Ilimin Halayyar Dan Adam na Gaba. 2014 Afrilu 7;5:38. doi: 10.3389/fpsyt.2014.00038.
A cikin wani kasidar da aka buga kwanan nan ( 1 ), Dr. Rippe ya nuna cewa masu aikin likitancin salon rayuwa suna buƙatar su dogara da shawarwarinsu bisa ingantattun shaidun kimiyya kuma wannan yana da rikitarwa saboda gaskiyar cewa bayanan kimiyya galibi ana karkatar da su kuma wani lokacin ana rikitar da zato da hujja. Wannan ya haɗa da, misali, cewa alaƙa tsakanin masu canji da aka samu a cikin nazarin sassa daban-daban ana gabatar da su a matsayin alaƙar dalili ko kuma cewa alaƙa tsakanin masu canji da aka samu a cikin nazarin cututtuka galibi ana rikitar da su ta hanyar mahimman masu canji na uku.
Marubucin ya kwatanta misalai da yawa waɗanda aka saba fahimta da kuma gabatar da su a matsayin gaskiya na gaskiya, kodayake shaidun da ake ciki suna bukatar a tantance su. Wadanda sun hada da ra'ayoyin cewa (a) sugar yana sa kiba, (b) wasu abinci suna da nishaɗi, (c) wasu abinci suna sa ciwon daji, (d) motsa jiki ba shi da tasiri ga asarar nauyi, kuma (e) akwai hanyar haɗi tsakanin amfani da sukari da ciwon sukari.
Ina tsammanin marubucin ya ba da muhimmiyar mahimmanci a jayayya cewa shaidun kimiyya sau da yawa suna da gurbata ta hanyar masu bincike ko kafofin watsa labaru kuma masu bincike da masu aikin aiki a yanayin yanayin kiwon lafiya ya ci gaba da buƙatar kulawa da bincikar binciken binciken. Kodayake na amince da mafi yawan maganganun da aka yi a wannan labarin, na kuma yi tunanin cewa wasu daga cikin su a halin yanzu game da abincin da ake amfani da su na abinci sun ba da ƙarin bayani mai zurfi.
Daidaitaccen Kayan Dabbobin Dabba
Da farko dai, an bayyana cewa "yawancin jayayya game da abinci da jaraba yana dogara ne akan [...] bayanai na dabba" da kuma cewa waɗannan samfurori "na iya zama marasa kyau a cikin mutane idan yazo da cin abinci." Mai yiwuwa, marubucin yana nufin ga abubuwan da ke nuna jaraba-kamar amfani da sukari da gyaran neurobiological bayan makonni masu yawa na damar shiga tsakani zuwa ga sukari (2). A cikin waɗannan binciken, rodents suna, alal misali, abincin da aka haramta don 12
h sa'an nan kuma sami damar yin amfani da katako ko sukari don 12
h. Wadannan sifofin sukan kasance masu soki ne saboda kasancewa wucin gadi kuma, saboda haka, suna da ƙananan darajar yin ƙididdigewa game da tsinkayen sukari akan mutane.
Duk da haka, zan yi jayayya cewa waɗannan misalai sun dace da salon cin abinci na wasu mutane. Misali, mutanen da ke fama da bulimia nervosa (BN) suna cin abinci mai yawa, amma ba sa cin abinci mai yawa a lokacin da ba sa cin abinci mai yawa ( 3 , 4 ). Wato, ana iya iyakance cin abinci a duk tsawon yini, sannan a biyo baya da yawan cin abinci (wanda yawanci ya haɗa da yawan kalori, misali, yawan sukari, abinci) da yamma. Ana iya ganin yanayin cin abinci iri ɗaya a cikin wasu mutanen da ke da damuwa da nauyi waɗanda ke ƙoƙarin iyakance cin abincinsu [“masu cin abinci masu ƙuntatawa” ( 5 )], kodayake ba sa nuna cikakken yanayin cin abinci. A taƙaice, samfuran dabbobi hakika muhimmin ɓangare ne na hasashen jarabar abinci kuma nazarin ɗan adam bai goyi bayan wasu sakamakon da aka samu a cikin waɗannan nazarin ba. Duk da haka, yanayin samun abinci na ɗan lokaci na iya yin daidai da yanayin cin abinci na wasu mutane masu halin cin abinci mai tsauri ko rashin tsari.
Shaida akan Abincin Abinci wanda aka samo asali a kan DSM-5
Abu na biyu, ana jayayya cewa "akwai ƙarancin shaida game da jarabar abinci" bisa ga ka'idojin DSM-5 don matsalar amfani da miyagun ƙwayoyi (SUD). Yawancin labaran da aka tattauna game da manufar jarabar abinci suna nuni ne ga ka'idojin dogaro da miyagun ƙwayoyi a cikin DSM-IV. A cikin 2013, an buga DSM-5 kuma ƙa'idodin ganewar asali na SUDs yanzu sun haɗa da ƙarin alamomi 4 [alamomi 11 gabaɗaya ( 6 )].
A gwargwadon sanina, bincike ɗaya ne kawai ya bincika sabbin sharuɗɗan DSM-5 dangane da ɗabi'ar cin abinci tukuna. A cikin wannan binciken ( 7 ), an gudanar da wata hira mai tsari-tsari, wanda aka yi nazari a kan amsoshinsa ta hanyar inganci. Sakamakon ya nuna cewa mahalarta masu kiba waɗanda ke fama da matsalar cin abinci mai yawa (BED), da kuma waɗanda ba su da BED, sun cika cikakkun sharuɗɗan SUD. Kodayake mahalarta ba sa cika uku daga cikin sabbin sharuɗɗa guda huɗu ba, yawancinsu sun cika sabon ƙa'idar sha'awa, ko sha'awa mai ƙarfi ko sha'awar amfani da sinadarin . Gaskiya ne, bai kamata a yi wa binciken da aka yi a wannan binciken ƙarin bayani ba domin ingancin hirar da aka yi a rabi-rabi abin tambaya ne kuma girman samfurin ya yi ƙanƙanta. Babu shakka, ana buƙatar bincike na gaba da gaggawa don bincika ko za a iya fassara sabbin ƙa'idodin DSM-5 SUD zuwa ɗabi'ar cin abinci da kuma ko waɗannan ƙa'idodin sun cika ta mutanen da ke cin abinci mai yawa ko cin abinci mai yawa [don ƙarin bayani (duba Meule da Gearhardt, an gabatar)]. Duk da haka, yin watsi da dacewar sabbin ƙa'idodin DSM-5 dangane da jarabar abinci tun farko ya zama ba daidai ba.
Abincin Abincin Abinci a Ƙididdiga Masu Mahimmanci Categories
Abu na uku, marubucin ya ba da shawarar cewa "ka'idojin Sikelin Jarabawar Abinci na Yale [(YFAS) Ref. ( 8 )] bazai dace ba don gano 'jarabar abinci' bisa ga gaskiyar cewa yawancin mutanen da ke da kiba ba sa cika waɗannan sharuɗɗan, amma wani ɓangare mai yawa na waɗanda ke da ƙarancin nauyi da nauyi na yau da kullun suna yin hakan. Hakika, nazarin da aka yi amfani da wannan sikelin ya gano yawan jarabar abinci na kusan kashi 5-10% a cikin samfuran al'umma ko ɗalibai da kuma kusan kashi 15-25% a cikin samfuran masu kiba ( 9 , 10 ). A cikin mutane masu kiba ko mutane masu fama da BED, yawan kamuwa da cutar ya kai tsakanin kusan kashi 30 zuwa 50% ( 9 , 10 ).
Duk da haka, me yasa waɗannan binciken suka karyata ingancin YFAS? A ganina, hakan yana nuna cewa nauyin jiki ba shi da kyau idan ana maganar jarabar abinci. A mafi yawan lokuta, kiba shine sakamakon ƙarancin yawan amfani da makamashi a kowace rana fiye da kashe kuzari ( 11 ). A zahiri, kuskuren daidaiton kalori a cikin mutanen da ke da kiba yana kan matsakaici <0.0017% a kowace shekara ( 12 ). Halin cin abinci a cikin irin waɗannan mutane ba shakka ba daidai yake da jaraba ba amma yana da alaƙa da salon cin abinci kamar kiwo ko cin abinci mara hankali . Madadin haka, jaraba ta fi kama da cin abinci mai yawa kamar a cikin BED ko BN ( 13 , 14 ) kuma wannan shine ainihin abin da aka samo ta amfani da YFAS ( 15 , Meule et al., an gabatar). A ƙarshe, ra'ayin cewa jarabar abinci na iya zama alhakin yawan yawan kiba kuma cewa kiba da kanta tana wakiltar ɗabi'ar jaraba ta tsufa ( 15 , 16 ) kuma YFAS ta ba da gudummawa ga waɗannan fahimta. Madadin haka, jarabar abinci tana da alaƙa da halayen cin abinci mai yawa kuma YFAS - kodayake bazai zama cikakke ba - ya zama kayan aiki mai taimako na kimantawa a cikin wannan mahallin.
Abinci da Abincin Abinci da Brain Imaging
Na huɗu, wata hujja ita ce "nazarin hotunan kwakwalwa [...] ba ya goyon bayan samfurin jaraba." Wannan ya dogara ne akan wani sharhi mai mahimmanci da Ziauddeen da abokan aikinsa suka yi ( 16 ), wanda, bi da bi, aka tattauna shi cikin ce-ce-ku-ce ( 17-19 ) . Musamman, marubutan sun gano cewa nazarin hotunan kwakwalwa wanda ya haɗa da gabatar da alamun abinci a cikin mutanen da ke da kiba tare da ko ba tare da BED ba su da daidaito. Kodayake kunna kwakwalwa a cikin irin waɗannan nazarin galibi yana da alaƙa da yankunan prefrontal, limbic, ko paralimbic, shigar da takamaiman wurare ya bambanta a cikin nazarin. Bugu da ƙari, kodayake akwai kamanceceniya a cikin martanin kwakwalwa ga abinci da magunguna, an kuma lura da bambance-bambance masu yawa ( 20 ).
Duk da haka, an gano abubuwan da aka saba amfani da su a cikin nazarin meta-bincike ( 21 ). Rashin daidaito a cikin nazarin hoton kwakwalwa wani ɓangare yana faruwa ne saboda bambancin samfuran da aka yi nazari a kansu. Zai fi kyau, nazarin da za a yi nan gaba wanda ke bincika samfurin jarabar abinci ya kamata ya haɗa da mutanen da a zahiri suka sami ganewar cutar jarabar abinci (misali, amfani da YFAS) da ƙungiyar kula da mutane waɗanda ba su sami ganewar cutar jarabar abinci ba. Don haka, ba za a iya ba da hujja ba a yanke hukuncin cewa nazarin neuroimaging ba ya goyan bayan samfurin jarabar abinci, saboda yawancin karatun da ake da su ba a tsara su musamman don bincika wannan ba.
Dole ne da kuma yiwuwar rage yawan abincin Abincin Abinci
A ƙarshe, marubucin ya kammala da cewa "yawancin cututtukan da suka shafi abinci da ake gani a asibiti ana iya bayyana su kuma a yi musu magani ba tare da haifar da jaraba ba, kuma a wasu lokuta amfani da samfurin jaraba na iya haifar da ƙarin cututtukan da suka shafi abinci." Tsarin jarabar abinci tabbas ya ƙunshi haɗarin yiwuwar ƙirƙirar sabon ƙyama ( 22 , 23 ) ko kuma kawar da hankali daga alhakin mutum a cikin daidaita nauyi kamar shiga cikin motsa jiki ( 24 , 25 ). Bugu da ƙari, jiyya na halin da ake ciki na BED a halin yanzu suna da nasara sosai ( 26 ) kuma, don haka, ƙila ba za a buƙaci a daidaita su bisa ga samfurin jarabar abinci ba.
Duk da haka, an kuma gano cewa manufar jarabar abinci tana da kyakkyawan fahimta a bainar jama'a idan aka kwatanta da shan barasa ko taba, kuma lakabin masu shan abinci na iya zama ƙasa da raunin kunya ga jama'a fiye da sauran jaraba ( 22 , 23 , 27 ). Bugu da ƙari, akwai rahotannin shari'o'i, waɗanda ke nuna cewa samar da tsarin jaraba na iya zama da amfani ga wasu mutane, misali, waɗanda ke fama da kiba da gazawar abinci ( 28 , 29 ) ko kuma tare da matsalolin cin abinci kamar BN ( 30 ). Don haka, tsarin jarabar abinci na iya zama da amfani a wasu lokuta kuma bazai zama dole ba ko kuma yana da yuwuwar fa'idodi a wasu. Duk da haka, yanke shawara kai tsaye ba zai yiwu ba tukuna.
Kammalawa
An tattauna ra'ayin cewa wasu nau'ikan cin abinci fiye da kima na iya wakiltar ɗabi'ar jaraba kuma cewa takamaiman abinci na iya samun yuwuwar jaraba an yi ta tattaunawa a cikin wallafe-wallafen kimiyya tsawon shekaru da yawa ( 31 ). A cikin shekarun 2000, sha'awar kimiyya kan jarabar abinci ta ƙaru sosai sakamakon annobar kiba da kuma ƙaruwar nazarin hotunan jijiyoyi ( 32 ). Abin takaici, "wannan hujja tana da ƙarfi ga kafofin watsa labarai da jama'a kuma an ci gaba da yin ta ba tare da suka ba" ( 1 ) (shafi na 5). Na yarda da marubucin ba tare da wata shakka ba cewa (a) rahotannin kafofin watsa labarai ba sa magance ra'ayin da ke kawo cece-kuce game da jarabar abinci yadda ya kamata, (b) binciken da yawa daga nazarin dabbobi ba a maimaita su ba tukuna a cikin nazarin ɗan adam, (c) kiba ba ta wakiltar jaraba da kanta ba, (d) nazarin hoton kwakwalwa ba su da daidaito, kuma (e) buƙatar ko yuwuwar koma bayan ra'ayin jarabar abinci a cikin jiyya ko batutuwan lafiyar jama'a har yanzu ba a fayyace ba. Duk da haka, waɗannan batutuwa ne da za a iya magance su a cikin nazarin gaba. Don haka, ba zai dace a yi watsi da ra'ayin jarabar abinci bisa ga bayanai masu iyaka ba ( 18 ).
References