cikin sauran halaye 10 na jaraba.

Soyayya da jima'i

Cook (1987) sun bayar da rahoton kiyasin yawan masu shan taba na soyayya da jima'i da kashi 25.9% da 16.8% na masu shan taba na soyayya da jima'i, bi da bi, a tsakanin matasan jami'o'i na Amurka. MacLaren da Best (2010) sun bayar da kiyasin kashi 11.9% na masu shan taba na soyayya/soyayya da kuma kashi 10.3% na masu shan taba na jima'i a tsakanin matasan jami'a 'yan shekaru 19 'yan Kanada 948. Haka kuma, daga cikin samfurin daliban jami'a 240, Seegers (2003) sun gano cewa kashi 13.5% na cikin haɗarin kamuwa da ko kuma sun sha taba na jima'i. Cooper, Morahan-Martin, Mathy, da Maheu (2002) sun gano cewa kashi 9.6% na masu shan taba na jima'i a yanar gizo sun sha taba a tsakanin manyan masu amfani da intanet. Duk da haka, yawancin masu bincike sun sanya yawan jarabar soyayya ko kuma halayen jima'i na tilas a cikin kashi 3-6% na yawan manya ( Freimuth et al., 2008 ; Krueger & Kaplan, 2001 ; Kuzma & Black, 2008 ; Sussman, 2010 ). Muna hasashen cewa kashi 3% na manya a Amurka masu jarabar soyayya ne kuma kashi 3% na masu jarabar jima'i ne.

Hadin gwiwa

Griffin-Shelley (1995) ya yi hasashen cewa kashi 50% na masu shan jima'i na manya suma suna dogaro da miyagun ƙwayoyi. Carnes (1991) ya gano cewa, a cikin samfurinsa na manya 932 masu shan jima'i, kashi 42% kuma suna fama da shan barasa ko miyagun ƙwayoyi, kashi 38% suna fama da matsalar cin abinci, kashi 28% masu shan giya ne, kuma kashi 26% masu kashe kuɗi da yawa. Haka kuma, a cikin babban samfurin manya 1,604 masu shan jima'i a gida, Carnes, Murray, da Charpentier (2005) sun gano cewa kusan kashi 37% sun ruwaito jarabar nicotine, kashi 46% sun ruwaito jarabar barasa, kashi 40% sun ruwaito jarabar wasu abubuwa, kashi 24% sun ruwaito jarabar cin abinci, kashi 6% sun ruwaito jarabar caca, kashi 12% sun ruwaito jarabar motsa jiki, kashi 34% sun ruwaito rashin aiki, kuma kashi 31% sun ruwaito jarabar siyayya/sayayya. Kuzma da Black (2008) sun yi bitar ƙananan bincike guda 3 game da jarabar jima'i ta manya ( n = 36, 26, da 25, na Black et al., Kafka & Prentky, da Raymond et al.). Matsakaicin a cikin waɗannan ƙananan bincike guda 3, 60% na masu jarabar jima'i suma sun ba da rahoton wata matsala ta amfani da miyagun ƙwayoyi, 6% sun ba da rahoton matsalar cin abinci, 5% sun ba da rahoton jarabar caca, kuma 5% sun ba da rahoton jarabar siyayya/siyayya. Dangane da bitar su na ƙananan bincike guda 5, Freimuth et al. (2008) sun ƙididdige cewa 39-42% na masu jarabar jima'i na manya sun sha wahala daga matsalolin da suka shafi miyagun ƙwayoyi, 22-38% sun sha wahala daga rashin cin abinci, 4-11% sun sha wahala daga ƙarin caca, 8% sun sha wahala daga jarabar motsa jiki, kuma 13-26% sun sha wahala daga jarabar siyayya. Dangane da waɗannan ƙananan binciken da aka kammala, mun yi hasashen cewa 50% na masu jarabar soyayya suma masu jarabar jima'i ne, kuma maganganun sun bambanta. Bugu da ƙari, muna hasashen cewa haɗuwar soyayya da jarabar jima'i tare da matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi guda 3 shine 40%, yayin da haɗuwa da sauran jaraba guda 6 shine 20%.

Darasi

An kiyasta cewa jarabar motsa jiki ta kasance daga kashi 3% zuwa 5% na yawan jama'ar Amurka, kodayake an kammala manyan da ƙananan nazarin samfura musamman ga matasan kwaleji ( Allegre et al., 2006 ; Cook, 1987 ; Downs, Hausenblas, & Nigg, 2004 ; Terry, Szabo, & Griffiths, 2004 ). Wasu bincike kan matasan kwaleji sun nuna cewa yawan ya kai kashi 21.8–25.6% ( Garman, Hayduk, Crider, & Hodel, 2004 ; MacLaren & Best, 2010 ). Abin takaici, yawancin binciken da aka kammala zuwa yanzu ba a tsara su don bincika yawan jarabar motsa jiki ba ( Hausenblas & Downs, 2002 ). Dangane da ƙananan binciken da aka kammala, muna hasashen cewa yawan dogaro da motsa jiki na watanni 12 da suka gabata tsakanin manya a Amurka shine kashi 3%, kodayake yana iya zama ƙasa saboda manya suna yawan zama marasa zama yayin da suke tsufa.

Hadin gwiwa

Ba mu sami wani bincike kan yadda jarabar motsa jiki ke haɗuwa da wasu cututtuka ba tare da la'akari da girman samfurin aƙalla 500. Akwai wasu shawarwari cewa akwai mutanen da suka dogara da motsa jiki kawai (ƙarin motsa jiki na farko), waɗanda suke kama da waɗanda ba sa shan ƙwayoyi yayin da akwai waɗanda kuma ke da matsalar cin abinci (jarabar motsa jiki ta biyu) kuma suna ba da rahoton abubuwa da yawa da ke da alaƙa da jaraba ( Bamber, Cockerill, & Carroll, 2000 ). Daga cikin maza da mata 125 'yan Paris waɗanda ke shan ƙwayoyi a halin yanzu (an ayyana su a cikin sharuɗɗa 3 ko fiye na 7; matsakaicin shekaru = shekaru 28.6), 20% sun ba da rahoton dogaro da nicotine, 8% sun ba da rahoton dogaro da barasa, 70% sun ba da rahoton cewa suna shan ƙwayoyi, kuma 63% sun ba da rahoton cewa suna shan ƙwayoyi a siyayya (Lejoyeux, Avril, Richoux, Embouazza, & Nivoli, 2008). Sun ninka yiwuwar masu motsa jiki a matsayin masu cin abinci a siyayya a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi ... wadanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin wadanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a cikin waɗanda ba sa shan ƙwayoyi a Daga cikin mata matasa 265 'yan gudun hijira da waɗanda ba 'yan gudun hijira ba a Amurka, kashi 25% na waɗanda suka yi gudu fiye da mil 30 a kowane mako sun nuna babban haɗarin kamuwa da anorexia nervosa ( Estok & Rudy, 1996 ). Muna hasashen cewa kashi 15% na masu shan motsa jiki suma suna shan taba, barasa, ko miyagun ƙwayoyi kuma kashi 25% suna nuna sauran jarabar. Duk da haka, ana buƙatar ƙarin bincike a nan.

Work

An gano cewa yawan shan taba a cikin manyan samfura ya kai kusan kashi 8-17.5% ( Burke, 1999 , 2000 ; Cook, 1987 ; MacLaren & Best, 2010 ) tsakanin mutanen da suka yi karatun jami'a kuma an bayar da kiyasin da ya kai kashi 23-25% a cikin ƙananan samfura ( Doerfler & Kammer, 1986 [malaman mata, likitoci, da masana ilimin halayyar ɗan adam/masu ilimin hanyoyin kwantar da hankali]; Freimuth et al., 2008 ). Duk da haka, wasu sun kiyasta cewa kashi 5% ne kawai na yawan mutanen Amurka masu shan taba ne ( Machlowitz, 1980 ). A takaice dai, mun kiyasta yawan shan taba a matsayin kashi 10% na yawan mutanen Amurka.

Hadin gwiwa

Akwai rahotanni kaɗan ne kawai, galibi na labarin da ke nuna alaƙar aiki da wasu jaraba (misali, Carnes, 1991 ; Carnes et al., 2004 ; Carnes, Murray, & Charpentier, 2005 ), kuma waɗannan rahotannin suna danganta wasu jaraba da aikin yi maimakon tattaunawa. A taƙaice, bisa ga 'yan hanyoyin da ake da su, muna hasashen cewa kashi 20% na masu fama da jaraba suna fuskantar wasu halaye.

Siyayya

Yawan shan siyayya ya kai kashi 10.7% a cikin samfurin kwaleji na Cook's (1987) , kuma wasu rahotanni sun sanya shi tsakanin kashi 12% zuwa 21.8% a tsakanin matasa (misali, duba Dittmar, 2005 ; MacLaren & Best, 2010 ), kodayake yawancin kimantawa sun sanya shi tsakanin kashi 1% zuwa 6% a tsakanin manya ( Faber & O'Guinn, 1992 ; Freimuth et al., 2008 ). Koran, Faber, Aboujaoude, Large, and Serpe (2006) sun gano kimanta yawan shan siyayya ta wayar tarho da aka samo bazuwar ta hanyar amfani da wayar salula ga manya na Amurka ( n = 2,513) na 5.8%. Neuner, Raab, da Reisch (2005) sun bayar da kimantawa wakilcin yawan shan siyayya na manya na Jamus ( n = 974 a 2001) na kashi 7.6%. Mun kiyasta cewa kashi 6% na manya a Amurka suna fama da jarabar siyayya bisa ga binciken da Kur'ani da abokan aikinsa (2006) suka yi.

Hadin gwiwa

Daga cikin masu shan siyayya, a cikin ƙananan samfura, yawan matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi ya kama daga 21% zuwa 46% ( Baƙi, 2007 ), kuma yawan bulimia nervosa da cin abinci mai yawa ya kama daga 8% zuwa 35% ( Baƙi, 2007 ; Freimuth et al., 2008 ). Bincike guda biyu na ƙananan samfura ( n = 24 da 19) sun nuna cewa 46-47% na masu siyayya na tilastawa suma mashaya ne (wanda aka gano suna shan wasu miyagun ƙwayoyi), 17% da 5%, bi da bi, sun sha wahala daga BED (binciken na ƙarshe bai nuna ƙaruwar yawan masu shan siyayya ba idan aka kwatanta da masu shan siyayya), kuma 8% suma masu shan caca ne ( Faber et al., 1995 ; Mitchell et al., 2002 [ba su bincika caca ba]). Muna hasashen cewa haɗuwar jarabar siyayya tare da duk sauran nau'ikan jaraba 10 shine 20%.

Tsammani Tsabtar Halayen Ciki da Rikici

Bisa ga bitar da aka yi a sama, mun kiyasta yawan halayen jaraba guda 11 da suka faru a cikin watanni 12 da suka gabata a tsakanin manya a Amurka kamar haka: sigari—15%, barasa—10%, shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba—5%, cin abinci—2%, caca—2%, Intanet—2%, soyayya—3%, jima'i—3%, motsa jiki—3%, aiki—10%, da siyayya—6%. 20 kacal daga cikin manyan binciken da aka ruwaito a cikin Jadawali na 2 sun ba da duk wani bayani game da takamaiman jarabar tare. Don haka, mun yi amfani da ƙananan bincike a cikin rubutun. An ƙididdige matrix na jarabar tare da waɗannan bayanai, kamar yadda aka nuna a Jadawali na 3. Idan aka yi la'akari da duk waɗannan jaraba guda 11, mutum zai iya yin kowane zato game da haɗuwarsu. Da farko, mutum zai iya ɗauka cewa babu wani haɗuwa tsakanin jarabar. Idan haka ne, mutum zai ƙara yawan halayen jaraba na mutum ɗaya, kuma jimlar kashi na jarabar zai ƙara zuwa 61%. A bayyane yake, saboda an ba da rahoton jarabar tare sosai, wannan zato ba za a iya jurewa ba.

Na biyu, mutum zai iya ɗauka cewa akwai "haɗakarwa gaba ɗaya" a tsakanin jarabar; wato, mutanen da suka sha wahala daga duk waɗannan jarabar guda 11. Idan wannan gaskiya ne, to masu fama da jarabar za su ba da rahoton fuskantar duk jarabar guda 11 tare da haɗuwa 100%. Idan akwai haɗuwa 100%, mutum zai iya ɗaukar yaduwar gabaɗaya a matsayin mafi girman ɗabi'ar jarabar jaraba, wanda zai zama shan sigari a kusan kashi 15% na yawan jama'a. Duk da haka, ga duk wani jarabar jaraba guda biyu, matsakaicin faruwa tare yana da kashi 23.42% (kewayon = 10-50%), a cikin kimantawa guda 110 da aka bayar a cikin Tebur 3 (Haka kuma duba tattaunawar Essau, 2008 ).

Na uku, mutum zai iya ɗauka cewa akwai mutanen da suka kamu da halaye ɗaya ko fiye da haka da kuma mutanen da suka kamu da halaye biyu ko fiye. Wannan zato ya yi daidai da bayanan da ake da su. Tabbatar da kaso na yawan jama'a tare da halayen jaraba marasa haɗuwa da haɗuwa ba a magance su sosai ba tukuna. Duk da haka, mutum zai iya yin kiyasi iri-iri. Ana samun kiyasi ɗaya ta hanyar cire matsakaicin haɗuwa daga kowace halayyar jaraba (23.42%), sannan a taƙaita sauran "bambancin musamman." Wannan zai yi daidai da 46.71%. Wannan kiyasin iri ɗaya ne da cirewa daga jimlar yawan jama'a idan aka yi la'akari da rashin haɗuwa (61%), 23.42% na wannan jimillar (watau, 61% − [61% × 23.42%)). A wannan yanayin, ana kiyasta kusan kashi 47% na yawan manya na Amurka suna fama da halayen jaraba a cikin watanni 12 da suka gabata. Idan mutum ya yi amfani da wani tsari da ke nuna cewa wani kaso (kashi 25%) na mutane sun sha wahala daga jarabar jima'i, kuma idan sun sha, to wani kaso na cikinsu (kashi 50%) na iya fuskantar jarabar jima'i ta uku, za a cire ƙarin bambancin jarabar jima'i daga cikin abin da ya faru da farko (saboda halin jaraba na uku yiwuwar sharaɗi ne; misali, duba adadi a cikin Regier et al., 1990 ). Saboda haka, ba za a ga ƙarin raguwa a yawan halayen jaraba ba.

Estididdiga ta biyu da aka samu daga zato na uku an samo asali ne daga mahawara cewa yawancin mutane ba sa fuskantar jaraba iri-iri sai fa halayyar siga guda ɗaya, mafi yawan sigarin sigari. Idan mutum kawai zai kawar da sigari na taba sigari daga cikin jerin, yana ɗauka cewa yana haɗuwa tare da duk sauran halayen jaraba, to, kusan 46% na yawan jama'a za a kiyasta cewa suna wahala daga halayen jaraba (watau 61% - 15%).

Estididdigar na uku da aka samo daga zato na uku shine, watakila, mutum ya cire yaduwar jaraba wanda ke da alaƙa da duk wasu, sannan ya cire 25% na saura daga kowane halayyar jaraba, yana ɗaukar wasu ragowar haɗuwa, don samun ƙarin yawan ra'ayin mazan jiya. Ta yin hakan, kimanin 34.5% (watau 46% - [46% × 25%]) na yawan jama'a za a kiyasta cewa suna da halayyar jaraba. Atesididdiga ta biyu da ta uku da aka samo daga zato na uku suna iya zama masu ɗaukar ra'ayi sosai saboda babu halayyar ɗan jaraba da ta bambanta kuma tana da alaƙa da sauran abubuwan maye. Misali, shan sigari a fili yana da alaƙa da amfani da giya, wasu amfani da miyagun ƙwayoyi, da caca, amma ba sauran halayen ba.

A takaice, mutum zai iya ɗaukar jimlar rashin nasara, jimla, ko ɓangaren ɓoye a cikin halayen jaraba. Overangaren sulke yana bayyana don dacewa da bayanan mafi kyau. A cikin wannan ƙirar, mutum na iya cire matsakaicin jarabawar jaraba biyu, mafi girman jarabawar zato yana ɗaukar shi ya mamaye duk abubuwan jaraba, ko kuma ƙara girman jaraba da ƙarin NUMari na 25% yana ɗaukar samfurin ra'ayin mazan jiya. Akwai wasu kimantawa da yawa wadanda za'a iya yin su. Misali, wata kimantawa zata samu daga rade-radin cewa yakamata a cire mafi girman abin daya faru a tsakanin (kusan 50%) daga kowane irin hali na jaraba, kawai don zama mai ra'ayin mazan jiya, ko wataƙila, ya samo asali daga imani cewa mutanen masu shan tabar wiwi suna “daɗaɗɗa daɗi” kamar jaraba, kuma dole ne su sha wahala daga jaraba masu yawa. Kawai 30.5% na yawan jama'a za a kiyasta suna fama da cutar tashin hankali guda ɗaya idan an cire 50% (watau, 61% - [61% × 50%]).

Idan muka yi la'akari da waɗannan algorithms daban-daban, mun yi imanin cewa ɗaukar jimillar yawan da aka tattara a cikin dukkan halaye da kuma cirewa daga wannan jimlar matsakaicin haɗuwar kowace jaraba biyu ya fi nuna tsarin da aka nuna a cikin Tebur 3. Don haka, mun kiyasta cewa kusan kashi 47% na manya a Amurka suna fama da 1 daga cikin waɗannan jaraba 11 a cikin watanni 12.

tattaunawa

Wannan labarin ya bincika yawanci da haɗin gwiwa na 11 mai yiwuwar halayyar haɗari wanda aka ruwaito a cikin wallafe-wallafen tsakanin manya. Ictionsara abubuwan ci, caca, Intanet, ƙauna, jima'i, da motsa jiki suna da ƙima game da 2 – 3%, wanda ya haɗa da ƙaramar jama'a. Addu'o'i a cikin barasa, shan taba sigari, magungunan haramun (irin su marijuana), aiki, da siyarwa suna da alama sun sami kusan kashi 5 – 15% na yawan jama'a. Ba a bayyane dalilin da ya sa waɗannan ɗabi'u daban-daban suka bambanta da cin nasara ba. Mutum na iya yin tunanin cewa jaraba kai tsaye ta ƙunshi sakamakon sakamako na gaggawa kai tsaye (asarar kuɗi da gaggawa, ƙin jin daɗin jama'a, da rauni daga haɗuwa). Halayyar da al'umma ba ta taƙaita su ba, ko kuma ma al'umma suke ciyar da su (suna nuna ƙarancin sakamako na kai tsaye), da alama suna da rinjaye. Wannan yanayin yana nuna dacewa da bayanan zuwa wasu (misali, shan taba sigari a wasu wurare, amfani da giya, aiki, da siyarwa an yarda da su a cikin jama'a) kuma yana ba da shawarar cewa bangarorin babban yanayin zamantakewar al'umma yana tasiri kan shaharar yanayin yanayin faɗar (idan ba haka ba) rahoto) na hali na jaraba.

A matsayin babban misali, gaskiyar cewa ƙalilan da ake da su wajen yin aiki a wuraren aiki suna da yawa ba abin mamaki ba ne domin ana sa ran mutanen da ke aiki na cikakken lokaci su yi aiki aƙalla awanni 8 a rana. Ga waɗanda suka kamu da aiki, gaskiyar cewa dole ne a yi aikin don samun kuɗi yana nufin cewa zai iya kasancewa a ɓoye ga yawancin mutane (kamar mata da abokan tarayya); kodayake yana iya hana shiga cikin rayuwar iyali. Fahimtar "farashin" aikin yana da rikitarwa ta hanyar yanayin zamantakewa da muhalli. Misali, Griffiths (2005b) ya buga misali da wani namiji mai shekaru 23 mara aure wanda ba shi da wani nauyi, wanda zai iya yin aiki awanni 16 a rana kwana 7 a mako amma yana fuskantar ƙananan sakamako a rayuwarsa sakamakon haka (kuma ana iya ƙara masa girma, ya sami lada mai yawa na kuɗi). Duk da haka, wani dattijo, mai aure da yara 3 kuma yana aiki awanni 16 a rana kowace rana yana iya samun fannoni da yawa na rikici a rayuwarsa (misali, matsalolin dangantaka). Ko da yake waɗannan maza biyu suna iya yin irin waɗannan halayen aiki, ɗaya daga cikinsu ne kawai za a iya ɗauka a matsayin mai matsala da/ko kuma mai jaraba.

Akwai wasu dalilai da yawa da za su iya bayyana bambance-bambancen da ke tsakanin yawan masu kamuwa da cutar, ciki har da abubuwa kamar yadda mai amfani ke samun damar yin amfani da ita. Yawancin halayen jaraba da suka fi yawa suna da sauƙin samu ga jama'a. Misali bayyananne, a lokacin binciken Cook (1987) , intanet kamar yadda muka sani yanzu ba ta wanzu ba; saboda haka, jarabar intanet ba ta wanzu ba. Mutane ba za su iya zama masu kamuwa da halayen da ba su da damar yin amfani da su ba. Yayin da intanet ta zama hanyar sadarwa mafi rinjaye tsakanin manyan mutane, yana yiwuwa kashi na masu shan intanet na manya zai ƙaru sosai.

Zai yiwu dangi na shiga halaye masu yawa na jaraba a lokaci guda zai iya shafar farashin kuɗi da buƙatun ayyuka. Misali, ga mai caca wanda ya kashe lokaci mai yawa a gidan caca, watakila mafi yawan albarkatun kuɗi zasu shiga cikin kula da halayyar caca kaɗan ba da ƙarancin kuɗin kuɗin da aka bari don shiga cikin wasu ayyuka masu tsada. Bugu da kari, mai caca na iya maye bashi da sauran ƙarin lokacin don barin gidan caca kuma ya shiga lokaci ɗaya cikin siyayya, jima'i, aiki, ko kuma abubuwan jaraba. Koyaya, mahallin zamantakewar gidan caca na iya haɓaka taba da shan giya kuma yana iya jure wa wasu shan kwayoyi. Wannan na iya yin bayanin wani dalilin da yasa masu shan kwayoyi sukan zama suna da tashe-tashen hankula da kuma abubuwan da suka faru fiye da yadda ake aiwatar da jaraba / halayyar halayyar-addinai za a iya daidaita su a cikin ayyukan da suka hada da aikin yau da kullun da kuma lokacin hutu.

Ana buƙatar bincike da yawa don tantance ɓarna, da kuma dukkanin hanyoyin haɗuwa, na halayen jaraba a cikin manyan samfuran mutane don su iya magance ainihin abubuwan da aka tattauna a wannan labarin. Dangane da abin da aka sani, ƙididdigar mai amfani da aka samo daga cire kusan 23% ma'anar daidaituwa a tsakanin nau'i-nau'i na 110, shine kusan game da 47% na yawan mazan Amurka suna fama da halayen jaraba-tare da mummunan sakamako mara kyau - a cikin watan 12-watan zamani.

Abin mamaki ne cewa jaraba na iya zama ruwan dare gama gari. Akwai babban kyama da ke da alaƙa da zama mai shan ƙwayoyi ( Leshner, 1997 ); mutane galibi suna ganin cewa masu shan miyagun ƙwayoyi mugaye ne, masu raunin niyya, marasa ɗabi'a, ko kuma masu son kai ( Sussman & Ames, 2008 ). Idan ra'ayin kyama ya kasance daidai, kuma ƙididdigar yawan da aka ƙididdige a cikin binciken na yanzu daidai ne, mutum zai iya yanke hukunci cewa kusan rabin manya na Amurka "mutane marasa kyau ne." Ba a bayyane yake cewa mutane suna son yin imani da wannan gabaɗaya ba. Wataƙila, ba da wayar da kan jama'a game da yuwuwar yawan shan miyagun ƙwayoyi na iya rage kyama da ke da alaƙa da yanayin (idan aka yi la'akari da cewa kyama an riga an fara ta ne bisa ga zato na ƙarancin yaɗuwa). A madadin haka, la'anar zamantakewa ba za ta kasance ta "jaraba" ba, amma ta wasu matsanancin jaraba ne kawai (misali, yin aiki na dogon lokaci ba tare da wanka ba). Ana buƙatar ƙarin bincike kan fahimtar jaraba.

Ictionarara a matsayin Cuta ko Matsala a Rayuwa

A halin yanzu, yawancin ƙwararru suna ɗaukar jaraba a matsayin cuta mai ɗorewa, mai sake dawowa (misali, Leshner, 1997 ; Sussman & Ames, 2008 ), kamar sauran cututtuka na yau da kullun kamar hawan jini ko asma ( O'Brien & McLellan, 1996 ). Saboda haka, ya zama dole a bambanta ko jaraba wani abu ne da ya zama ruwan dare kamar cuta (watakila, kamar yadda wasu nau'ikan mura suka zama ruwan dare), ko kuma, tare da irin wannan yawan jama'a, jaraba tana nuna wasu ko ƙarin abubuwa (da yawa). Misali, wataƙila, jaraba (kuma) yanayi ne na salon rayuwa wanda aka tsara ta hanyar yanayin zamantakewa-muhalli ( Sussman & Ames, 2008 ), wataƙila tare da lokutan ci gaba masu mahimmanci inda mutum ya fi fuskantar haɗarin buga wannan salon rayuwa ( Volkow & Wise, 2005 ). Idan waɗanda abin ya shafa suka san jaraba, ta bambanta a cikin abubuwan jaraba ta hanyar samun damar zuwa ga abubuwa, yanayin zamantakewa, buƙatun lokaci, da sauran ƙarfin zamantakewa na muhalli-ci gaba, to ana iya cewa ana buƙatar canje-canje a manufofin zamantakewa, wanda zai iya hana ko mayar da irin wannan ɗabi'a mai yawa daga sakamakon da ke lalata kai a tsawon rayuwar, kuma ya jagoranci ɗabi'a ta hanyoyi masu gina jiki (duba Griffiths, 2009b ; Marks, 1990 ; Orford, 2001 ; Schaef, 1987 ).

An ƙara da cewa, Larkin, Wood, da Griffiths (2006) sun yi jayayya cewa dole ne ƙwararrun kiwon lafiya su yi taka tsantsan kada su haɗa sunan "jaraba" ga mutanen da, yayin da suke da hannu sosai, ko kuma suna da alaƙa sosai da wani aiki, ba sa fuskantar mummunan sakamako. Kamar yadda Larkin da abokan aikinsa (2006) suka lura, sai dai idan mutane suna cikin haɗarin fuskantar matsalolin jiki, motsin rai, dangantaka, da kuɗi sakamakon ayyukansu, ba shi da amfani kuma ba shi da adalci a bayyana su a matsayin waɗanda ke fama da wata cuta.

Abin takaici, ko da kuwa ra'ayin mutum game da "jaraba", yin aiki tare akai-akai a cikin kowace irin halaye 11 da aka gabatar a cikin wannan labarin na iya haifar da manyan canje-canje a cikin hanyoyin kwakwalwa, musamman tsarin mesolimbic dopaminergic (kyauta) ( Leshner, 1997 ; Sussman & Ames, 2008 ). Waɗannan canje-canjen, bi da bi, na iya kasancewa cikin wahala tare da daina halayen jaraba. A wani lokaci, jaraba sau da yawa tana haifar da tarin sakamako mara kyau daban-daban ( Sussman & Ames, 2008 ). Har ma da abin da ake kira jaraba mai kyau ( Glasser, 1976 ; Griffiths, 1996 ) na iya samun mummunan sakamako ga mai shan tabar wiwi (duba Brown, 1993 , akan "albarkatu masu gauraya"). Wannan na iya haɗawa da gajiya daga aikin aiki, misali. Abin da wataƙila ya fi mahimmanci ga ƙwararrun lafiya su yi niyya shi ne tilasta neman wasu halaye akai-akai koda tare da sanin mummunan sakamako na lafiya da zamantakewa. Wannan tilas na iya zama aiki na canje-canje a cikin jijiyoyi, yanayin tunani mai alaƙa (misali, jin rashin natsuwa, fushi, ko rashin gamsuwa), da kuma sauƙaƙe halayyar zamantakewa. Ana buƙatar bincike na gaba don fahimtar dalilin da yasa wasu mutane ke dainawa cikin sauƙi wasu kuma ba sa dainawa, da kuma ko bambance-bambancen sauƙin dainawa na iya zama aiki na tasirin ilimin halittar jiki da na zamantakewa. Tabbas, gwargwadon yadda lakabin cuta ke sauƙaƙa tausayi a magani, yana iya ci gaba da yin aiki mai zurfi ( Sussman & Ames, 2008 )

gazawar

Akwai iyakoki da yawa game da binciken da aka yi ƙoƙarin yi a cikin wannan binciken. Na farko, akwai ƙarancin bayanai kan yawan da kuma haɗuwar wasu halaye na jaraba (misali, soyayya, jima'i, motsa jiki, aiki tukuru, da siyayya). Ana buƙatar ƙarin bincike kan waɗannan halaye tare da manyan samfura. Na biyu, ƙananan bincike sun binciki jaraba da yawa a cikin samfurin iri ɗaya. Ƙarin aiki na wannan nau'in na iya zama mai haske. Misali, a cikin wani bincike na nazari, an gano wasu halaye na jaraba na shari'a suna ɗorawa akan abu ɗaya (aiki, cin abinci, soyayya, motsa jiki, da siyayya), yayin da aka gano caca tana ɗorawa akan wani abu daban (watakila, ba a amince da shi a cikin jama'a ba amma gabaɗaya doka ce), kuma an gano shan ƙwayoyi (taba, barasa, da shan miyagun ƙwayoyi ba bisa ƙa'ida ba) da jarabar jima'i suna ɗorawa akan abu na uku, wataƙila yana nuna halaye masu tsauri ( MacLaren & Best, 2010 ). Ƙarin bincike da ke bincika alamu na haɗin halayen jaraba a cikin samfurin guda ɗaya na iya ba wa al'ummomin masu ruwa da tsaki daban-daban (gami da masu bincike da masu aiki a fagen halayen jaraba) ƙarin koyo game da asalin tushen da kuma haɗuwar halayen jaraba, kuma saboda haka, yadda za a magance waɗannan halayen.

Na uku, yawan halayen jaraba da aka yi la'akari da su a cikin bincikenmu ya dogara ne akan ka'idojin haɗaka. Misali, mun yi ƙoƙarin la'akari da waɗanda suka ba da rahoton matsanancin matakan caca ("caca mai cututtuka") a matsayin masu jarabar caca. Da ace mun haɗa da "matsalar caca" da ba ta da tsanani ( Lesieur et al., 1991 ), da yawan caca ya ninka kuma haɗuwa da wasu halaye masu jaraba da ya fi girma. A matsayin wani misali a cikin duniyar jarabar Intanet, mun yi ƙoƙarin haɗa samfuran jama'a gabaɗaya kawai a cikin bincikenmu. Duk da haka, yawancin binciken da aka yi kan jarabar Intanet an gudanar da shi ne akan samfuran masu amfani da Intanet da aka zaɓa ba akan nazarin jama'a gabaɗaya ba. Don haka, ƙimar jarabar Intanet za ta yi yawa. A matsayin misali na uku, wasu masu bincike sun magance jarabar jima'i a matsayin adadin inzali a kowane mako, sabanin ka'idojin sakamako, kuma dangantakar da ke tsakanin yawan jima'i da sakamako mara kyau ba a bayyane take ba ( Kaplan & Krueger, 2010 ). Da mun ayyana jarabar jima'i a matsayin fuskantar inzali aƙalla kwana 7 a mako, yawan zai fi girma a 5-7%. A matsayin misali na huɗu, yayin da yawancin bincike suka mayar da hankali kan tsawon lokacin watanni 12 da suka gabata kuma suka yi amfani da samfurin DSM , akwai ɗan bambanci a cikin tsarin lokaci da ma'aunin maki (duba Tebur 2 ). Wannan yana ƙara ƙarin hayaniya lokacin da ake tunanin ƙa'idodin haɗawa idan aka kwatanta da jaraba. A matsayin misali na biyar, mun yi ƙoƙarin mai da hankali kan manya na Amurka. Haɗa wasu ƙasashe ko ƙungiyoyin shekaru a cikin lissafin na iya canza wasu sakamako (misali, yawan shan sigari yana da yawa a wasu ƙasashen Turai fiye da na Amurka).

Na huɗu, wannan binciken bai bincika manufar "maye gurbin jaraba ba." An yi ta tattaunawa kan ra'ayin maye gurbin jaraba tsawon shekaru da yawa ta hanyar membobin ƙungiyar murmurewa da kuma ƙwararrun murmurewa ( Chiauzzi, 1991 ; Gorski & Miller, 1986 ; Horvath, 1999 , 2006 ; Murphy & Hoffman, 1993 ; Sussman & Black, 2008 ). Wannan ra'ayi yana nufin duk wani hali na jaraba wanda ke ba da akalla muhimmin aiki ɗaya da wani hali na jaraba ya taɓa cimmawa, kuma yana da yiwuwa cewa kowane ɗayan waɗannan halaye na jaraba na iya zama madadin juna. Sai dai idan an yi amfani da duka jarabar a cikin watanni 12 iri ɗaya, da ba a yi magana da su a matsayin jaraba da ke faruwa tare a cikin binciken da ake yi yanzu ba.

Na biyar, gano "abin" jaraba kawai ba zai iya ba da ilimin takamaimansa ba, wanda zai iya bambanta tsakanin mutane. Misali, Griffiths (2000a) ya yi jayayya cewa akwai buƙatar bambance tsakanin jarabar intanet da jarabar intanet (misali, caca, wasannin kwamfuta, soyayya, ko jima'i). Tabbas, wasu halaye da ake yi a Intanet (misali, yanar gizo, yin amfani da yanar gizo, da hira ta soyayya) na iya zama halaye da mutumin zai yi kawai a Intanet saboda ana iya ɗaukar hanyar sadarwar a matsayin ba a san shi ba, ba tare da fuska da fuska ba, kuma ba tare da hana shi ba ( Griffiths, 2000a , 2000b ; Young, 1996 ).

Na shida, kawai gano abubuwan da ke faruwa tare da jaraba ba ya gano dalilin abubuwan da ke "keɓanta" da "raba" ba. Binciken da za a yi nan gaba yana buƙatar tantance dalilan da za su iya sa wasu mutane su sha wahala daga ɗabi'a ɗaya ta jaraba amma ba wani ba, ko kuma dalilin da ya sa wasu mutane ke shan wahala ta hanyoyi daban-daban (misali, kamar yadda lamarin yake a tsakanin masu fama da Borderline Personality Disorder; Bagby, Vachon, Bulmash, & Quilty, 2008 ). Bugu da ƙari, dole ne mutum ya yi la'akari da gaskiyar cewa, misali, wasu tsirarun mutane sun kamu da jarabar heroin ko caca, amma kaɗan ne ake tsammanin suna sha'awar, misali, aikin lambu.

A ƙarshe, ana iya zargin jerin jarabar da aka zaɓa a cikin wannan labarin da cewa sun dace da ɗaukar samfurin. Akwai wasu halaye masu yuwuwar jaraba waɗanda mutum zai iya haɗawa a cikin irin wannan binciken wanda mutane ɗaya zai iya fuskanta ko ba zai iya fuskanta ba. Sauran halaye da aka ɗauka a matsayin jaraba sun haɗa da maganin kafeyin ( Cook, 1987 ), addini ( Sussman & Black, 2008 ; Taylor, 2002 ), wasannin bidiyo na kan layi ( Fisher, 1994 [6% na matasa 'yan shekara 11 zuwa 16 na Burtaniya an gano cewa suna shan jarabar wasannin bidiyo]; Griffiths & Meredith, 2009 ), yanke fata ko jan gashi (watau, trichotillomania; Brewer & Potenza, 2008 ; Marks, 1990 ), kleptomania ( Cook, 1987 ; Marks, 1990 ), amfani da wayar hannu ( Bianchi & Phillips, 2005 ), pica ( Lacey, 1990 ), tanning ( Poorsattar & Hornung, 2010 ), har ma da halin tashin hankali ( Sussman & Ames, 2008 ) ko satar motoci da hawa dawaki ( Kellett & Gross, 2006 ). Ƙarin bincike kan faɗin halayen jaraba na iya haifar da fahimtar hanyoyin jaraba waɗanda ke ƙarƙashin takamaiman abubuwan jaraba.

karshe

Mutane masu rauni na iya ƙoƙarin yin amfani da tsarin jijiyoyinsu akai-akai don samun yanayi mai daɗi na tunani. Bugu da ƙari, akwai yiwuwar al'umma ta haɓaka wasu hanyoyin ɗabi'a masu jaraba kamar shan giya, cin abinci mai yawa, ko yin aiki fiye da kima. Yana da kyau a tabbatar da cewa aƙalla ƙaramin ƙalilan na al'ummar duniya suna fama da tsarin jaraba a kowane lokaci. Duk da cewa ana jayayya, yawan wani nau'in jaraba a tsakanin ƙaramin ƙalilan na jama'a na iya nuna cewa jaraba yanayi ne na halitta a matsayin ɗan adam. Kamar yadda Marks (1990) ya ba da shawara mai tayar da hankali, "rayuwa jerin jaraba ce kuma ba tare da su ba muna mutuwa" (shafi na 1389). A bayyane yake, ana buƙatar ƙarin bincike a wannan fagen. Muna hasashen cewa jarabar aikin rayuwa ne kamar yadda ake yi da ilimin halittar kwakwalwa na mutum ɗaya.

Acknowledgments

kudade

Marubucin (s) ya ba da sanarwar karɓar tallafin kuɗi na gaba don bincike da / ko marubuta na wannan labarin: Cibiyar Nationalasa ta Cutar da Magunguna (#sDA020138).

Bayanan kalmomi

 

Sanarwa game da rikice-rikice masu ruɗi

Marubucin (s) sun ba da sanarwar rikice-rikicen ban sha'awa game da marubuta da / ko buga wannan labarin.

References

  1. Aboujaoude E, Koran LM, Gamel N, Manyan MD, Serpe RT. Alamar yiwuwar amfani da intanet mai matsala: Binciken wayar tarho na manya 2,513. Sassan CNS. 2006; 11: 750 – 755. [PubMed]
  2. Adams J. fahimtar dogaro da motsa jiki. Jaridar Magungunan Zamani. 2009; 39: 231 – 240.
  3. Agrawal A, Neale MC, Prescott CA, Kendler KS. Cannabis da sauran haramtattun magunguna: Amfani da cuta mai kyau da zagi / dogaro ga maza da mata. Halittar Dabino. 2004; 34: 217 – 228. [PubMed]
  4. Albrecht U, Kirschner NE, Grusser SM. Kayan aikin kwantar da hankali don jarabar halayyar: Abun dubawa. GMS Psycho-Social-Medicine. 2007; 4: 11. [PMC free article] [PubMed]
  5. Alexander BK, Schweighofer ARF. Yawancin jaraba tsakanin ɗaliban jami'a. Ilimin halin dan Adam na Addictive Behaviors. 1989; 2: 116 – 123.
  6. Allegre B, Souville M, Therme P, Griffiths M. Ma'anar da kuma matakan dogaro da motsa jiki. Binciken Addaba da Ka'idar. 2006; 14: 631 – 646.
  7. Allison KC, Grilo CM, Masheb RM, Stunkard AJ. Rashin cin abinci mara nauyi da cutar ciwan dare: Nazarin kwatankwacin cin abinci mara kyau. Jaridar Tattaunawa da Ilimin Aiki. 2005; 73: 1107 – 1115. [PubMed]
  8. Anderson KJ. Amfani da Intanet tsakanin ɗaliban kwaleji: Nazarin bincike. Jaridar Kiwon lafiya ta Kwalejin Amurka. 2001; 80: 21 – 26. [PubMed]
  9. Bagby RM, Vachon DD, Bulmash E, Qu ikpe LC. Rashin hankalin mutum da caca na cuta: Nazari da sake yin nazari game da ƙimar tashin hankali. Labarin Rashin lafiyar mutum. 2008; 22: 191 – 207. [PubMed]
  10. Bakken IJ, Wenzel HG, Gotestam KG, Johansson A, Oren A. jarabar Intanet tsakanin tsofaffin mutanen Norway: Nazarin samfurin yiwuwar nazarin. Scandinavian Journal of Psychology. 2009; 50: 121 – 127. [PubMed]
  11. Bamber D, Cockerill IM, Carroll D. Matsayin pathological na dogaro da motsa jiki. Jaridar Burtaniya ta Magungunan Labarin Wasanni. 2000; 34: 125 – 132. [PMC free article] [PubMed]
  12. Barnes GM, Welte JW, Hoffman JH, Tidwell M-CQ. Caca, giya, da sauran amfani a tsakanin matasa a Amurka. Jaridar Nazarin Alkaho da Magunguna. 2009; 70: 134 – 142. [PMC free article] [PubMed]
  13. Becona E. Yammacin cutar caca a Galicia (Spain) Journal of Nazarin Caca. 1993; 9: 353 – 369.
  14. Bernardi S, Pallanti S. jarabawar Intanet: Nazari ne na asibiti wanda aka ba da hankali ga abubuwan da ke haifar da alamomin rashin daidaituwa da alamomin rarrabuwa. M kwakwalwa. 2009; 50: 510 – 516. [PubMed]
  15. Bianchi A, Phillips JG. Masu tsinkaye masu hankali game da matsalar amfani da wayar hannu. Tsarin ilimin halitta da halayya. 2005; 8: 39 – 51. [PubMed]
  16. DW baki. A bita na tilasta rashi cuta. Duniyan Lafiya. 2007; 6: 14 – 18. [PMC free article] [PubMed]
  17. Black DW, Kehrberg LL, Flumerfelt DL, Schlosser SS. Halayen halayen 36 sun ba da rahoton halayen jima'i na tilasta. American Journal of Psychiatry. 1997; 154: 243 – 249. [PubMed]
  18. Black DW, Moyer T. Siffofin asibiti da kuma halin rashin lafiyar mahaukata tare da halayyar caca. Ayyukan masu tabin hankali. 1998; 49: 1434 – 1439. [PubMed]
  19. Bondolfi G, Osiek C, Ferrero F. Adadin ƙididdigar ƙwayoyin caca a Switzerland. Acta Pscyhiatrica Scandinavica. 2000; 101: 473 – 475. [PubMed]
  20. Brandon TH, Vidrine JI, Litvin EB. Sake dawowa da kuma sake dawowa rigakafin. Batun Annual na Clinical Psychology. 2007; 3: 257 – 284. [PubMed]
  21. Brenner V. Psychology na amfani da kwamfuta: XLVII. Sigogi na amfani da kwamfuta, zagi, da jaraba: kwanakin farko na 90 na Bincike na Amfani da Intanet. Rahotanni na Ilimin Jima'i. 1997; 80: 879 – 882. [PubMed]
  22. Brewer JA, Potenza MN. Kwayar cutar ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa da ƙwaƙwalwar ƙwayar cuta ta rikicewa: Dangantaka da jaraba na miyagun ƙwayoyi. Magungunan Halittu 2008; 75: 63 – 75. [PMC free article] [PubMed]
  23. Kawa RIF. Wasu gudunmawa na binciken caca don nazarin wasu jaraba. A: Eadington WR, Cornelius J, masu gyara. Halin caca da matsalar caca. Reno: Jami'ar Nevada Press; 1993. p. 341 – 372.
  24. Burke RJ. Workaholism cikin kungiyoyi: Banbancin jinsi. Aikin Jima'i. 1999; 41: 333 – 345.
  25. Burke RJ. Workaholism a cikin kungiyoyi: Ka'idoji, sakamako da kuma kwatance na gaba. Labaran Kasa da Kasa na Nazarin Gudanarwa. 2000; 2: 1 – 16.
  26. Cao F, Su L. Intanit na Intanit tsakanin samari na Sinawa: Yawa da halaye na ɗabi'a. Yaro: Kulawa, Lafiya & Ci Gaban. 2006; 33: 275–281. [PubMed]
  27. Carnes P. Kada ku kira shi ƙauna: Saukewa daga jarabar jima'i. New York, NY: Bantam; 1991.
  28. Carnes PJ, Murray RE, Charpentier L. Rikicewar rikicewar jaraba. A cikin: Coombs RH, edita. Littafin Jagora na cututtukan jaraba: Jagora mai amfani don gano asali da magani. New York, NY: John Wiley; 2004. p. 31 – 62.
  29. Carnes PJ, Murray RE, Charpentier L. Bargains tare da hargitsi: Jima'i jaraba da rikicewar rikicewar rikice-rikice. Yin jima'i da jima'i da jima'i. 2005; 12: 79-120.
  30. Castro-Fornieles J, Diaz R, Goti J, Calvo R, Gonzalez L, Serrano L, Gual A. Tsananin cutar da abubuwan da suka danganci amfani da sinadarai a tsakanin matasa tare da matsalar rashin abinci. Binciken Nazarin Batutuwan Turai. 2010; 16: 61 – 68. [PubMed]
  31. Chen K, Sheth AJ, Elliott DK, Yeager A. Rashin daidaituwa da daidaituwa na amfani da abubuwan da suka gabata, cin zarafi, da dogaro a cikin samfurin ɗaliban makarantar sakandare. Beabi'a masu jaraba. 2004; 29: 413 – 423. [PubMed]
  32. Chiauzzi EJ. Yana hana koma baya a cikin jaraba: Tsarin ilimin halittar jiki. Elmsford, NY: Jaridar Pergamon; 1991.
  33. Chou C, Hsiao MM. Addarfafawar Intanet, amfani, gamsarwa, da ƙwarewar jin daɗi: Batun ɗaliban kwalejin Taiwan. Kwamfuta & Ilimi. 2000; 35: 65-80.
  34. Coffey C, Carlin JB, Degenhardt L, Lynsky M, Sanci L, Patton GC. Dogaroran Cannabis a cikin manya: Nazarin yawan jama'a. Addua. 2002; 97: 187 – 194. [PubMed]
  35. Cohen P, Cohen J, Kasen S, Velez CN, Hartmark C, Johnson J, Earfafa Larfafa. Nazarin annoba na cuta game da rikice-rikice a cikin ƙuruciya da balaga-I: Age- da bambancin jinsi. Journal of Ilimin halin andan Adam da Hauka. 1993; 34: 851 – 867. [PubMed]
  36. Compton WM, Grant BF, Colliver JD, Glantz MD, Stinson FS. Rushewar marijuana amfani da rikice-rikice a Amurka 1991 – 1992 da 2001 – 2002. Jaridar Medicalungiyar Likitocin Amurka. 2004; 291: 2114 – 2121. [PubMed]
  37. Compton WM, Thomas YF, Stinson FS, Grant BF. Rashin daidaito, daidaituwa, rashi, da kuma ƙyalli game da amfani da miyagun ƙwayoyi na DSM-IV da dogaro a Amurka: Sakamako daga Binciko na idemasa na Nationalasa game da barasa da alaƙa. Sanarwa na Janar Psychiatry. 2007; 64: 566 – 576. [PubMed]
  38. Kawu DR. Abubuwan da aka gano kansu da damuwa na damuwa a cikin samfurin ɗaliban kwaleji. Ilimin halin dan Adam na Addictive Behaviors. 1987; 1: 55 – 61.
  39. Cooper A, Morahan-Martin J, Mathy RM, Maheu M. Zuwa ga ƙarin fahimtar yanayin masu amfani a cikin ayyukan jima'i na kan layi. Jaridar Jima'i da Jima'i. 2002; 28: 105–129. [PubMed]
  40. Cunningham-Williams RM, Cottler LD, Compton WM, Spitznagel EL, Ben-Abdallah A. Matsalar caca da rikicewar kwakwalwa da rikice-rikice masu amfani a tsakanin masu amfani da miyagun ƙwayoyi waɗanda aka karɓa daga aikin magani da saitunan al'umma. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2000; 16: 347 – 376. [PubMed]
  41. Desai RA, Desai MM, Potenza MN. Caca, kiwon lafiya, da shekaru: Bayanai daga Binciko na Nationalasa na onasa game da giya da alaƙa da alaƙa. Ilimin halin dan Adam na Addictive Behaviors. 2007; 21: 431 – 440. [PubMed]
  42. Dierker LC, Donny E, Tiffany S, Colby SM, Perrine N, Clayton RR. Haɗin kai tsakanin shan taba sigari da DSic-IV nicotine dogara tsakanin ɗaliban kwaleji na farko. Magunguna da Shan Giya. 2007; 86: 106 – 114. [PubMed]
  43. Dittmar H. Wahalar siye-da damuwar gaske? Binciken jinsi, shekaru, da yarda da ɗabi'ar son abin duniya kamar annabta. Jaridar Burtaniya ta Psychology. 2005; 96: 467 – 491. [PubMed]
  44. Doerfler MC, Kammer PP. Workaholism, jima'i, da rawar jima'i a cikin kwararrun mata. Aikin Jima'i. 1986; 14: 551 – 560.
  45. Downs DS, Hausenblas HA, Nigg CR. Ingancin ingancin aiki da gwajin ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwar motsa jiki an sake duba su. Auna a Ilimin Jiki da Ilimin Motsa Jiki. 2004; 8: 183 – 201.
  46. Essau CA. Rashin daidaiton matsalolin jaraba: :ididdigewa da kuma abubuwan jiyya. A: Essau CA, editan. Addiction na matasa: Epidemiology, kimantawa da magani. New York, NY: Jaridar Ilmi; 2008. p. 297 – 313.
  47. Essau CA, Hutchinson D. Amfani da giya, zagi da dogaro. A: Essau CA, editan. Addiction na matasa: Epidemiology, kimantawa da magani. New York, NY: Jaridar Ilmi; 2008. p. 61 – 115.
  48. Estok PJ, Rudy EB. Dangantaka tsakanin matsalar cin abinci da gudu a cikin mata. Bincike a Nursing & Health. 1996; 19: 377-387. [PubMed]
  49. Faber RJ, Christenson GA, De Zwaan M, Mitchell J. Hanyoyi biyu na tilasta tilastawa: orarfin tilasta sayayya da cin abinci mai yawa. Jaridar Nazarin Masu Amfani. 1995; 22: 296 – 304.
  50. Faber RJ, O'Guinn TC. Mai binciken asibiti don siyen tilas. Jaridar Nazarin Masu Amfani. 1992; 19: 459-569.
  51. Falk DE, Yi H, Hiller-Sturmhofer S. Nazarin annoba game da haɗin giya da amfani da taba da cuta. Binciken Alkahol & Lafiya. 2006; 29: 162-171. [PubMed]
  52. Farrell M, Howes S, Bebbington P, Brugha T, Jenkins R, Lewis G, Meltzer H. Nicotine, barasa da shan miyagun ƙwayoyi, da kuma halin hauka — Sakamakon binciken gida na ƙasa. Nazarin Kasa da Kasa game da Ilimin halin dan Adam. 2003; 15: 50 – 56. [PubMed]
  53. Feigelman W, Wallisch LS, Lesieur HR. Matsalar 'yan caca, masu amfani da abu, da kuma masu matsalar matsala: Nazarin annoba. Amurka Journal of Jama'a. 1998; 88: 467 – 470. [PMC free article] [PubMed]
  54. Fisher S. Gano jarabar bidiyo ta yara da yara. Beabi'a masu jaraba. 1994; 19: 545 – 553. [PubMed]
  55. Hyundai JD, Gelernter J, DeVoe JS, Zhang W, Weiss RD, Brady K, Kranzler HR. Ofungiyar ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa da amfani da rikice rikice rikice rikice tare da tsananin dokin cocaine da kuma amfani da magani a cikin mutanen da ke da maganin koko. Magunguna da Shan Giya. 2009; 99: 193 – 203. [PMC free article] [PubMed]
  56. Fortson BL, Scotti JR, Chen YC, Malone J, Del Ben KS. Amfani da Intanet, zagi, da dogaro tsakanin ɗalibai a wata jami’ar yankin kudu maso gabashin. Jaridar Lafiya ta Kwalejin Amurka. 2007; 56: 137 – 144. [PubMed]
  57. Freimuth M, Waddell M, Stannard J, Kelley S, Kipper A, Richardson A, Szuromi I. Expara faɗakarwa ta hanyar bincikar cutar mutum biyu da haɗin gwiwa: addicaramin ɗabi'a. Jaridar Rukuni a cikin Addini & Saukewa. 2008; 3: 137-160.
  58. Faransanci MT, Maclean JC, Ettner SL. Masu shaye-shaye da masu cin amana: Binciken ƙawancen shan giya da matsalar caca. Dogaro da Barasa. 2008; 96: 155-164. [PMC free article] [PubMed]
  59. Gadalla T, Piran N. Cin cuta da amfani da sinadarai a cikin maza da mata na Kanada: Nazarin ƙasa. Rashin Tsarin Abinci. 2007; 15: 189 – 203. [PubMed]
  60. Garman JF, Hayduk DM, Crider DA, Hodel MM. Kasancewar dogaro da motsa jiki a cikin yawan shekaru masu kwaleji. Jaridar Kiwon lafiya ta Kwalejin Amurka. 2004; 52: 221 – 228. [PubMed]
  61. Al'ummai DA. Amfani da wasan bidiyo na Pathological tsakanin matasa 8 zuwa 18: Nazarin ƙasa. Ilimin Jima'i. 2009; 20: 594 – 602. [PubMed]
  62. Glasser W. Tabbatacce ƙari. New York, NY: Harper & Row; 1976.
  63. Gleaves DH, Carter JD. Cin jaraba. A: Essau CA, editan. Addiction na matasa: Epidemiology, kimantawa da magani. New York, NY: Jaridar Ilmi; 2008. p. 179 – 203.
  64. Goodwin RD, Keyes KM, Hasin DS. Canje-canje a cikin amfani da sigari da kuma abubuwan dogara da nicotine a Amurka: Shaida daga yanayin 2001 – 2002 na Cibiyar Binciko na Kasa na Alcoholism da Halin da ke Shafa. Amurka Journal of Jama'a. 2009; 99: 1471 – 1477. [PMC free article] [PubMed]
  65. Goossens L, Soenens B, Braet C. Yawaita da halaye na cin abinci mai yawa a cikin samarin samari. Jaridar Clinical Child & Matasa Ilimin halin dan Adam. 2009; 38: 342-353. [PubMed]
  66. Gorski TT, Miller M. Jagora don hana rigakafin cutar mahaifa. 'Yanci, MO:' Yan Jarida; 1986. Kasancewa cikin nutsuwa.
  67. Gotestam KG, Johansson A. Halayen caca da matsala caca a cikin mahallin Yaren mutanen Norway. Nazarin tattaunawa na wayar tarho DSM-IV. Beabi'a masu jaraba. 2003; 28: 189 – 197. [PubMed]
  68. Grant BF, Hasin DS, Chou P, Stinson FS, Dawson DA. Dogaro da Nicotine da rikicewar kwakwalwa a Amurka. Sanarwa na Janar Psychiatry. 2004; 61: 1107 – 1115. [PubMed]
  69. Grant BF, Stinson FS, Dawson DA, Chou P, Dufour MC, Compton W, Kaplan K. Rashin daidaituwa da haɓaka abubuwan amfani da rikice-rikice da yanayi mai zaman kansa da rikicewar damuwa. Sanarwa na Janar Psychiatry. 2004; 61: 807 – 816. [PubMed]
  70. Ka ba JE, Steinberg MA. Halin halayen jima'i da caca. Yin jima'i da jima'i da jima'i. 2005; 12: 235-244.
  71. Greenfield DN. Halin halayyar halayyar halayyar amfani da intanet: Nazari na farko. CyberPsychology & Halayyar. 1999; 2: 403–412. [PubMed]
  72. Griffin-Shelley E. Jima'i da ƙarancin jima'i. Yin jima'i da jima'i da jima'i. 1995; 2: 112–127.
  73. Griffiths MD. Addu'o'in halayyar maza: Wani batun ga kowa? Journal of Koyarwar Aiki. 1996; 8: 19 – 25.
  74. Griffiths MD. Karin motsa jiki. Binciken Batsa. 1997; 5: 161 – 168.
  75. Griffiths MD. Add jaraba Intanet — Lokaci da za a ɗauki da muhimmanci? Binciken Batsa. 2000a; 8: 413 – 418.
  76. Griffiths MD. Shin intanet da kwamfuta “jaraba” suna wanzu? Wasu shaidun binciken shari’ar. Tsarin ilimin halitta da halayya. 2000b; 3: 211 – 218.
  77. Griffiths MD. “Tsarin” tsari na jaraba a tsarin tsarin rayuwa. Jaridar Abubuwan Amfani. 2005a; 10: 191 – 197.
  78. Griffiths MD. Workaholism har yanzu gini ne mai amfani. Binciken Addaba da Ka'idar. 2005b; 13: 97 – 100.
  79. Griffiths MD. Matsalar caca a Turai: Batun dubawa. Ingila: Jami'ar Nottingham Trent, Rukunin Binciken Kasuwanci na Duniya da Sadarwar Apex; 2009a.
  80. Griffiths MD. Ilimin halin dan Adam na jaraba. A cikin: Cardwell M, Clark ML, Meldrum C, Waddely A, masu gyara. Ilimin halin foran Adam na A2 Level. London, Ingila: Harper Collins; 2009b. p. 436 – 471.
  81. Griffiths MD, Meredith A. jarabar Videogame da magani. Jaridar Magungunan Zamani. 2009; 39: 47 – 53.
  82. Griffiths M, Wardle H, Orford J, Sproston K, Erens B. caca, shan barasa, shan taba sigari da lafiya: Abubuwan bincike daga Binciken Rashin Giya na Burtaniya na 2007. Binciken Addaba da Ka'idar. 2010; 18: 208 – 223.
  83. Grusser SM, Thalemann R, Griffiths MS. Wasan kwamfuta mai wuce gona da iri: Shaida don jaraba da ta'adi? CyberPsychology & Halayyar. 2007; 10: 290–292. [PubMed]
  84. Gupta R, Derevensky JL. Ayyukan caca tsakanin matasa: Etiology, rigakafi da magani. A: Essau CA, editan. Addiction na matasa: Epidemiology, kimantawa da magani. New York, NY: Jaridar Ilmi; 2008. p. 207 – 229.
  85. Hall W, Degenhardt L, Patton G. Cannabis zagi da dogaro. A: Essau CA, editan. Addiction na matasa: Epidemiology, kimantawa da magani. New York, NY: Jaridar Ilmi; 2008. p. 117 – 148.
  86. Hanley A, Wilhelm MS. Siyarwa mai tursasawa: Binciken shiga girman kai da halayen kuɗi. Journal of Psychology na tattalin arziki. 1992; 13: 5 – 18.
  87. Harford TC, Grant BF, Yi HY, Chen CM. Abubuwan da ake amfani da su na shan giya na DSM-IV da ƙididdigar abin dogaro tsakanin matasa da manya: Sakamako daga Binciken Gidajen Nationalasa na Kasa na 2001 akan Abarfin Miyagun Kwayoyi. Alcoholism: Clinical da Gwajin Nazari. 2005; 29: 810 – 828. [PubMed]
  88. Hasin DS, Stinson FS, Ogburn E, Grant BF. Rashin daidaituwa, daidaitawa, tawaya, da ƙima na lalata maye gurbacewar giya da dogaro a cikin Amurka. Sanarwa na Janar Psychiatry. 2007; 64: 830 – 842. [PubMed]
  89. Hausenblas HA, Downs DS. Dogaro da motsa jiki: Yin bita da tsari. Ilimin halin dan Adam na Wasanni da Motsa jiki. 2002; 3: 89 – 123.
  90. Hay P. Cutar cututtukan cututtukan halayyar cin abinci: Binciken tushen al'umman Australiya. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 1998; 23: 371 – 382. [PubMed]
  91. Hill A, Rumpf HJ, Hapke U, Driessen M, John U. Haɓakar maye giya da zagi a cikin al'adar gaba ɗaya. Alcoholism: Clinical da Gwajin Nazari. 1998; 22: 935 – 940. [PubMed]
  92. Hodgins DC, el-Guebaly N. Rahotanni masu zuwa da rahotanni masu zuwa na magabata don sake komawa cikin caca. Jaridar Tattaunawa da Ilimin Aiki. 2004; 72: 72 – 80. [PubMed]
  93. Hodgson RJ, Budd R, Griffiths M. Halayen halayen. A: Helmchen H, Henn FA, Lauter H, Sartorious N, masu gyara. Labarin ilimin halin kwakwalwa. Fitowa 3. London, Ingila: Springer; 2001. p. 240 – 250.
  94. Hoek HW, Hoeken DV. Yin bita da yawan ci gaba da haifar da rashin abinci. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 2003; 34: 383 – 396. [PubMed]
  95. Mai rikodin CC, Brooks-Gunn J, Warren MP. Rashin daidaituwa game da rikice-rikice na cin abinci da cin zarafi a cikin littattafan. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 1994; 16: 1 – 34. [PubMed]
  96. Saman TA. Jima'i, kwayoyi, caca da cakulan: Littafin aiki don shawo kan jaraba. San Luis Obispo, CA: Mawallafan Labaran; 1999.
  97. Horvath TA. Sauya maye (wasiƙar Shugabanni) Smart Recovery News & Views. 2006; 12: 1-12.
  98. Hughes JR, Helzer JE, Lindberg SA. Rashin daidaituwa game da dogara da sinadarin nicotine na DSM / ICD. Magunguna da Shan Giya. 2006; 85: 91 – 102. [PubMed]
  99. James AG, Guo W, Liu Y. Hoto a cikin vivo hulɗar kwakwalwa-haɓakar sarrafa abinci da kiba. Fasaha da Ciwon Suga. 2001; 3: 617-622. [PubMed]
  100. Johansson A, Grant JE, Kim SW, Odlaug BL, Gotestam KG. Abubuwan haɗari don matsalar caca matsala: Babban bita na wallafe-wallafen. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2009; 25: 67 – 92. [PubMed]
  101. Johnston LD, O'Malley PM, Bachman JG, Schulenberg JE. Kulawa da sakamakon binciken kasa na gaba game da amfani da miyagun ƙwayoyi, 1975 – 2008. Juzu'i Na: studentsaliban makarantar sakandare (NIH Publication A'a. 09a.
  102. Johnston LD, O'Malley PM, Bachman JG, Schulenberg JE. Kulawa da sakamakon binciken kasa na gaba game da amfani da miyagun ƙwayoyi, 1975 – 2008. IIaradi na II: Collegealiban kwaleji da tsofaffi 19 – 50 (NIH Publication No. 09-7403, shafi 306b.
  103. MPP na Kafka, Prentky R. Nazarin kamannin jaraba na rashin daidaiton jima'i da paraphillias cikin maza. Journal of Clinical Psychiatry. 1992; 53: 345 – 350. [PubMed]
  104. Kaltiala-Heino R, Lintonen T, Rimpela A. jarabar Intanet? Yiwuwar amfani da Intanet cikin matsala a cikin yawan samari na shekaru 12-18. Binciken Addini & Ka'idar. 2004; 12: 89-96.
  105. Kaminer Y, Burleson JA, Jadamec A. Halin caca a cikin lalata ƙwayoyi. Cin Hanci. 2002; 23: 191 – 198. [PubMed]
  106. Kandel D, Chen K, Warner LA, Kessler RC, Grant B. Tsananin rikice-rikice da alamu na alamu na alamun bara sun dogara da barasa, nicotine, marijuana, da cocaine a cikin yawan jama'ar Amurka. Magunguna da Shan Giya. 1997; 44: 11 – 29. [PubMed]
  107. Kaplan MS, Krueger RB. Gano ciwo, kimantawa, da kuma lura da rashin lafiyar. Jaridar Nazarin Ilimin Jima'i. 2010; 47: 181 – 198. [PubMed]
  108. Kaufman E. Dangantakar giya da maye giya ga zagi da wasu kwayoyi. Jaridar nan ta Amurka ta Ruwa da Almubazzaranci. 1982; 9: 1 – 17. [PubMed]
  109. Kausch O. Hanyar da ake amfani da shi ta hanyar maye a tsakanin masu neman magani. Journal of Abuse magani Abun magani. 2003; 25: 263 – 270. [PubMed]
  110. Kellett S, Gross H. Wanda aka lalata da farin ciki? Binciken asusun matasa masu laifin game da laifin motar su. Ilimin halin dan adam, Laifi & Doka. 2006; 12: 39-59.
  111. Kilpatrick DG, Acierno R, Saunders B, Resnick HS, Mafi CL. Abubuwan haɗari don amfani da ƙwaƙwalwar matasa da dogaro: Bayani daga samfurin ƙasa. Jaridar Tattaunawa da Ilimin Aiki. 2000; 68: 19 – 30. [PubMed]
  112. Kim K, Ryu E, Chon MY, Yeun EJ, Choi SY, Seo JS, Nam BW. Jarabar Intanet a cikin samari na Koriya da alaƙa da rashin jin daɗin rayuwa da kuma kashe kansa: Binciken tambayoyin. Labaran Kasa da Kasa na Nazarin Nursing. 2006; 43: 185 – 192. [PubMed]
  113. Koran LM, Faber RJ, Aboujaoude E, Manyan MD, Serpe RT. Imiyasta yawan halayen siye da sahale a Amurka. American Journal of Psychiatry. 2006; 163: 1806 – 1812. [PubMed]
  114. Krueger RB, Kaplan MS. Rashin daidaituwa da rikicewar jiki: Batun dubawa. Jaridar Aiki mai tabin hankali. 2001; 7: 391 – 403. [PubMed]
  115. Kubey RW, Lavin MJ, Barrows JR. Amfani da Intanet da kuma rage yawan aikin ilimi: Binciken farko. Jaridar Sadarwa. 2001; 51: 366 – 382.
  116. Kuzma JM, DW. Cutar Epidemiology, mamayewa, da tarihin dabi'a na tilasta jima'i. Likitocin Ilimin halin dan Adam na Arewacin Amurka. 2008; 31: 601 – 611. [PubMed]
  117. Lacey EP. Eningaddamar da hangen nesa na pica: Nazarin wallafe-wallafen. Rahoton Kiwon Lafiyar Jama'a. 1990; 105: 29 – 35. [PMC free article] [PubMed]
  118. Lacey JH, Evans CDH. Tasirin abu: Rashin daidaiton halayen mutane masu yawa. Jaridar Burtaniya ta jaraba. 1986; 81: 641 – 649. [PubMed]
  119. Ladouceur R, Boudreault N, Jacques C, Vitaro F. Cutar caca da matsalolin da ke da alaƙa tsakanin matasa. Jaridar Amfani da Magungunan Yara da Yara. 1999a; 8: 55-68.
  120. Ladouceur R, Jacques C, Ferland F, Giroux I. Rikicewar matsalar caca matsala: Nazarin kwafi na 7 bayan shekaru. Jaridar Kanada ta Kimiyya. 1999b; 44: 802 – 804. [PubMed]
  121. Larkin M, Itace RTA, Griffiths MD. Game da jaraba kamar dangantaka. Binciken Addaba da Ka'idar. 2006; 14: 207 – 215.
  122. Lejoyeux M, Avril M, Richoux C, Embouazza H, Nivoli F. Rashin dogaro da dogaro da motsa jiki a tsakanin abokan cinikin dakin motsa jiki na Parisa. M kwakwalwa. 2008; 49: 353 – 358. [PubMed]
  123. Leshner AI. Addua cuta ce ta kwakwalwa, kuma tana da mahimmanci. Kimiyya. 1997; 278: 45 – 46. [PubMed]
  124. Lesieur HR, Blume SB. Cututtukan caca, rashin cin abinci da sinadaran psycho psycho amfani da cuta. Journal of Addictive Halayyar. 1993; 12: 89 – 102. [PubMed]
  125. Lesieur HR, Blume SB, Zoppa RM. Shaye-shaye, shan kwayoyi, da caca. Alcoholism: Bincike na asibiti & Gwaji. 1986; 10: 33-38. [PubMed]
  126. Lesieur HR, Cross J, Frank M, Welch M, White CM, Rubenstein G, Mark M. Caca da caca pathological tsakanin ɗaliban jami'a. Beabi'a masu jaraba. 1991; 16: 517 – 527. [PubMed]
  127. Lesieur HR, Rosenthal RJ. Gamblingwararren caca na ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa: Yin bita na wallafe-wallafen (An shirya don Associationungiyar Psyungiyar Psywaƙwalwar Americanwaƙwalwar Americanan Adam a Kwamitin DSM-IV game da Rashin Tsarin Imparfin Notwararrun Ba a Wani Ba a Tsabtace) Jaridar Nazarin Ilimin caca. 1991; 7: 5 – 39. [PubMed]
  128. Leung L. Netididdigar tsara-tsara da halayen lalata na intanet azaman masu hangen nesa na ayyukan kan layi da jarabar intanet. CyberPsychology & Halayyar. 2004; 7: 333-348. [PubMed]
  129. Lewinsohn PM, Seeley JR, Moerk KC, Striegel-Moore RH. Banbancin jinsi game da alamun rashin lafiyar a cikin manya. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 2002; 32: 426 – 440. [PubMed]
  130. Machlowitz M. Workaholics: Kasance tare dasu, muna aiki tare dasu. Karatu, MA: Addison-Wesley; 1980.
  131. MacLaren VV, Mafi LA. Yawancin halayen jaraba a cikin samari matasa: Ka'idodin ɗalibai don Takaitaccen Tambayar PROMIS. Beabi'a masu jaraba. 2010; 35: 252 – 255. [PubMed]
  132. Alamar I. Halayen (abubuwan da ba sinadarai ba). Jaridar Burtaniya ta jaraba. 1990; 85: 1389 – 1394. [PubMed]
  133. Miller NS, Gold MS, Klahr AL. Bayyanar cutar giya da dogaro na cannabis (jaraba) a cikin dogaro da ƙwaƙwalwa (jaraba) Jaridar Duniya ta ictionsan jaraba. 1990; 25: 735 – 744. [PubMed]
  134. Miller WR, Walters ST, Bennett ME. Yaya ingancin shan giya a Amurka? Jaridar Nazarin Alkahol. 2001; 62: 211 – 220. [PubMed]
  135. Mitchell JE, Redlin J, Wonderlich S, Crosby R, Faber R, Miltenberger R, Lancaster K. Dangantaka tsakanin tilasta siyayya da rashin cin abinci. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 2002; 32: 107 – 111. [PubMed]
  136. Morahan-Martin J, Schumacher P. Abin da ya faru da daidaitattun abubuwan amfani da intanet na intanet tsakanin ɗaliban kwaleji. Kwamfutoci a cikin Halayen mutane. 2000; 16: 13 – 29.
  137. Murphy SA, Hoffman AL. Bayani mai gamsarwa game da matakan tabbatarwa sakamakon magani don dogaro da giya. Jaridar Yin Zagi. 1993; 5: 131 – 143. [PubMed]
  138. Nelson CB, Wittchen HU. DSM-IV rashin lafiyar barasa a cikin samfurin jama'a gaba ɗaya na samari da matasa. Addua. 1998; 93: 1065 – 1077. [PubMed]
  139. Netemeyer RG, Burton S, Cole LK, Williamson DA, Zucker N, Bertman L, Diefenbach G. Halaye da imani waɗanda ke da alaƙa da caca mai yiwuwa: Nazarin jirgi. Jaridar Manufofin Jama'a & Kasuwanci. 1998; 17: 147-160.
  140. Neuner M, Raab G, Reisch LA. M tilastawa a cikin al'ummomin masu amfani da mabukata: rearin sake bincika ƙarfi. Journal of Psychology na tattalin arziki. 2005; 26: 509 – 522.
  141. Niemz K, Griffiths M, Banyard P. Yaduwar amfani da intanet a tsakanin ɗaliban jami'a da haɗin kai tare da girman kai, Babban Tambayar Kiwon Lafiya (GHQ), da hanawa. CyberPsychology & Halayyar. 2005; 8: 562-570. [PubMed]
  142. O'Brien CP, McLellan AT. Tatsuniyoyi game da kula da jaraba. Lancet. 1996; 347: 237 – 240. [PubMed]
  143. Orford J. Abubuwan cin abinci mai ban sha'awa: Ra'ayoyin tunani game da jaraba. 2nd ed. Chichester, Ingila: John Wiley; 2001.
  144. Palmer RHC, Matasa SE, Hopfer CJ, Corley RP, Stallings MC, Crowley TJ, Hewitt JK. Ci gaban cututtukan dabbobi na amfani da miyagun ƙwayoyi da zagi a cikin samartaka da balagaggu: Shaida kan haɗarin haɗari. Magunguna da Shan Giya. 2009; 102: 78 – 87. [PMC free article] [PubMed]
  145. Park SK, Kim JY, Cho CB. Rashin sha'awar jaraba ta yanar gizo da alaƙa tare da abubuwan da suka shafi dangi tsakanin matasa na Koriya ta Kudu. Matasa. 2008; 43: 895 – 909. [PubMed]
  146. Petry NM. Pathological caca: Etiology, comorbidity da magani. Washington, DC: Americanungiyar Masana ilimin halin Americanan Adam; 2005.
  147. Petry NM. Caca da amfani da rikice-rikice: Matsayi na yanzu da kuma jagororin gaba. Jaridar Amurka akan Magunguna. 2007; 16: 1 – 9. [PubMed]
  148. Philippe F, Vallerand RJ. Yawan rigakafin matsalolin caca a Montreal, Kanada: Duba tsoffin tsofaffi da rawar sha'awa. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2007; 23: 275 – 283. [PubMed]
  149. Pirkola SP, Poikolainen K, Lonnqvist JK. A halin yanzu yana aiki kuma ya sake dogaro da shan barasa a cikin babban balagaggen ɗaliban ƙasar-sakamakon daga Nazarin 2000 na Kiwan Lafiya na Finnish. Shaye-shaye & Alcoholism. 2006; 41: 315-320. [PubMed]
  150. Poelen EAP, Scholte RHJ, Engels RCME, Boomsma DI, Willemsen G. Rashin daidaituwa da halayen amfani da barasa da rashin amfani tsakanin matasa da matasa a Netherlands daga 1993 zuwa 2000. Magunguna da Shan Giya. 2005; 79: 413 – 421. [PubMed]
  151. Poorsattar SP, Hornung RL. Tsarin Tanning: Tsarin zamani da magani na gaba. Binciken Kwararru a ilimin likitanci. 2010; 5: 123 – 125.
  152. Potenza MN, Steinberg MA, Wu R, Rounsaville BJ, O'Malley SS. Halayen tsofaffin matsalolin probleman caca suna kiran lambar taimakon caca. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2006; 22: 241 – 254. [PubMed]
  153. Raymond NC, Coleman E, Miner MH. Orarfin halin ƙwaƙwalwa da halayyar tilasta / motsawa cikin halin jima'i na tilas. M kwakwalwa. 2003; 44: 370 – 380. [PubMed]
  154. Regier DA, Farmer ME, Rae DS, Locke BZ, Keith SJ, Judd LL, Goodwin FK. Rashin daidaituwa na cututtukan kwakwalwa tare da barasa da sauran amfani da miyagun ƙwayoyi. Jaridar Medicalungiyar Likitocin Amurka. 1990; 264: 2511 – 2518. [PubMed]
  155. Robinson TE, Berridge KC. Ilimin halin dan adam da ilimin kwakwalwa game da jaraba: Ra'ayin karfafawa-hankali. Addua. 2000; 95: 91 – 117. [PubMed]
  156. Schaef AW. Lokacin da jama'a suka zama mai shan tabar wiwi. New York, NY: Harper Collins; 1987.
  157. Scherer K. rayuwar kwaleji ta kan layi: Ingancin amfani da Intanet mara lafiya. Sakamakon Ci gaban ɗaliban Kwaleji. 1997; 38: 655 – 665.
  158. Schneider JP, Irons RR. Bincike da magani na rikicewar rikicewar jima'i: Dogaro da dogaro. Amfani da Abubuwa & Amfani. 2001; 36: 1795-1820. [PubMed]
  159. Schofield G, Mummery K, Wang W, Dickson G. Epidemiological nazarin caca a cikin yankin da ba birni ba na tsakiyar Queensland. Jaridar Australiya ta Lafiya Jiki. 2004; 12: 6 – 10. [PubMed]
  160. Masu binciken JA. Yawaitar alamun alamun jima'i a harabar kwaleji. Yin jima'i da jima'i da jima'i. 2003; 10: 247-258.
  161. Shaffer HJ, Hall MN. Sabuntawa da sakewa kimantawa game da mummunan halin caca a Amurka da Kanada. Jaridar Kanada ta Jama'a. 2001; 92: 168 – 172. [PubMed]
  162. Shaffer HJ, Hall MN, Vander Bilt J. Kimanta yawaitar halayen caca a Amurka da Kanada: Wani bincike mai zurfi. Amurka Journal of Jama'a. 1999; 89: 1369 – 1376. [PMC free article] [PubMed]
  163. Shapira NA, Lessig MC, Goldsmith TD, Szabo ST, Lazoritz M, Zinariya MS, Stein DJ. Amfani da intanet mai matsala: Tsararren tsari da tsararren bincike. Damuwa da Damuwa. 2003; 17: 207 – 216. [PubMed]
  164. Shaw M, DW DW. Addarawar Intanet: Ma'anar, kimantawa, annoba da gudanarwar asibiti. Magungunan CNS. 2008; 22: 353 – 365. [PubMed]
  165. Smith DE, Marcus MD, Lewis AZ, Fitzgibbon M, Schreiner P. Rashin daidaituwa game da cin abinci mai yawa, kiba, da rashin kwanciyar hankali a cikin ƙungiyar kabilun matasa. Labarun Magungunan Halayya. 1998; 20: 227 – 232. [PubMed]
  166. Sommers I. Ciyarwar cututtukan ƙwaƙwalwa: Estiyasta mamayar da halayen rukuni. Jaridar kasa da kasa ta jaraba. 1988; 23: 477 – 490. [PubMed]
  167. Spitzer RL, Devlin M, Walsh BT, Hasin D, Wing R, Marcus M, Nonas C. Matsalar cin abinci: Matsalar filin filin multisite na yanayin bincike. Jaridar kasa da kasa ta Rashin Tsarin Abinci. 1992; 11: 191 – 203.
  168. Spunt B, Dupont I, Lesieur H, Liberty HJ, Hunt D. Cutar caca da amfani da abubuwa: Binciken littattafai. Amfani da Abubuwa & Amfani. 1998; 33: 2535-2560. [PubMed]
  169. Steinberg MA, Kosten TA, Rounsaville BJ. Cutar zagi da caca ta hanyar cuta. Jaridar Amurka akan Magunguna. 1992; 1: 121 – 132.
  170. Stinson FS, Ruan WJ, Picering R, Grant B. Cannabis suna amfani da rikice-rikice a Amurka: Rigakafin, daidaituwa da haɗin kai. Magungunan Ilimin Jima'i. 2006; 36: 1447 – 1460. [PubMed]
  171. Stucki S, Rihs-Middel M. Rikicin matsalar balagaggu da caca na cuta tsakanin 2000 da 2005: Sabuntawa. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2007; 23: 245 – 257. [PubMed]
  172. Sussman S. addictionaunar :auna: Ma'anar, ilimin ilimin halitta, magani. Yin jima'i da jima'i da jima'i. 2010; 17: 31–45.
  173. Sussman S, Ames SL. Magungunan kwayoyi: Ka'idoji, rigakafi da dakatarwa. New York, NY: Jaridar Jami'ar Cambridge; 2008.
  174. Sussman S, Black DS. Addu'ar maye: Damuwa ce ga masu bincike da masu gudanar da aiki. Jaridar Ilimin ilimin likitanci. 2008; 38: 167 – 180. [PubMed]
  175. Sussman S, Unger JB. A "zagi da amfani da miyagun ƙwayoyi" game da ilimin haɗin kai: Tattaunawa ne game da yanayin duniya. Amfani da Abubuwa & Amfani. 2004; 39: 2055-2069. [PubMed]
  176. Taylor CZ. Addiction Addini: Hankali tare da ruhaniya. Ilimin Fiyayyen Halitta. 2002; 50: 291 – 315.
  177. Teesson M, Baillie A, Lynskey M, Manor B, Degenhardt L. Amfani da abubuwa, dogaro da neman magani a Amurka da Ostiraliya: comparisonabi'a ta ƙasa. Magunguna da Shan Giya. 2006; 81: 149 – 155. [PubMed]
  178. Terry A, Szabo A, Griffiths M. ictionirƙirar kayan adon motsa jiki: Sabuwar kayan taƙaitaccen kayan dubawa. Binciken Addaba da Ka'idar. 2004; 12: 489 – 499.
  179. Thaxton L. Ilmin ilimin halittar jiki da halayyar mutum na jarabtar motsa jiki na ɗan gajeren lokaci akan masu gudu al'ada. Jaridar Wasanni da Motsa Jiki. 1982; 4: 73–80.
  180. Timmerman MG, Wells LA, Chen S. Bulimia nervosa da haɗin giya tsakanin ɗaliban sakandare. Jaridar Cibiyar Nazarin Ilimin Yara da Yara ta Amurka. 1990; 29: 118–122. [PubMed]
  181. Toneatto T, Brennan J. Pathological caca a magani-neman miyagun ƙwayoyi. Beabi'a masu jaraba. 2002; 27: 465 – 469. [PubMed]
  182. Ulrich J, Hill A, Rumpf HJ, Hapke U, Meyer C. Barasa mai haɗarin shan giya, zagi da dogaro a tsakanin marasa lafiyar likitan taba sigari da kuma yawan jama'a. Magunguna da Shan Giya. 2003; 69: 189 – 195. [PubMed]
  183. Volberg RA. Rikice-rikice da ƙididdigar mutane na caca na cuta: Tasiri ga lafiyar jama'a. Amurka Journal of Jama'a. 1994; 84: 237 – 241. [PMC free article] [PubMed]
  184. Volberg RA, Steadman HJ. Bayyana yawan ƙimar cutar caca. American Journal of Psychiatry. 1988; 145: 502 – 505. [PubMed]
  185. Volberg RA, Gupta R, Griffiths MD, Olason D, Delfabbro PH. Ra'ayin ƙasashen duniya game da karatun yaduwar matasa. Jaridar Kasa da Kasa ta Magani da Kiwon Lafiya. 2010; 22: 3 – 38. [PubMed]
  186. Volkow ND, Mai hikima RA. Ta yaya likita miyagun ƙwayoyi zai taimake mu mu fahimci kiba? Yanayin Neuroscience. 2005; 8: 555-560. [PubMed]
  187. Wardman D, el-Guebaly N, Hodgins D. Matsalar da caca ta hanyar caca a cikin Northan asalin Amurkawa na Arewacin Amurka: Binciken wallafe-wallafen daular. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2001; 17: 81 – 100. [PubMed]
  188. Warner LA, Kessler RC, Hughes M, Anthony JC, Nelson CB. Rikice-rikice da alaƙa na amfani da miyagun ƙwayoyi da dogaro a Amurka. Sanarwa na Janar Psychiatry. 1995; 52: 219 – 229. [PubMed]
  189. Welte JW, Barnes GM, Tidwell M-CO, Hoffman JH. Yawaitar matsalar caca tsakanin matasa Amurka da manya: Sakamako daga binciken kasa. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 2008; 24: 119 – 133. [PubMed]
  190. Welte JW, Barnes GM, Wieczorek WF, Tidwell MC, Parker J. Alcohol da cutar caca a tsakanin tsofaffi Amurka: Rikice-rikice, yanayin yanayin jama'a da kuma ɗabi'a. Jaridar Nazarin Alkahol. 2001; 62: 706 – 712. [PubMed]
  191. Westphal JR, Rush JA, Steven L, Johnson LJ. Halin caca na ɗaliban Louisiana a cikin Darajoji 6 ta hanyar 12. Ayyukan Yara. 2000; 51: 96 – 99. [PubMed]
  192. Whang LS, Lee S, Chang G. Bayanan masu amfani da intanet masu amfani da hankali: Binciken samfurin halayyar intanet. CyberPsychology & Halayyar. 2003; 6: 143-150. [PubMed]
  193. Winters KC, Stinchfield R, Fulkerson J. Alamu da halaye na caca. Jaridar Nazarin Ilimin Caca. 1993; 9: 371 – 386.
  194. Wong IL, Don haka EM. Atesididdigar ƙwayar cuta ta matsala da caca na cuta a cikin Hong Kong. American Journal of Psychiatry. 2003; 160: 1353 – 1354. [PubMed]
  195. Saurayi K. Psychology na amfani da kwamfuta: XL. Amfani da Intanit na jaraba: Babban shari'ar da ke warware matsala. Rahotanni na Ilimin Jima'i. 1996; 79: 899 – 902. [PubMed]
  196. Saurayi KS. Evaluationimantawa da lura da jarabar Intanet. A: Vandecreek L, Jackson T, masu gyara. Novirƙirari a cikin aikin asibiti: Littafin asalin. Sarasota, FL: Latsa Maɓallin Ma'aikata; 1999. p. 17 – 31.
  197. Matasa SE, Corley RP, Stallings MC, Rhee SH, Crowley TJ, Hewitt JK. Amfani da abu, zagi da dogaro a cikin samartaka: Rashin hankali, bayanan alamu da alamu. Magunguna da Shan Giya. 2002; 68: 309 – 322. [PubMed]