Hanyoyin da ke tattare da haɗin gwiwar nakasa ba su da nakasa a cikin matsalar caca: Bincike na yau da kullum da kuma bincike-bincike (2017)

Neuroscience & Ra'ayoyin Rayuwa

Juzu'i na 84 , Janairu 2018, Shafuka 204–217

https://doi.org/10.1016/j.neubiorev.2017.11.022


labarai

• Haushi shine wanda ake tunanin shine ya zama tushen matsalar cutar caca.

Koyaya, ba a sani ba idan ana nuna wannan ta hanyar lalacewa mai ɗaukar nauyi mai dangantaka da aikin neurocognitive.

• Don ƙirƙirar shaidar bincike, mun gudanar da tsarin ƙididdigar tsarin nazari da sihiri.

• Mun gano matakan bincike na 30 na gwadawa dangane da ayyukan neuropsychological ayyuka.

• Binciken na Meta-bincike ya nuna kasawar aiki a cikin mutane masu matsalar cutar caca da sarrafawar lafiya.


Abstract

Ulwarewa shine ainihin fasalin rikicewar jaraba, gami da matsalar caca. Koyaya, ba a san irin girman wannan halayyar ta tilastawa cikin rikicewar caca tana haɗuwa da aiki mai haɗari mai haɗari da nakasa. Anan, zamu taƙaita kuma mu tattara hujjoji don halayyar tilastawa, kamar yadda aka kimanta ta hanyar ayyukan neurocognitive masu alaƙa, a cikin mutanen da ke da matsalar caca idan aka kwatanta da masu kula da lafiya (HCs). Jimlar nazarin 29, wanda ya hada da sakamakon sakamako na 41, an haɗa su a cikin nazari na yau da kullun; 32 datasets (n = mutane 1072 da ke da matsalar caca; n = 1312 HCs) an kuma haɗa su a cikin zane-zane, waɗanda aka gudanar don kowane aiki na fahimi daban. Metaididdigar mu na yau da kullun suna nuna manyan ragi a cikin mutane tare da rikicewar caca a cikin sassaucin tunani, sauya hankali, da nuna son kai. Gabaɗaya, waɗannan binciken suna goyan bayan ra'ayin cewa ƙarancin aikin rashin ƙarfi yana alamta matsalar caca. Wannan ƙungiyar na iya samar da hanyar haɗi tsakanin ɓarna a cikin ayyukan zartarwa waɗanda suka shafi aikin tilastawa. Muna tattauna dacewar waɗannan sakamakon, abubuwanda suka shafi fahimtarmu game da rikicewar caca da kuma yadda suke alaƙa da abubuwan da ke haifar da kwayar halitta da sauran 'rikicewar tilastawa'.

keywords

  • Cutar hauka;
  • Addiction;
  • Saukin fahimta
  • Ayyukan zartarwa;
  • Sakewar koyo;
  • Aiki na ƙwanƙwasawa;
  • Wisconsin katin raba aikin;
  • Intra-extra girma tsarin sa-motsi;
  • Matsakaici yin aiki;
  • Rashin ilimin halin kwakwalwa;
  • Yin ilimantarwa;
  • Mahimmin sauyawa

1. Gabatarwa

1.1. Dalili

An sake rarraba caca ta hanyar cututtuka kwanan nan a matsayin jarabar ɗabi'a kuma aka sake masa suna zuwa Cutar Caca (DSM-5; Ƙungiyar Masu tabin hankali ta Amurka, 2013 ). Wannan shawarar ta dogara ne akan kamanceceniya ta asibiti da ta jijiyoyi da cututtukan amfani da miyagun ƙwayoyi ( Fauth-Bühler et al ., 2017 ; Romanczuk-Seiferth et al ., 2014 ). Kamar jarabar miyagun ƙwayoyi, alamun matsalar caca sun haɗa da ƙoƙarin da ba a yi nasara ba na dakatar da caca, jin rashin natsuwa ko fushi lokacin ƙoƙarin dakatarwa da raguwar ikon dakatar da caca duk da mummunan sakamakon caca. An riga an rarraba matsalar caca a matsayin cuta mai sarrafa sha'awa kuma an daɗe ana danganta ta da babban sha'awa ( Verdejo-García et al., 2008 ). Yanzu da aka sake rarraba caca a matsayin jarabar ɗabi'a, akwai ƙaruwar buƙatar mai da hankali kan ɓangarorin tilastawa na ɗabi'ar, waɗanda ƙila su zama ginshiƙi ga fahimtar cututtukan matsalar caca (misali El-Guebaly et al., 2012 ; Leeman da Potenza, 2012 ), da jaraba gabaɗaya.

Ana iya kallon jaraba a matsayin ƙarshen jerin sauye-sauye: daga farkon manufa ta hanyar al'ada zuwa ɗabi'ar jaraba ta tilastawa (Everitt da Robbins, 2005). Tsarin abubuwan da suka shafi jaraba kuma suna nuna canjin motsawa daga sha'awa zuwa tilastawa ( El-Guebaly et al., 2012 ). Tambayoyin kai-tsaye na tantance halayen tilastawa na musamman ga jaraba hakika suna nuna kasancewar halayen tilastawa a cikin al'ummomin jaraba ( Anton et al ., 1995 ; Blaszczynski, 1999 ; Bottesi et al ., 2014 ; Vollstädt-Klein et al ., 2015 ). Bugu da ƙari, ban da halayen amfani da miyagun ƙwayoyi na tilastawa, raunin ayyukan zartarwa gabaɗaya da suka shafi tilastawa, kamar halayen juriya ko rashin sassaucin fahimta, na iya kasancewa da alaƙa da jaraba ( Fineberg et al., 2014 ). Saboda matsalar caca na iya samar da samfurin jarabar da ba ta shan ƙwayoyi ba, yana ba da damar bincika tilastawa a matsayin wani nau'in jaraba. Sauran halaye, kamar abinci, jima'i, da jarabar intanet, na iya zama dole ( Morris da Voon, 2016 ). Duk da haka, waɗannan halayen ba su cikin ikon yin bita na yanzu, saboda ba a haɗa su a ƙarƙashin rukunin 'Cututtukan da suka shafi Abubuwa da jaraba' a cikin DSM-5 saboda ƙarancin bincike.

Nazarin da ke binciken tilastawa, wato aiwatar da ayyuka masu maimaitawa duk da mummunan sakamako, a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca ba su da yawa. Wannan na iya kasancewa saboda yanayin hadaddun abubuwa da yawa na ginin. Hakika, ana iya fahimtar tilastawa ta hanyoyi daban-daban, wanda da alama ya bambanta tsakanin cututtuka da bayanin ( Yücel da Fontenelle, 2012 ). Mafi mahimmanci, kuma sabanin rashin himma, adadin kayan aikin bincike don tantance tilastawa yana da iyaka. Saboda haka an ba da shawarar cewa, kodayake yana da amfani a matsayin ra'ayi ga likitoci, tilastawa "yana da rikitarwa kuma yana da rikitarwa ga nazarin bincike na batun" ( Yücel da Fontenelle, 2012 ). A gefe guda kuma, an gabatar da sabbin ma'anoni na tilastawa waɗanda ke ba da la'akari da girmansa da yawa kuma suna ba da dama don yin nazarin hanyoyin da ke ba da gudummawa ga halayen tilastawa (misali Fineberg et al ., 2010 ; Dalley et al ., 2011 ).

Halayyar tilastawa na iya faruwa ne sakamakon katsewa a cikin hanyoyin fahimta daban-daban, gami da hankali, fahimta, da kuma daidaita martanin motsi ko fahimta. Wani bita na baya-bayan nan na ka'idar tilastawa da kwararru a wannan fanni suka yi ya gabatar da tsarin da aka raba tilastawa zuwa sassa huɗu daban-daban, na fahimtar jijiyoyi: sassaucin fahimta da ke da alaƙa da haɗari, canjin aiki/sauyawar hankali, son zuciya/rashin jituwa, da koyon ɗabi'a ( Fineberg et al., 2014 ). Kowanne daga cikin waɗannan fannoni ya ƙunshi wani ɓangare na tilastawa tare da wani yanki na jijiyoyi daban ( Fineberg et al., 2014 ) kuma ana iya aiwatar da shi tare da takamaiman ayyuka na fahimtar jijiyoyi (duba Tebur 1 ). Wani muhimmin sashi na halayyar tilastawa, wanda galibi ke da alaƙa da ɗabi'ar maimaitawa, shine rashin iya daidaitawa da yanayi mai sassauƙa. Ayyukan fahimtar jijiyoyi waɗanda ke tantance sassaucin fahimta (a) ko dai (i) sarrafa abubuwan da ba za a iya cimma ba, wanda galibi ya dogara ne akan ɗabi'ar koyo/rashin koyo (sassauƙin fahimta da ke da alaƙa da haɗari), (ii) sarrafa yanayin amsawar hankali (sauyawar aiki/sauyawar hankali) ko (iii) gwada ikon hana amsawar da ba ta da tabbas, ta atomatik (son zuciya/rashin aiki) ( Fineberg et al., 2014 ). Wani ɓangaren da zai iya haifar da tilastawa shine (iv) dogaro da ilimin ɗabi'a: yanayin ayyukan da galibi ake maimaitawa su zama atomatik kuma ba sa damuwa da manufofi. Don dalilai na tunani, mun zaɓi amfani da waɗannan fannoni huɗu a matsayin tsari don tsarawa da bincika shaidar tilastawa a cikin matsalar caca.

Table 1.

Guda huxu na tarawa.

Yankin fahimtar jijiyoyi a

definition

Task

Sakamakon (# nazarin rahoton wannan sakamako)

# karatu a GD

Kwanciyar hankali mai raɗaɗi daidaituwa Canje-canje na halayen bayan rashi mara kyau Tasirin aikin Ilmantarwa na Probabilistic Yawan juyawa (1); kudi ya lashe (1); kurakurai masu haƙuri (1); farashin juyawa (1) 4
Aiki na Katin Yawan katunan da aka buga (1); matakin jimrewa (Kategorien) (2) 3
Ayyukan Ilmantarwa na Deterministic Darajar kuskuren ma'anar (1) 1
Aiki na Koya Koyi Hukumar kurakurai / Juriya (1) 1
Aiki / mai saitin motsi Paarancin juyawa na hankali tsakanin turawa Tasirin Katin Wisconsin Errors kurakurai masu haƙuri (8); jimlar gwaji (1) 9
Setaukewar aukar Injin-raari Jimlar kurakurai (4) 4
Canja wurin aiki Yi daidai (1) 1
Nuna banbanci / disengagement Canjin yanayin tunani yana lalacewa daga motsawa Aiki mai wahala Index na tsangwama (8); RT /% ba daidai ba (4) 12
Tashan Kasuwanci (B) Lokaci don kammalawa (4) 4
Haɗa koyo Rashin hankalin mai hankali ko manufa ko sakamakon ayyuka Matakan yanke hukunci na matakai biyu Zaɓuɓɓukan ƙira da keɓaɓɓu 0
Kwallan 'Ya'yan itace mai ban sha'awa Kuskure na-mataki-kuskure 0
Aikin kimantawa Darajar wajan zaɓin rabo 0

GD = Rikicin Caca; RT = Lokacin Reaction.

a

Domains daga Fineberg et al. (2014).

Zaɓuɓɓukan Table

1.2. Manufofin

Babban manufar wannan bita da nazari mai tsari da kuma nazarin meta shine a taƙaita da haɗa, a karon farko, shaidar gwaji don raunin ayyukan neuropsychological da suka shafi tilastawa a cikin matsalar caca. Saboda haka, mun shirya don amsa tambayar mai zuwa (bayan sharuɗɗan PICO): a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca, akwai shaida don halayen tilastawa, idan aka kwatanta da HCs, kamar yadda aka kimanta ta hanyar matakan neurocognitive? Don wannan dalili, mun sake duba wallafe-wallafen kan matsalar caca cikin tsari don haɗawa da duk nazarin gwaji da ke auna ɗaya daga cikin ɓangarori huɗu na tilastawa ( Tebur 1 ). Bugu da ƙari, an yi nazarin meta don duk ayyuka daban-daban a cikin kowane yanki (tare da aƙalla karatu 3 a kowane aiki) don taƙaita ilimin da ake da shi. Mun yi hasashen cewa ayyukan neuropsychological da suka shafi tilastawa suna da rauni a cikin mutanen da ke da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs.

2. Hanyar

An gudanar da wannan bita da nazari mai tsari kuma an bayar da rahotonsa daidai da Ka'idojin Rahoton da aka Fi So don bita mai tsari da kuma Ka'idojin Nazarin Ka'idoji na 2015 (PRISMA-P 2015) ( Moher et al., 2015 ) kuma an yi rijista a cikin Rijistar Binciken Tsarin Kasa da Kasa ta PROSPERO (crd.york.ac.uk/prospero, lambar rajista: CRD42016050530). An kuma haɗa jerin PRISMA don Ka'idoji (PRISMA-P) don bitar a cikin Fayil na Ƙarin Bayani na 1.

2.1. Kafofin labarai da dabarun bincike

Mun fara ne ta hanyar bincika Tsarin Rikodin Tsarin Rikicin Duniya na WHO (WHO ICTRP) da ClinicalTrials.gov don yiwuwar samun gwaji mai gudana. An bincika labaran asali ta amfani da Ovid MEDLINE, Embase da PsycINFO. An gudanar da binciken ne a cikin watan Agusta 2016 kuma an sabunta shi a watan Fabrairu 2017.

Binciken bincike ya gano waɗannan mahimman ra'ayoyi [] haɗuwa: [matsalar caca] DA ([tilastawa] KO [gwajin neuropsychological] KO [ma'aunin gwaji da aka auna]). Daga baya, an daidaita waɗannan mahimman ra'ayoyi don kowane bayanan bibliographic ta amfani da sharuɗɗan da suka dace (wanda aka sarrafa), filayen bincike na musamman na bayanai da kuma kalmomin da aka haɗa. Duba Shafi na A (Ƙarin bayanai) don cikakken dabarun bincike.

Ya kamata a lura cewa ba a yi la'akari da ayyukan tantance bambancin hankali na musamman ga cuta ba, saboda bambance-bambancen halayya tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs ba su da alaƙa (dole ne) da sassaucin fahimta, amma ga jarabar kanta kuma, saboda haka, ba ta da alaƙa da yanayin da ake gano cutar ta hanyar gwaji. Bugu da ƙari, bambancin hankali na musamman ga cuta na iya nuna matakai da yawa na asali ( Field da Cox, 2008 ). Saboda waɗannan dalilai, ba mu yi la'akari da haɗa ayyuka kamar aikin Stroop na musamman ga caca ko aikin Dot-Probe na musamman ga caca ba.

2.2. Ka'idodin cancanta

Zaɓaɓɓun nazarin da aka zaɓa dole ne su cika waɗannan sharuɗɗan haɗawa: binciken ya haɗa da mutane 'yan shekara 18-65; binciken ya haɗa da marasa lafiya na DSM-5 Caca Disorder, DSM-III, DSM-III-R ko DSM-IV Pathological Caca ko 'yan caca da maki SOGS ya fi 5; binciken ya haɗa da ƙungiyar kula da lafiya; kuma binciken yana da aƙalla batutuwa 10 a kowace ƙungiya. Bugu da ƙari, binciken dole ne ya haɗa da aikin gwaji ko tsari don gwada wani ɓangare na tilastawa, kamar yadda aka bayyana ta fannoni huɗu ( Tebur 1 ). An haɗa labaran asali ba tare da la'akari da harshe, shekarar bugawa, nau'in bugawa, ko matsayin bugawa ba. An fitar da cikakken jerin nassoshi zuwa EndNote X7 don cire kwafi kuma daga baya aka shigo da shi zuwa Rayyan ( Elmagarmid et al., 2014 ) don taken da tantancewa.

2.3. Zaɓin binciken

Takardun da abubuwan da aka gano na duk binciken da aka gano an tantance su kai tsaye don cancanta ta marubuta biyu (TvT da RJvH). Duk wani rashin daidaituwa tsakanin shawarar mai bita an warware ta ta hanyar tattaunawa har sai an cimma yarjejeniya (<1% of articles). An karanta labaran da aka zaɓa gaba ɗaya gaba ɗaya, don ganin idan an cika duk ka'idojin haɗawa. Mun bincika sosai don ɗab'in wallafe-wallafe ko sake amfani da wannan bayanan sannan kuma, lokacin da aka ci karo da mu, anyi amfani da mafi kwanan nan ko mafi cikakkun bayanai.

2.4. Extraaukar bayanai da ingancin karatu

An ciro bayanai masu zuwa daga binciken da aka zaɓa: halayen alƙaluma da na asibiti na tsarin binciken (girma, jinsi, shekaru, ganewar asibiti, tsananin caca); nau'in gwajin neurocognitive da aka yi amfani da shi; ma'aunin sakamako da aka bayar; babban sakamakon binciken; sigogin gwaji na farko, ma'auni da karkacewar daidaito tare da wasu mahimman bayanai na ƙididdiga waɗanda za a iya ƙididdige girman tasirin (duba Tebur 2 , Tebur 3 ; Tebur 4 ). Idan sigogin gwaji na farko sun bambanta da sauran nazarin ta amfani da aikin fahimta iri ɗaya, mun tuntuɓi marubutan da suka dace. An cire nazarin biyu daga bita na tsari da kuma nazarin meta saboda fassarar sigogin sakamako da aka bayar ba ta da tabbas kuma ba za a iya fayyace su ba.

Table 2.

Babbar bayyani ya hada da karatuttukan tsakanin yankin sassaucin ra’ayi sassauci.

Nazarin

Yawan jama'a (♀ / ♂)

Shekaru

A cikin jiyya

Clinical ma'auni

Task

Sakamakon

GD vs HC

Sakamako

Boog et al. (2014) 19 GD (5♀), 19 HC (3♀) GD = 42.1, HC = 38.8 a DSM-IV; SOGS = 8.3 PRLT yawan juyawa GD <HC GDs ya rage raguwa
de Ruiter et al. (2009) 19 GD, 19 ND, 19 HC (♂) GD = 34.3, HC = 34.1 a DSM-IV; SOGS = 8.9 PRLT kudi ya yi nasara GD <HC GDs ya ci kuɗi kaɗan da masu shan sigari da HCs
Torres et al. (2013) 21 GD (2♀), 20 CD (♂), 23 HC (2♀) GD = 31.4, HC = 30.1 a DSM-IV PRLT jimlar yawan zaɓin daidai GD = HC  
Verdejo-García et al. (2015) 18 GD (2♀), 18 CD (1♀), 18 HC (1♀) GD = 33.5, HC = 31.1 a DSM-IV PRLT buga & kuskure rates GD = HC  
Brevers et al. (2012) 65 GD (15♀), 35 HC (6♀) GD = 38.9, HC = 43.2 babu DSM-IV; SOGS = 7.1 Cpt #cards wasa GD <HC Garin GDs sunyi amfani da dabarar zaɓi na katunan haƙuri sosai; haƙuri tare da SOGS ci
Goudriaan et al. (2005) 48 GD (8♀), 46 AD (10♀), 47 TS (15♀), 49 HC (15♀) GD = 39.0, HC = 35.8 a DSM-IV; SOGS = 13.9 Cpt #cards wasa GD <HC Garin GDs sunyi amfani da dabarar zaɓi na katin ƙira
Thompson et al. (2013) 42 GD (2♀), 39 HC (20♀) GD = 25.0, HC = 24.8 babu SOGS = 9.1 Cpt jimlar tsabar kudi ta lashe; #cards sunyi wasa GD <HC GDs sunyi wasa mafi girma adadin katunan kuma sun sami ƙaramin adadin kuɗi, yana nuna juriya
Vanes et al. (2014) 28 GD, 33 AD, 19 HC (♂) GD = 36.6, HC = 39.1 a DSM-IV; SOGS = 10.6 CLT kurakurai masu haƙuri GD = HC GDs ya nuna wasu jimiri a farkon matakin
Janssen et al. (2015) 18 GD, 22 HC (♂) GD = 35.2, HC = 32.2 Mix DSM-IV; SOGS = 12.3 DRLT raunin kuskure akan gwaji na koma baya; nufin kuskure kuskure GD = HC  

Takaitattun Bayanai : Yawan Jama'a: GD = Marasa Lafiyar Caca; HC = Kulawa Mai Lafiya; ND = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Nicotine; CD = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Cocaine; AD = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Barasa; TS = Marasa Lafiyar Tourette; BN = Marasa Lafiyar Bulimia Nervosa; OCD = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Matsalar Damuwa; IAD = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Intanet; IGD = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Matsalar Caca ta Intanet; PrGs = Marasa Lafiyar da ke Dogaro da Matsaloli; ♂ = Namiji; ♀ = Mace;? = Ba a ba da rahoton jinsi ba. Ma'aunin Asibiti: DSM = Littafin Bincike da Kididdiga na Cututtukan Hankali; SOGS = Allon Caca na South Oaks; PGSI = Fihirisar Tsananin Matsalar Caca; SCID = Hira ta Asibiti Mai Tsari don DSM; NODS = Allon Gano NORC don Matsalolin Caca. Ayyuka: PRLT = Aikin Koyon Juyawa Mai Yiwuwa; CPT = Aikin Yin Katin; DRLT = Ayyukan Koyon Juyawa Mai Tabbatarwa; CLT = Aikin Koyon Gaggawa; WCST = Aikin Rarraba Katin Wisconsin; IED = Canjin Saiti Mai Girma Cikin-Ƙari; TMT = Aikin Yin Hanya. Ma'aunin sakamako: RT = Lokacin Amsawa; * = an ƙididdige tsangwama kamar haka: [#items jerin uku – ((#Kalmomi × #Kalmomi)/(#Kalmomi + #Kalmomi))]; TMT_B = Gwajin Yin Hanya Sashe na B. GD vs HC: GD < HC yana nuna marasa lafiya na GD suna yin mummunan aiki fiye da HCs.

Zaɓuɓɓukan Table

Masu kimantawa guda biyu (NMS da JMK) sun kimanta kowane bincike da kansu don ingancin hanyoyin aiki akan sikelin inganci guda 8 da ke tantance juriyar hanyoyin aiki, zaɓi da kuma nuna son kai ga rahoto. An daidaita wani jerin abubuwan da aka yi amfani da su a baya ( Thompson et al., 2016 ), wanda ya dogara da abubuwa daga ka'idojin Cochrane Collaboration, shawarwarin PRISMA, da jagororin PEDro, ta hanyar cire abubuwan da ke tantance bazuwar ƙungiyoyi da hanyoyin makanta, saboda waɗannan ba su dace da nazarin da aka bincika a cikin bita na yanzu ba (abubuwa 5). An ayyana matakan inganci na shaidu a matsayin babban (maki 6-8), matsakaici (maki 3-5) ko ƙasa (maki 0-2).

2.5. Binciken bayanai da kuma kira

Saboda bincike daban-daban sun yi amfani da gwaje-gwaje daban-daban da sigogin gwaji, an ƙididdige matsakaicin bambance-bambancen (SMD) a cikin girman sakamako (Hedge's g ) don tantance bambanci tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs a cikin nazarin. Wannan ma'auni ne mai kama da na Cohen's d amma tare da gyara don ƙaramin nuna son kai na samfurin, kuma ana iya fassara sakamakon a matsayin yana nuna ƙaramin tasirin (g = 0.2-0.5), matsakaici (g = 0.5-0.8) ko babba (g >0.8). An ƙididdige g na Hedges ta yadda ƙimomin sakamako masu kyau suka nuna kyakkyawan aiki a cikin HCs idan aka kwatanta da mutanen da ke fama da matsalar caca. An ƙididdige girman tasirin ta amfani da ainihin karkacewar daidaitattun (marasa daidaitawa); idan ya cancanta, an canza kurakuran daidaitattun zuwa karkacewar daidaitattun (wanda aka nuna a cikin teburi masu dacewa).

Yayin da kowane aikin neurocognitive ke gwada wani fanni daban na 'tilastawa' kuma tunda akwai babban bambanci a cikin sigogin gwajin su, an gudanar da nazarin meta don kowane aiki daban. Don a haɗa shi cikin nazarin meta, ana buƙatar aƙalla nazarin 3 a kowane aiki. Saboda bambancin da ake tsammani tsakanin samfuran bincike da bambancin hanyoyin aiki, an yi amfani da samfuran tasirin bazuwar don nazarin tsakanin rukuni gaba ɗaya. An yi amfani da matakin mahimmanci na p < 0.05 (mai wutsiya biyu). An gwada kasancewar bambancin ta amfani da Q na Cochran da girmansa da aka kiyasta ta amfani da I 2 , wanda za'a iya fassara shi a matsayin rabon bambancin girman tasiri saboda bambancin. Ga ayyukan da suka haɗa da bincike biyar ko fiye, an gudanar da nazarin meta-regression tare da shekaru, jinsi, IQ da tsananin caca a matsayin covariates. Mun yi amfani da bambancin tsakanin rukuni na shekaru, jinsi, da IQ (wanda aka ƙididdige ta amfani da Cohen's d ) azaman covariate a cikin nazarin meta-regression. An gudanar da dukkan binciken ta amfani da Comprehensive Meta-Analysis V2 (CMA, Bio-Englewood, New Jersey, Amurka).

3. Sakamako

3.1. Bayyananniyar karatu

Binciken farko ya gano nazarce-nazarce 5521 na musamman, waɗanda 29 za a iya haɗa su a cikin wannan bita. Hoto na 1 ya nuna Zane-zanen Flow na PRISMA wanda ke nuna tsarin zaɓin binciken. Adadin nazarin da aka cire bayan allon cikakken rubutu saboda "Aikin fahimta mara kyau" yana da yawa saboda ba a cire nazarin da ke amfani da Aikin Caca na Iowa (n = 20) ba a lokacin tantancewa. Duk da haka, an cire waɗannan a lokacin tantancewa na cikakken rubutu, saboda ba su dace da kowane yanki huɗu na tilastawa ba. Bugu da ƙari, da farko mun so mu haɗa da tambayoyin tilastawa, don haka an haɗa waɗannan a cikin kalmar bincike kuma an zaɓa su yayin tantancewa da tantancewa. Duk da haka, a ƙarshe mun guji haɗa tambayoyin rahoton kai a cikin jerin ƙarshe: tambayoyin ba kasafai suke zama ma'aunin sakamako na farko ba kuma nazarin sau da yawa ba sa bayar da rahoton amfani da irin waɗannan tambayoyin a cikin taƙaitaccen bayanin su. Saboda haka, damar ɓacewar nazarin da ya haɗa da tambayoyi yana da yawa, wanda hakan ya sa ba zai yiwu a haɗa su cikin tsari da cikakken bayani ba.

Siffa 1

Fig. 1. 

Flowchart wanda ke nuna adadin labaran da aka tantance da kuma waɗanda aka haɗa da kuma cire su a kowane matakin bincike. A cikin wasu karatun, an ba da rahoton ayyuka da yawa wanda zasu iya haɗawa cikin binciken-meta. Sabili da haka, yawan sakamakon da bayanan bayanan ya fi adadin karatun.

Zaɓuɓɓukan hoto

Nazarin guda 29 da aka haɗa sun ƙunshi jimillar mutane 1072 da ke fama da matsalar caca da kuma n = 1312 HCs. Duk da cewa ba duk binciken da aka gwada 'yan caca waɗanda ke cikin jiyya ko kuma suka sami ganewar asali game da matsalar caca ba (wanda aka ƙayyade a cikin Tebur 3-5), mun haɗa da binciken da kawai suka gwada 'yan caca waɗanda suka sami maki mafi girma fiye da ƙarshen asibiti akan tambayoyin caca. Saboda haka, za mu kira su a matsayin mutane masu matsalar caca a cikin rubutun. Maki mai inganci shine "matsakaici" don bincike uku da "babba" don bincike 26 (Tebur na Ƙarin 1). A cikin sassan da ke gaba, waɗanda aka raba zuwa fannoni huɗu, mun bayyana kowane aiki da sigogin gwaji mafi yawansa; bayar da taƙaitaccen bayani game da binciken; kuma gabatar da sakamakon nazarin meta. Tebur 2 , Tebur 3 ; Tebur 4 yana ba da taƙaitaccen taƙaitaccen nazarin da aka haɗa don kowane yanki. Ga waɗannan ayyukan ilimin jijiyoyi waɗanda suka ƙunshi bincike 3 ko fiye, an gudanar da nazarin meta; an nuna makircin mutum ɗaya a cikin Hoto na 2 , Hoto na 3 ; Hoto na 4.

Table 3.

Babbar bayyani ya hada da karatuttukan tsakanin yankin Aiki / na saiti sau-da canji.

Nazarin

Yawan jama'a (♀ / ♂)

Shekaru

A cikin jiyya

Clinical ma'auni

Task

Sakamakon

GD vs HC

Sakamako (p <0.05)

Álvarez-Moya et al. (2010) 15 GD, 15 HC, 15 BN (♀) GD = 44.4, HC = 35.5 a DSM-IV; SOGS = 11.2 WCST kurakurai masu haƙuri GD <HC GDs sunyi kuskuren haƙuri fiye da HCs
Baki da sauransu. (2013) 54 GD (35♀), 65 HC (38♀) GD = 45.3, HC = 47.5 Mix DSM-IV; ABUBUWAN = 13.7 WCST m amsa GD <HC GDs sunyi kuskuren haƙuri fiye da HCs
Boog et al. (2014) 19 GD (5♀), 19 HC (3♀) GD = 42.1, HC = 38.8 a DSM-IV; SOGS = 8.3 WCST kurakurai masu haƙuri GD = HC  
Cavedini et al. (2002) 20 GD (1♀), 40 HC (22♀) GD = 38.5, HC = 30.3 a DSM-IV; SOGS = 15.8 WCST kurakurai masu haƙuri; Kategorien GD = HC  
Goudriaan et al. (2006) 49 GD (9♀), 48 AD (11♀), 46 TS (14♀), 50 HC (15♀) GD = 37.3, HC = 35.6 a DSM-IV; SOGS = 11.6 WCST martani mai jurewa; #categorien GD = HC; GD <HC GDs bai yi ƙarin haƙuri ba idan aka kwatanta shi da HCs, amma an kammala fannoni kaɗan
Hur et al. (2012) 16 GD (♂), 31 OCD (8♀), 52 HC (16♀) GD = 28.3, HC = 25.1 a DSM-IV; SOGS = 15.8 WCST kurakurai masu haƙuri; kurakurai marasa juriya GD = HC; GD <HC GDs bai yi ƙarin haƙuri ba idan aka kwatanta da HCs, amma sun nuna ƙarin kurakurai marasa haƙuri
Ledgerwood et al. (2012) 45 GD (21♀), 45 HC (23♀) GD = 46.1, HC = 45.8 Mix DSM-IV WCST martani mai jurewa; Kategorien GD = HC; GD <HC GDs bai yi ƙarin haƙuri ba idan aka kwatanta da HCs, amma ya cika ƙarancin fannoni
Rugle da Melamed (1993) 33 GD, 33 HC (♂) GD = 41.3, HC = 40.8 a SOGS = 17.9 WCST jimlar gwaji GD <HC GDs sunyi amfani da ƙarin gwaji don kammala saiti guda shida daidai, yana nuna juriya mara kyau
Zhou et al. (2016) 23 GD (5♀), 23 IAD (6♀), 23 HC (7♀) GD = 29, HC = 28 a DSM-IV WCST kurakurai masu haƙuri; Kategorien GD <HC; GD <HC GDs sun ƙara yin kuskuren haƙuri idan aka kwatanta da HCs da ƙananan rukunan da aka kammala
Choi et al. (2014) 15 GD, 15 IGD, 15 AD, 15 HC (♂) GD = 27.5, HC = 25.3 a DSM-5; PGSI = 19.9 IED duka kurakurai GD <HC PGs sunyi kuskure fiye da HCs
Manning et al. (2013) 30 GD, 30 HC (♂) GD = 37.1, HC = 37.2 a DSM-IV; SOGS = 13.4 IED duka kurakurai GD = HC  
Odlaug et al. (2011) 46 GD (23♀), 69 PrGs (16♀), 135 HC (55♀) GD = 45.4, HC = 23.4 babu DSM-IV; SCID = 7.5 IED duka kurakurai GD <HC PGs sunyi kuskure fiye da HCs
Patterson et al. (2006) 18 GD, 20 HC (?) GD = 45, HC = 41 a DSM-IV; SOGS = 14.3 IED-kamar jimlar martani GD <HC GDs ya kammala gwaji kaɗan da HCs
van Timmeren et al. (2016) 26 GD, 26 HC (♂) GD = 37.1, HC = 37.9 a DSM-IV; SOGS = 11.1 Canja wurin aiki canza farashin; % madaidaiciya sauya GD = HC  

Domin cikakken jerin gajerun kalmomi: duba Tebur na 2.

Zaɓuɓɓukan Table

Table 4.

Takaitaccen bayani ya hada da karatuttukan tsakanin yankin hankali / ragi yanki.

Nazarin

Yawan jama'a (♀ / ♂)

Shekaru

A cikin jiyya

Clinical ma'auni

Task

Sakamakon

GD vs HC

Sakamako

Albein-Urios et al. (2012) 23 GD, 29 CD, 20 HC (?) GD = 35.6, HC = 28.6 a DSM-IV Stroop Alamar tsangwama GD <HC GDs ya nuna matsalolin inhibition idan aka kwatanta da HCs
Álvarez-Moya et al. (2010) 15 GD, 15 BN, 15 HC (♀) GD = 44.4, HC = 35.5 a DSM-IV; SOGS = 11.2 Stroop tsangwama lamba * GD <HC GDs ya sami maki kutse fiye da HCs
Baki da sauransu. (2013) 54 GD (35♀), 65 HC (38♀) GD = 45.3, HC = 47.5 Mix DSM-IV; ABUBUWAN = 13.7 Stroop Alamar tsangwama GD = HC  
De Wilde et al. (2013) 22 GD (2♀), 31 HC (4♀) GD = 33,5, HC = 28.1 a DSM-IV; SOGS = 11.1 Stroop RT GD <HC GDs ya kasance mai sauƙi a hankali fiye da HCs
Goudriaan et al. (2006) 49 GD (9♀), 48 AD (11♀), 46 TS (14♀), 50 HC (15♀) GD = 37.3, HC = 35.6 a DSM-IV; SOGS = 11.6 Stroop Alamar tsangwama GD <HC GDs ya nuna matsalolin inhibition idan aka kwatanta da HCs
Hur et al. (2012) 16 GD (♂), 31 OCD (8♀), 52 HC (16♀) GD = 28.3, HC = 25.1 a DSM-IV; SOGS = 15.8 Stroop Alamar tsangwama GD = HC  
Lai et al. (2011) 37 GD, 40 HC (♂) GD = 36.4, HC = 35.6 a DSM-IV; SOGS = 14.3 Stroop Alamar tsangwama GD = HC  
Ledgerwood et al. (2012) 45 GD (21♀), 45 HC (23♀) GD = 46.1, HC = 45.8 Mix DSM-IV Stroop Alamar tsangwama GD = HC  
McCusker da Ganewa (1997) 15 GD, 15 HC (♂) GD = 33.6, HC = 23.4, a - Stroop RT GD = HC  
Kertzman et al. (2006) 62 GD (20♀), 83 HC (25♀) GD = 40.6, HC = 40.4 a DSM-IV; SAURO> 5 Stroop Alamar tsangwama GD <HC GDs ya nuna matsalolin inhibition idan aka kwatanta da HCs
Dankali et al. (2003) 13 GD, 11 HC (♂) GD = 35.2, HC = 29.0 a DSM-IV; SOGS = 12.6 Stroop % ba daidai ba RT ba daidai ba GD = HC  
Game da al. (2003) 21 GD (1♀), 19 HC (1♀) GD = 33.6, HC = 34.4 a DSM-III Stroop RT; yawan kurakurai GD = HC; GD <HC GDs ba su da saurin hankali amma sun yi ƙarin kuskure a kan aikin Stroop fiye da HCs
Baki da sauransu. (2013) 54 GD (35♀), 65 HC (38♀) GD = 45.3, HC = 47.5 Mix DSM-IV; ABUBUWAN = 13.7 TMT TMT_B (sec) GD = HC  
Choi et al. (2014) 15 GD, 15 IGD, 15 AD, 15 HC (♂) GD = 27.5, HC = 25.3 a DSM-5; PGSI = 19.9 TMT TMT_B (sec) GD = HC  
Hur et al. (2012) 16 GD (♂), 31 OCD (8♀), 52 HC (16♀) GD = 28.3, HC = 25.1 a DSM-IV; SOGS = 15.8 TMT TMT_B (sec) GD = HC  
Rugle da Melamed (1993) 33 GD, 33 HC (♂) GD = 41.3, HC = 40.8 a SOGS = 17.9 TMT TMT_B (sec) GD = HC  

Domin cikakken jerin gajerun kalmomi: duba Tebur na 2.

Zaɓuɓɓukan Table

Siffa 2

Fig. 2. 

Tsarin daji don taƙaitaccen girman tasirin bambanci akan (A) Aikin Koyon Juyawa Mai Yiwuwa da (B) Aikin Juriya na Katin tsakanin marasa lafiya na GD da HCs. *Ba a bayar da rahoton wani karkacewa na yau da kullun ba a cikin wannan binciken, amma an ƙididdige shi bisa ga Kuskuren Daidaitacce. Girman murabba'ai yana nuna nauyin binciken da aka tattara don kimantawa da aka tara. Lu'u-lu'u yana nuna girman tasirin gaba ɗaya.

Zaɓuɓɓukan hoto

Siffa 3

Fig. 3. 

Tsarin daji don taƙaitaccen girman tasirin bambanci akan (A) Aikin Rarraba Katin Wisconsin da (B) Tsarin Canjin Ciki na Ƙarin Girma tsakanin marasa lafiya na GD da HCs. Girman murabba'ai yana nuna nauyin binciken da aka yi don kimantawa da aka haɗa. Lu'u-lu'u yana nuna girman tasirin gaba ɗaya.

Zaɓuɓɓukan hoto

Siffa 4

Fig. 4. 

Tsarin gandun daji don taƙaitaccen girman tasirin bambanci akan (A) Aikin Stroop da (B) Gwajin Yin Hanya tsakanin marasa lafiya na GD da HCs. *Ba a bayar da rahoton wani bambanci na yau da kullun ba a cikin wannan binciken, amma an ƙididdige shi bisa ga Kuskuren Daidaitacce. Girman murabba'ai yana nuna nauyin binciken da aka tattara don kimantawa da aka tara. Lu'u-lu'u yana nuna girman tasirin gaba ɗaya.

Zaɓuɓɓukan hoto

3.2. Kwanciyar hankali mai raɗaɗi daidaituwa

Kwanciyar hankali mai rikitarwa ya haɗa da koyan doka da kuma daidaita halaye na gaba bayan canjin doka ta amfani da sakamakon gwaji-gwaji. Don haka batun yana buƙatar koyon abubuwa da kuma warware abubuwan sassauƙa. A cikin karatun da aka hada, an gano ayyuka guda hudu wadanda suka hadu da wannan kwatancen: Tasirin Tunanin Tasirin Rawa, Tasirin Batun Ka'ida, Aiki Mai Sauyawa Karantarwar Ilmantarwa da Tasirin Ilmantarwa.

3.2.1. Probabilistic koma baya aikin koyo

A cikin Aikin Koyon Juyawa na Yiwuwa (PRLT; Cools et al., 2002 ), ɗalibai suna zaɓar tsakanin (yawanci) abubuwan ƙarfafawa guda biyu kuma suna koyon cewa ɗaya daga cikin zaɓuɓɓuka biyu 'mai kyau' ne yayin da ɗayan kuma 'mara kyau' ne. Abin ƙarfafawa wani ɓangare ne na hasashen sakamakon (watau yiwuwar), misali kashi 70% na lokacin martanin daidai ne kuma kashi 30% na lokacin martanin ƙarya ne. Bayan nasarar koyon bambance tsakanin zaɓi mai kyau da mara kyau, ƙa'idar tana canzawa (watau juyawa) kuma mahalarta suna buƙatar daidaitawa da sabuwar ƙa'idar. Ana amfani da nau'ikan wannan aikin daban-daban, tare da juyawar da ke faruwa ko dai a takamaiman adadin gwaje-gwaje ko bayan takamaiman adadin amsoshi daidai. Dangane da lokacin juyawa, juriya na iya nunawa ta hanyar adadin zaɓuɓɓukan da suka dace bayan canjin ƙa'ida, jimlar adadin juyawar da aka kammala ko jimlar adadin kuɗin da aka samu (a duk ma'auni, ƙananan maki suna nuna juriya mafi girma).

An gano bincike guda huɗu da suka yi amfani da PRLT a cikin ƙungiyoyin da ke fama da matsalar caca. A cikin bincike guda biyu ( Boog et al ., 2014 ; de Ruiter et al ., 2009 ) mutanen da ke fama da matsalar caca sun nuna juriyar amsawa, yayin da a cikin sauran binciken guda biyu ( Tores et al ., 2013 ; Verdejo-García et al ., 2015 ) ba a lura da wata matsala mai mahimmanci ta ɗabi'a a kan wannan aikin ba. Duk da cewa an yi amfani da nau'ikan PRLT daban-daban a cikin kowane bincike (duba Tebur 2 ), sun yi daidai da gwajin 'juriya' saboda haka, duk nazarin an haɗa su a cikin nazarin meta-analysis.

Bayanan dukkan binciken guda huɗu, ciki har da jimillar mutane 77 da ke fama da matsalar caca da HCs 79, an tattara su kuma ba a nuna wata babbar matsala ba a kan PRLT tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs (girman sakamako = 0.479; ƙimar Z = 1.452; p = 0.144) ( Hoto na 2 A). Duk da haka, don wannan aikin, an nuna bambancin da ke tsakanin mutane (Q = 11.7, p < 0.01, I 2 = 74%) (Jadawalin Ƙarin 2). Ba a bayyana wannan bambancin ba sosai ta kowace matsala da aka yi la'akari da ita a cikin meta-regression (jinsi, shekaru, IQ da tsananin caca, waɗanda suka yi daidai a cikin nazarin), amma yana iya nuna gaskiyar cewa an ba da rahoton ma'aunin sakamako daban-daban na PRLT a cikin kowane bincike.

3.2.2. Katin wasa aiki

A cikin aikin Katin Wasa (ko Juriya) (CPT; Newman et al., 1987 ), ana gabatar wa mahalarta da katunan kati kuma ana gaya musu cewa katin fuska ya lashe kuɗi kuma katin lamba ya rasa kuɗi. Dole ne mahalarta su yanke shawara, bisa gwaji-gwaji, ko za su ci gaba da wasa ko kuma su bar aikin. Lokacin da ake ci gaba, ana juya katin wanda ke haifar da ko dai cin nasara (watau lokacin da aka juya katin fuska) ko kuma rasa (watau lokacin da aka juya katin lamba) wani adadin kuɗi. Da farko, rabon nasara-zuwa-rasa yana da yawa (misali 90%), amma wannan rabo yana raguwa da kashi 10% bayan kowane toshe na gwaji 10, har sai ya zama kashi 0. Don haka ya fi kyau a ci gaba da wasa na gwaji 40-60 sannan a daina wasa. Ma'aunin sakamakon wannan aikin shine adadin katunan da aka juya; ci gaba da wasa lokacin da rabon nasara-zuwa-rasa a bayyane yake ba shi da tabbas (>gwaji 60) yana nuna juriya.

Mun sami bincike guda uku da suka yi amfani da CPT a cikin ƙungiyoyin matsalar caca. Duk binciken sun gano bambance-bambance masu mahimmanci tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs, tare da ƙarin mutane da ke fama da matsalar caca suna amfani da dabarun zaɓar katin (mai matuƙar juriya) ( Brevers et al ., 2012 ; Goudriaan et al ., 2005 ; Thompson da Corr, 2013 ). An tattara bayanai na dukkan binciken guda uku, gami da jimillar mutane 155 da ke fama da matsalar caca da HCs 123, don bayyana babban tasirin gaba ɗaya na mutanen da ke fama da matsalar caca sun fi HCs juriya (girman sakamako = 0.569; Z = 3.776, p < 0.001) ( Hoto na 2 B). Bambancin ya yi ƙasa sosai (Q = 1.0, p = 0.60, I 2 = 0%) (Tebur na Ƙarin 2).

3.2.3. Sauran ayyuka

An gano wasu ayyuka guda biyu da ke tantance sassaucin fahimta da suka shafi yanayi a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs: Aikin Koyon Juyawa Mai Kyau (DRLT; Janssen et al., 2015 ) da Aikin Koyon Gaggawa (CLT; Vanes et al., 2014 ).

DRLT yayi kama da PRLT amma ya fi sauƙi, domin abin da ke motsa jiki gaba ɗaya yana hasashen sakamakon (watau sakamako ko hukunci) maimakon yiwuwar hakan. Babban ma'aunin sakamako shine ƙimar kuskure bayan juyawa, tare da ƙarin kurakurai bayan juyawa yana nuna amsawa mai dorewa. Janssen et al. (2015) sun ba da rahoton babu wani gibin aiki na ɗabi'a a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs akan wannan aikin.

CLT yayi kama da DRLT amma ya haɗa da abubuwan da suka faru guda huɗu, matakin juyawa ɗaya kawai, da ƙarin matakin ɓacewa. Kurakuran juriya a lokacin matakin juyawa ana fassara su a matsayin suna nuna rashin sassaucin fahimta. Vanes et al. (2014) ba su sami wani babban bambanci ba a cikin adadin kurakuran juriya tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs.

3.3. Aiki / mai saitin motsi

Aiki ko saiti-mai saurin canzawa yana buƙatar ikon canzawa akai-akai tsakanin saitin ayyuka ko hanyoyin amsawa. Ya ƙunshi nuna bambanci na gani da kulawa da kulawa da juyawa. Ganin cewa ayyukan daidaitawa na daidaitawa na sassauci sun ƙunshi sauyawa a cikin saiti ɗaya, ɗawainiyar ayyuka / saiti mai sauyawa saita ƙunshi saiti da yawa (misali launi, lamba ko sifar). Wannan na bukatar mutum ya kula da wasu bangarori na abubuwan karfafawa. An gano nauyin ayyuka guda uku a cikin wannan yanki: Tasirin Tsarin Katin Wisconsin, Tasirin Extraaukar raari da Taukar Sauyawa.

3.3.1. Wisconsin katin raba jarabawar

Gwajin Rarraba Katin Wisconsin (WCST; Heaton et al., 1981 ) shine aikin da aka fi amfani da shi wajen canza saitin abubuwa a cikin mutane. Ana buƙatar mahalarta su tsara katunan amsawa bisa ga ɗaya daga cikin nau'ikan rarrabuwa guda uku (launi, tsari, da lamba). Ana samun ƙa'idar ta amfani da ra'ayoyin da aka bayar bayan kowace amsa. Bayan an sami adadin daidaito daidai, ana canza ƙa'idar kuma dole ne mahalarta su canza zuwa sabon yanayin rarrabuwa. Sigogin gwaji sun haɗa da adadin nau'ikan da aka kammala, jimlar adadin kurakurai da - mafi dacewa ga tilastawa - adadin kurakuran juriya (watau kurakurai bayan canjin ƙa'ida).

An gano jimillar bincike guda tara a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca ta amfani da wannan aikin, wanda daga cikinsu bincike takwas sun ba da rahoton mummunan aiki a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs akan aƙalla ma'aunin gwaji ɗaya (ba lallai bane kurakurai na juriya). Idan aka haɗa dukkan nazarin tare da jimillar mutane 274 da ke fama da matsalar caca da HCs 342, an sami babban tasiri, inda mutanen da ke fama da matsalar caca suka yi kurakurai masu juriya fiye da HCs (girman tasirin = 0.518; Z = 5.895, p < 0.001) ( Hoto na 3 A). Bambancin ya kasance ƙasa (Q = 10.9, p = 0.28, I 2 = 17%) (Tebur na Ƙarin 2).

3.3.2. Intra-extra girma tsarin-canjawa (IED)

A cikin aikin Intra-Extra Dimensional Set-Shift (IED) ( Robbins et al., 1998 ), an gabatar da abubuwa biyu masu ƙarfafawa. Ɗaya daidai ne ɗaya kuma ba daidai ba ne. Ta amfani da allon taɓawa, mahalarta suna taɓa ɗaya daga cikin abubuwa biyu masu ƙarfafawa kuma ana gabatar da su tare da ra'ayi. Bayan gwaje-gwaje shida daidai, abubuwan ƙarfafawa da/ko ƙa'idoji suna canzawa: da farko, abubuwan ƙarfafawa sun ƙunshi 'girma' ɗaya (watau siffofi masu cike da launi) kuma canje-canjen suna cikin girma (watau daga siffar da aka cika da launi ɗaya wani siffar da aka cika da launi). Daga baya, abubuwan ƙarfafawa sun ƙunshi 'girma' guda biyu (watau siffofi masu cike da launi da layukan fari) kuma, a lokacin mataki na ƙarshe, canje-canje suna cikin girma (watau daga siffofi masu cike da launi zuwa layukan fari). Sigogin gwaji sun haɗa da adadin matakai da aka kammala, adadin kurakurai a cikin girma, adadin kurakurai a cikin girma, kuma, mafi yawan rahotanni a cikin nazarin da ke nan da kuma nuna amsawar juriya, jimlar adadin kurakurai.

A cikin nazarin guda huɗu da suka yi amfani da IED, uku sun gano cewa mutanen da ke fama da matsalar caca sun yi kurakurai fiye da HCs ( Choi et al ., 2014 ; Odlaug et al ., 2011 ; Patterson et al ., 2006 ) kuma wani bincike ya gano babu wani bambanci a rukuni ( Manning et al., 2013 ). Wani bincike da aka yi amfani da sigar IED ta baya ( Patterson et al., 2006 ) ba a haɗa shi a cikin nazarin meta ba saboda an bayar da rahoton wani sigar gwaji daban. Haɗa sauran nazarin guda uku tare da jimillar mutane 91 da ke fama da matsalar caca da HCs 180 ya nuna babban rauni gaba ɗaya ga mutanen da ke fama da matsalar caca a kan IED (girman sakamako = 0.412, Z = 2.046, p = 0.041) ( Hoto na 3 B). Bambancin ya kasance ƙasa kaɗan (Q = 3.71, p = 0.16, I 2 = 46%) (Tebur na Ƙarin 2).

3.3.3. Canja wurin aiki

A cikin Aikin Canjawa ( Sohn et al., 2000 ), harafi da lamba ana nuna su a lokaci guda a ja ko shuɗi. Dangane da launin waɗannan alamomin, an umurci mahalarta da su mai da hankali kan harafin (ja) ko lambar (shuɗi). Dangane da ko harafin/lambar baƙaƙe ne ko wasali/daidai, mahalarta suna buƙatar danna hagu/dama, bi da bi. Ana auna sassaucin fahimta ta hanyar kwatanta daidaito da lokacin amsawa na gwaje-gwajen bayan canza launi da waɗanda bayan maimaita launi. Nazarin da aka yi amfani da wannan aikin kawai ( van Timmeren et al., 2016 ) bai sami wani bambanci mai mahimmanci ba a cikin aikin aiki tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs.

3.4. Nuna banbanci / disengagement

Son zuciya ko rashin shiga tsakani ya ƙunshi ikon mayar da martani ga wasu abubuwan da ke haifar da muhalli yayin da ake watsi da wasu. Sauƙin fahimta, a nan, an bayyana shi ta hanyar ikon mutum na hana amsawar da ba ta da ƙarfi, ta atomatik. Rashin hana irin wannan martanin atomatik na iya haifar da ɗabi'a mara sassauci. Alaƙa tsakanin son zuciya da sassaucin fahimta na iya zama ƙasa da bayyana fiye da na fannoni na baya kuma shine batun wasu rashin jituwa a cikin adabi ( Izquierdo et al., 2017 ), saboda son zuciya kuma na iya dogara da wasu ayyukan zartarwa. Sakamakon da ke cikin wannan yanki yana da alaƙa da tilastawa kai tsaye. Ayyukan da aka haɗa a cikin wannan yanki sune Aikin Stroop (Tsangwame Mai Launi-Kalmar) da Gwajin Yin Hanya.

3.4.1. Aiki mai wahala

Aikin Stroop ( Stroop, 1935 ) aiki ne na gargajiya na ilimin halayyar ɗan adam wanda ke buƙatar kulawa ta zaɓi, sassaucin fahimta da kuma sarrafa hanawa. A cikin wannan aikin, ana gabatar da mahalarta da kalmomin launi (misali ja), waɗanda ko dai an buga su da launi ɗaya (daidai) ko kuma wani launi daban (mara daidaituwa). Daga nan sai a nemi mahalarta su ambaci launin tawada na waɗannan kalmomin. Sau da yawa ana amfani da maki tsangwama azaman ma'aunin gwaji don Aikin Stroop kuma yana nuna ƙaruwar lokacin amsawa wanda ya haifar da ganin kalma mara daidaituwa idan aka kwatanta da kalma mai daidaituwa. Wannan maki tsangwama (aƙalla wani ɓangare) ya dogara ne akan hana amsawa ta atomatik don karanta kalmar. Rashin hana wannan yanayin atomatik na iya haifar da hali mara sassauci kuma saboda haka, ana iya ɗaukar wannan maki a matsayin ma'aunin sassaucin fahimta. Duk da haka, maki tsangwama ya dogara ne akan wasu hanyoyin fahimta suma, kamar hankali da amsawa cikin gaggawa. Hakika, ana tsammanin aikin Stroop yana nuna sha'awar motsa jiki (motor).

Daga cikin labarai 12 da suka yi amfani da aikin Stroop, bakwai sun sami manyan matsaloli a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs, yayin da biyar ba su samu ba. Ga nazarin meta, an cire bincike uku saboda lokutan amsawa ne kawai aka ruwaito kuma ba a sami ma'aunin tsangwama ba ( De Wilde et al ., 2013 ; McCusker da Gettings, 1997 ; Potenza et al ., 2003 ). Ga wani bincike, ana iya ƙididdige ma'aunin tsangwama bisa ga lokutan amsawa da aka ruwaito (ba daidai ba - daidai; Lai et al., 2011 ). Daga cikin waɗannan nazarin huɗu da aka cire, biyu sun ba da rahoton mummunan aiki a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca, yayin da sauran biyun ba su ba da rahoton wani babban bambanci na rukuni ba. An tattara bayanai na sauran bincike tara, ciki har da mutane 337 da ke fama da matsalar caca da 404 HCs, kuma an bayyana wani babban tasiri ga mutanen da ke fama da matsalar caca da ke nuna ƙarin matsalolin tsangwama akan aikin Stroop idan aka kwatanta da HCs (girman sakamako = 0.331, Z = 2.575, p = 0.01) ( Hoto na 4 A). Duk da haka, akwai bambance-bambance masu mahimmanci kamar yadda aka wakilta ta hanyar mahimman maki na Q (Q = 19.5, p < 0.01) da matsakaicin I 2 (59%) (Tebur na Ƙarin 2). Wannan sakamakon ba a bayyana shi ta kowace daga cikin masu canji da muka yi la'akari da su a cikin meta-regression ba (duk p > 0.05), amma kuma yana iya nuna rahotanni marasa daidaito na ma'aunin sakamako, domin ba koyaushe ake bayar da rahoton yadda aka ƙididdige ma'aunin tsangwama a cikin nazarin ba.

3.4.2. Matatar yin gwaji

Gwajin Yin Hanya (TMT; Reitan, 1992 ) aiki ne na takarda da fensir, wanda ake umurtar mahalarta da su haɗa jerin abubuwan da aka cimma a jere da sauri yayin da suke kiyaye daidaito. Ya ƙunshi sassa biyu: a lokacin kashi na farko (A) dukkan abubuwan da aka cimma sune lambobi (1, 2, 3, da sauransu) kuma mahalarta suna buƙatar haɗa lambobin a jere; a lokacin kashi na biyu (B) abubuwan da aka cimma sune haruffa da lambobi kuma ana umurtar mahalarta da su haɗa waɗanda a jere a jere (1, A, 2, B, da sauransu). Wannan yana buƙatar wanda ake nufi ya hana haɗa lambobi ko haruffa ta atomatik (1, 2, 3, ko A, B, C, da sauransu), maimakon yin musanya tsakanin su biyun. Adadin lokacin da ake buƙata don kammala kashi na biyu na gwajin (TMT-B) yana nuna rashin sassaucin fahimta da matsalolin ƙwaƙwalwar aiki. Duk da cewa maki bambanci BA alama ce mafi tsarki ta sassaucin fahimta ( Sanchez-Cubillo et al., 2009 ), TMT-B shine maki mafi yawan rahotanni a cikin binciken da aka haɗa kuma, saboda haka, shine ma'aunin sakamako da muka yi amfani da shi don nazarin meta-analysis. Lura cewa mun haɗa TMT-B a cikin yankin son zuciya/rabuwa saboda warware wannan aikin yana buƙatar ci gaba da hana amsawar da ba ta da tabbas. Duk da haka, ana buƙatar canza saitin kulawa don kammala wannan aikin don haka ana iya sanya shi a ƙarƙashin yankin Task/Attentional Set-Shifting.

Ɗaya daga cikin binciken guda huɗu da suka yi amfani da TMT-B ne kawai ya sami babban bambanci tsakanin mutanen da ke fama da matsalar caca da HCs, inda 'yan caca ke yin muni. Idan muka haɗa waɗannan nazarin guda huɗu a cikin nazarin meta, tare da jimillar mutane 118 da ke fama da matsalar caca da HCs 165, mun gano cewa mutanen da ke fama da matsalar caca sun yi mummunan aiki a kan TMT-B fiye da HCs (girman tasirin = 0.270, Z-score = 2.175, p = 0.030) ( Hoto na 4 B). Bambancin ya kasance ƙasa (Q = 6.26, p < 0.18, I 2 = 36%) (Tebur na Ƙarin 2).

3.5. Neman ilimi

Koyon ɗabi'a yana nufin yanayin ayyuka su zama atomatik idan ana maimaita su akai-akai. A cewar ka'idojin ilmantarwa na haɗin gwiwa, ana iya tallafawa koyon kayan aiki ta hanyar tsarin kulawa da manufa da na al'ada ( Balleine da Dickinson, 1998 ). A cikin na farko, ana yin ayyuka kuma ana sabunta su dangane da sakamako. Bayan lokaci, tsarin al'ada yana fara sanya ɗabi'a ta atomatik kuma ayyuka ba sa damuwa da sakamakon, maimakon haka suna dogara da abubuwan da ke haifar da amsawar ƙarfafawa. Halayen tilastawa na iya zama sakamakon rashin iko da aka jagoranta da manufa ko tsarin ɗabi'a mai aiki da yawa. Kimanta koyo na ɗabi'a ya kamata ya haɗa da takamaiman game da wanne daga cikin tsarin biyu ke sarrafa ɗabi'ar. Juriya akan misalan koyo na juyawa, misali, kuma ya haɗa da koyo na lada bisa ga haɗin sakamako na ƙarfafawa, amma yana iya zama sakamakon duka tsarin ( Izquierdo et al., 2017 ). Misalan ayyuka da aka ba da shawara don gwada koyo na ɗabi'a musamman sune wasan 'ya'yan itace mai ban mamaki ( de Wit et al., 2009 ) da aikin matakai biyu ( Daw et al., 2011 ).

Kodayake koyar da ɗabi'a an shawo kansa don taka muhimmiyar rawa a cikin sauyawa daga burin-jagoranci zuwa halayen tilastawa, babu binciken da aka gano yana tantance ilimin al'ada akan matsalar caca.

4. Tattaunawa

4.1. Babban tattaunawa

Mun yi nazari kan wallafe-wallafen da aka tsara kuma muka gudanar da nazarin meta-bincike na nazarin da aka gwada aikin neuropsychological da ke da alaƙa da tilastawa a cikin matsalar caca da HCs. An raba tilastawa zuwa sassa huɗu daban-daban waɗanda ke wakiltar sassa daban-daban na halayen tilastawa waɗanda aka tantance tare da ayyuka daban-daban na neuropsychological ( Tebur 1 ). Mun gano cewa mutanen da ke da matsalar caca, idan aka kwatanta da HCs, suna nuna ƙarancin aiki a cikin ayyuka daban-daban na neuropsychological da suka shafi tilastawa. Duk da wasu bambance-bambance tsakanin ayyukan mutum ɗaya, shaidar da ake da ita koyaushe tana nuna ƙarancin aiki a cikin duk yankunan tilastawa a cikin mutanen da ke da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs. Za a fara tattauna waɗannan sakamakon don kowane yanki na tilastawa kafin a tattauna su a cikin mahallin da ya faɗaɗa.

A cikin yankin sassaucin fahimta da ke da alaƙa da haɗari, ayyukan da aka yi a cikin mutum ɗaya sun nuna sakamako iri-iri ( Hoto na 2 ). Sakamakon binciken da aka yi amfani da PRLT bai bayyana babban rashin sassaucin hali a cikin mutanen da ke da matsalar caca ba; duk da haka, wannan na iya kasancewa saboda ƙaramin girman samfurin. Wani abin da zai iya ɓoye waɗannan sakamakon shine bambancin da ke cikin sigogin gwaji da sakamako tsakanin binciken, wanda kuma aka nuna ta hanyar babban matakin bambancin da aka gano. A kan CPT, an sami babban rauni tare da kimanta matsakaicin girman sakamako a cikin mutanen da ke da matsalar caca idan aka kwatanta da HC. Wannan sakamakon na iya zama mai mahimmanci musamman a asibiti, saboda rashin aiki a kan wannan aikin ya nuna yana hasashen sake dawowa a cikin mutanen da ke da matsalar caca ( Goudriaan et al., 2008 ) da kuma irin wannan ƙarancin aiki an ruwaito a cikin matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi ( Martin et al., 2000 ). Abin sha'awa, amsawar juriya akan wannan aikin da alama yana daidaita lokacin ƙara dakatarwar amsawa-amsa na 5s ( Thompson da Corr, 2013 ). Wani bayani na iya zama cewa amsawar tilas wani ɓangare ne ke shiga tsakani ta hanyar amsawar da ba ta dace ba. Wani bincike ya gano cewa yayin da HCs ke rage gudu a saurin amsawa bayan rashin nasara, mutanen da ke fama da matsalar caca ba sa yin hakan ( Goudriaan et al., 2005 ). Wannan, kuma, ana iya bayyana shi ta hanyar ƙaruwar amsawar gaggawa, kamar yadda aka saba ruwaitowa a cikin matsalar caca ( Verdejo-García et al., 2008 ). Hulɗar tsakanin halayen motsa jiki da tilastawa batu ne da za mu koma a kai daga baya a cikin tattaunawar.

Nazarin da ake da su na gwajin aikin/canza saitin kulawa yana nuna tsari mai daidaito sosai: a cikin dukkan nazarin, mutanen da ke fama da matsalar caca suna yin mafi muni fiye da sarrafawa ( Hoto na 3 ). Sakamakon nazarin meta ya nuna ƙarancin aiki mai mahimmanci tare da matsakaicin girman tasirin a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca idan aka kwatanta da HCs akan duka WCST da IED. Sigogin gwajin da aka ruwaito akan waɗannan ayyukan suna da daidaito sosai, wanda kuma ake nuna shi ta hanyar ƙarancin bambancin ra'ayi a cikin wannan yanki. Idan aka haɗa su, waɗannan sakamakon suna ba da shaida mai yawa don raunin aiki a cikin sassaucin fahimta a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca. Wannan an ƙara tabbatar da shi ta hanyar wani bincike da aka yi kwanan nan ta amfani da babban samfurin marasa asibiti na masu caca na yau da kullun wanda ke nuna kyakkyawar alaƙa tsakanin kurakuran IED da ma'auni daban-daban na tsananin caca, gami da sharuɗɗan DSM-5 ( Leppink et al., 2016 ). Duk da haka, nazarin da ke ƙoƙarin annabta sakamakon magani bisa ga aiki akan WCST a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca ( Rossini-Dib et al., 2015 ) ko matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi ( Aharonovich et al., 2006 ) ba su yi nasara ba.

A kan ayyukan biyu da aka haɗa a cikin ɓangaren nuna son kai/rashin jituwa, an sami gibin aiki mai mahimmanci a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca, tare da ƙananan sakamako zuwa matsakaici ( Hoto na 4 ). Duk da haka, ya kamata a fassara sakamakon aikin Stroop da hankali saboda bambancin ya yi yawa. Ba za a iya bayyana wannan ta hanyar yin la'akari da shekaru, jinsi, IQ ko tsananin caca a cikin nazarin meta-regression ba.

Gabaɗaya, waɗannan sakamakon suna nuna cewa mutane da ke fama da matsalar caca suna nuna halayen tilastawa waɗanda ba su da alaƙa kai tsaye da halayyar caca kanta. Waɗannan raunin aiki na iya kasancewa da alaƙa da ci gaba da kuma kula da alamun caca. Misali, rashin iyawa gabaɗaya don canza hankali cikin sassauƙa, ko kuma yanayin jurewa kan wani hali da zarar an koya shi, na iya haifar da ƙarin haɗarin haɓaka halayyar caca ta tilastawa. Bugu da ƙari, waɗannan raunin aiki na iya zama sakamakon caca mara tsari. A duka halayen biyu, wannan na iya zama da alaƙa da ƙaruwar matsaloli wajen barin halayen caca, kamar yadda yawancin nazarin suka gwada mutanen da ke da matsalar caca waɗanda ke cikin magani. Dole ne a yi nazarin wannan alaƙar da ke tsakanin sakamakon magani da aiki akan waɗannan ayyukan sosai ( Goudriaan et al., 2008 ) saboda wannan na iya bayar da damar yin rigakafi da hanyoyin magancewa. Abin sha'awa, akwai irin wannan tsarin naƙasasshen aiki akan ayyukan jijiyoyi na kwakwalwa (neurocognitive) a cikin marasa lafiya na OCD, wato matsalar da ke tattare da halayyar tilastawa: wani bincike na meta kwanan nan ya gano gibin da ke tattare da WCST, IED, aikin Stroop da TMT-B ( Shin et al., 2014 ). Rashin aikin da aka yi a waɗannan ayyukan ya zama kamar yana da alaƙa da sauran matsalolin tilastawa.

An yi amfani da hanyoyin nazarin jijiyoyi don bincika alaƙar jijiyoyi na sassaucin fahimta, sauyawar saiti da kuma ayyukan cire hankali a cikin batutuwa masu lafiya. Yankunan da galibi ke da alaƙa da waɗannan fannoni sun haɗa da cortex na orbitofrontal (OFC), ventrolateral (vlPFC), ventromedial (vmPFC) da dorsolateral prefrontal cortex (dlPFC) da basal ganglia ( Fineberg et al ., 2010 ; Izquierdo et al ., 2017 ). A zahiri, an lura da martanin kwakwalwa marasa kyau a yankuna makamantan wannan a cikin matsalar caca lokacin da aka bincika tare da ayyukan tantance waɗannan yankuna na neurocognitive (kwanan nan Moccia et al., 2017 ta sake dubawa ). Nazari biyar da aka haɗa a cikin wannan bita sun kuma binciki aikin kwakwalwa a cikin mutane masu matsalar caca da HCs yayin da mutane ke yin ayyukan da suka shafi tilastawa. A lokacin aikin Stroop, mutanen da ke fama da matsalar caca sun nuna raguwar ayyukan vmPFC ( Potenza et al., 2003 ), yayin da aka ruwaito raguwar ayyukan vlPFC a lokacin PRLT ( de Ruiter et al ., 2009 ; Verdejo-García et al ., 2015 ). Wani bincike na EEG ya gano cewa aikin cortical mara kyau wanda aka haifar da martani ga mutane da ke fama da matsalar caca yayin PRLT ( Tores et al., 2013 ). An lura da raguwar daidaiton tsarin farin abu tsakanin dlPFC da basal ganglia, wani yanki mai mahimmanci don sassaucin fahimta, a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca ( van Timmeren et al., 2016 ), kodayake wannan ba shi da alaƙa kai tsaye da aikin da ake yi akan aikin canza hankali. Shaidar da ake da ita ta neuroimaging a cikin gwajin matsalar caca ta tilastawa don haka ta haɗu zuwa ga ra'ayin mutane da ke fama da matsalar caca da ke nuna raguwar aikin kwakwalwa da tsari a fannoni masu mahimmanci don sassaucin fahimta, sauyawar saiti, da kuma rabuwar hankali.

Ba a fahimci hanyoyin da ke taimakawa wajen tilastawa ba sosai, kodayake ana tsammanin dopamine da serotonin suna taka muhimmiyar rawa ( Fineberg et al., 2010 ). Nazarin da aka yi a baya a cikin mutane da dabbobi sun nuna cewa sassaucin fahimta yana shafar dopamine da serotonin musamman kuma yana raba su. Misali, ƙarfin haɗakar dopamine na asali a cikin yanayin ɗan adam yana annabta aikin koyo na juyawa, yayin da tasirin shan magungunan dopaminergic shima ya dogara da waɗannan matakan farko ( Cools et al., 2009 ). Rage dopamine na gaba a cikin birai, a gefe guda, ba ya shafar koyo na juyawa, yayin da raguwar serotonin musamman yana lalata juyawar juyawa ba tare da mai da hankali ba ( Clarke et al ., 2007 ; Clarke et al ., 2005 ). An kuma yi amfani da Glutamate wajen koyo da juye-juye da sauran nau'ikan sassaucin fahimta, amma sakamakon ya saba wa juna ( Izquierdo et al., 2017 ) A cikin matsalar caca, wasu bincike sun bayar da rahoton canjin matakan dopamine, kodayake binciken bai daidaita ba ( Boileau et al ., 2013 ; van Holst et al ., 2017 ) kuma ba a san komai game da aikin neurotransmitter dangane da ayyukan neurocognitive ba. Zuwa yanzu, bincike ɗaya ne kawai ya binciki aikin dopamine kai tsaye da alaƙarsa da koyo da juye-juye (DRLT) a cikin mutanen da ke fama da matsalar caca. Janssen et al. (2015) sun gano cewa, kamar yadda aka zata, gudanar da sulpride (mai adawa da D2-receptor antagonist) ya haifar da raguwar koyo da hukunci a cikin sarrafawa mai lafiya. Duk da haka, a cikin mutanen da ke da matsalar caca, sulpride bai yi wani tasiri ba akan aiki idan aka kwatanta da yanayin placebo. Bugu da ƙari, wani bincike na gwaji ya gano cewa shan memantine, wani mai adawa da NMDA-receptor antagonist wanda ke rage yawan glutamate, yana inganta sassaucin fahimta (kamar yadda IED ya auna) kuma yana haifar da raguwar caca ( Grant et al., 2010 ). Idan aka yi la'akari da ƙarancin nazarin da ke binciken hanyoyin neurochemical da ke ba da gudummawa ga tilastawa a cikin matsalar caca, ana buƙatar ƙarin bincike.

4.2. Iyaka da shawarwari don bincike na gaba

Babban manufar wannan bita da nazari mai tsari shine a taƙaita tare da haɗa shaidun da ke nuna ƙarancin aikin kwakwalwa a cikin matsalar caca wanda zai iya alaƙa da ɗabi'ar tilastawa. Duk da haka, tilastawa wani tsari ne mai rikitarwa mai girma da yawa kuma ɗabi'ar tilastawa na iya tasowa saboda wasu dalilai waɗanda ba a tantance su ba a cikin wannan bita. Abubuwan da aka sani da ke ba da gudummawa ga ɓangarorin tilastawa na jaraba sune damuwa da damuwa ( Koob da Le Moal, 2008 ); da farko, ɗabi'ar na iya zama hanyar jurewa, sannan haƙuri ga lada na iya haɓaka amma halayen na iya ci gaba a matsayin hanyar rage rashin jin daɗi. A ƙarƙashin tasirin abubuwan da ke motsa hankali, irin waɗannan halaye na iya haifar da tilastawa ta atomatik, ba tare da sanin yakamata ba da kuma asarar iko. Hakanan ba mu tantance alaƙar da ke tsakanin tilastawa da rashin himma ba, watau halin yin aiki da wuri ba tare da hangen nesa ba. Rashin himma wani hali ne mai fuskoki da yawa, gabaɗaya yana da alaƙa da neman haɗari da lada, yayin da tilastawa ba shi da lada kuma yana da alaƙa da guje wa cutarwa ( Fineberg et al., 2010 ). Duk da haka, duka ra'ayoyin suna da ra'ayi ɗaya na rashin iko, kuma duka biyun na iya tasowa ne daga gazawar ikon sarrafa fahimta na 'sama-sama' ( Dalley et al., 2011 ). Dukansu dalilai kuma suna iya hulɗa: halayen tilastawa na iya zama sanadin karuwar amsawar gaggawa, wanda aka misalta shi ta hanyar yawan sha'awar beraye da ke hasashen neman magani na tilastawa ( Belin et al., 2008 ). Don haka, sha'awar na iya canzawa zuwa sha'awar tilastawa kuma waɗannan hulɗar hanyoyi ne masu ban sha'awa don bincike na gaba.

Duk da cewa ana ɗaukar gine-ginen da aka auna a matsayin halaye, akwai yiwuwar samun rauni a cikin yanayin da ake buƙata, wanda alamun damuwa, matsalolin kulawa, ko wasu lahani na iya zama sakamakon matsalar caca. Bugu da ƙari, tilastawa kanta na iya dogara da jihar (watau yana da alaƙa da yanayin rashin lafiya ko mataki) don haka an ba da shawarar cewa ya zama "maƙasudin motsi" wanda ba zai iya zama endophenotype ba ( Yücel da Fontenelle, 2012 ). A gefe guda kuma, an ɗauki tilastawa a matsayin halayyar hasashe tare da endophenotype gama gari ( Robbins et al., 2012 ). Ana buƙatar nazarin dogon lokaci don magance waɗannan matsalolin.

Ganin cewa tilastawa ita ce babban abin da muke sha'awa, ba mu tantance wasu gibin neuropsychological marasa tilastawa a cikin matsalar caca ba. Saboda haka, ba za mu iya yin wani iƙirari game da takamaiman tasirinmu ga ɓangarorin tilastawa (idan ba tilastawa ba) na aikin neurocognitive a cikin matsalar caca. Bugu da ƙari, waɗannan ayyukan neurocognitive na tilastawa suma sun dogara ne akan wasu hanyoyin fahimta (marasa zartarwa): misali, canzawa kan aikin IED tsakanin launuka da siffofi shima yana buƙatar sarrafa gani ( Miyake et al., 2000 ).

Duk da muhimmiyar rawar da take takawa a matsayin 'tushen gini' na halayen da ke da alaƙa da jaraba ( Everitt da Robbins, 2015 ), akwai ƙarancin nazarin gwaji da ke binciken koyon ɗabi'a a cikin matsalar caca. Don haka, ko matsalar caca ta kasance ta hanyar koyon ɗabi'a mara kyau har yanzu tambaya ce a buɗe. Duk da cewa yawancin ayyukan da suka shafi koyon ɗabi'a da jaraba sun fito ne daga nazarin dabbobi, bincike da yawa kwanan nan sun ba da rahoton rashin daidaituwa a cikin samuwar ɗabi'a a cikin mutane masu matsalar amfani da miyagun ƙwayoyi. Nazarin da suka gabata sun nuna dogaro da yawa ga koyon ɗabi'a a cikin misali barasa ( Sjoerds et al., 2013 ) da marasa lafiya da suka dogara da cocaine ( Ersche et al., 2016 ). Rage ikon sarrafa manufa (bisa ga samfuri) an danganta shi da 'cututtukan tilastawa' daban-daban (gami da matsalar cin abinci mai yawa, matsalar tilastawa da rashin amfani da miyagun ƙwayoyi; Voon et al., 2014 ); dogaro da barasa ( Sebold et al., 2014 , amma duba Sebold et al., 2017 ); kuma tare da girman alamun da ya ƙunshi ɗabi'ar tilastawa da tunani mai kutse a cikin babban samfurin masu kula da lafiya ( Gillan et al., 2016 ).

Hanyarmu na samar da wata hanya mai yuwuwa don gudanar da bincike da gano manufar tarawa trans-daga bincike, wanda a biyun na iya taimakawa wajen hango hasarar yanayin rauni da kuma yin nufin halayyar halayyar likitanci da ingantaccen aiki ( Robbins et al., 2012). Ana karfafa karatun na gaba don yin kwatankwaci tsakanin cutar caca da sauran 'rikicewar haɗuwa'. CPT, WCST, da IED suna da alama sun fi kulawa don karɓar raunin ayyuka, aƙalla a cikin mutane masu rikici na caca. Yayinda ya fi ƙarfin ikon yin nazarin wannan tsari, wasu daga cikin binciken da aka haɗa cikin wannan bita sun kwatanta mutane da matsalar cutar caca da rikicewar amfani da kayan ( Albein-Urios et al., 2012; Choi et al., 2014; de Ruiter et al., 2009; Goudriaan et al., 2006; Goudriaan et al., 2005; Torres et al., 2013; Kayan et al., 2014 ;  Verdejo-García et al., 2015), jaraba na ɗabi'a ( Choi et al., 2014 ;  Zhou et al., 2016) ko rikicewar damuwa (Hur et al., 2012). Gabaɗaya, waɗannan nazarin suna nuna kasawar aiki a waɗancan rukunin da ke kama da ( Albein-Urios et al., 2012; Goudriaan et al., 2006; Goudriaan et al., 2005; Hur et al., 2012; Kayan et al., 2014 ;  Zhou et al., 2016) ko mafi muni (Choi et al., 2014) fiye da waɗanda a cikin mutane da cuta cuta.

A cikin matsalar caca, ana iya raba 'yan caca zuwa ƙananan nau'i. Nazarin da aka yi a baya sun yi wannan ta hanyoyi da yawa: bisa ga ayyukan caca da suka fi so (misali injin caca ko 'yan caca na gidan caca; Goudriaan et al., 2005 ), bisa ga halaye masu kama da juna ko halayen mutum (misali damuwa, neman jin daɗi ko kuma motsa rai; Álvarez-Moya et al., 2010) , ko kuma bisa ga dalilin da ya sa suke yin caca (misali jure damuwa ko motsin rai mara kyau; Stewart et al., 2008 ). Dangane da sassaucin fahimta, wani bincike ya gano cewa 'yan caca na gidan caca suna da juriya sosai kan CPT, yayin da 'yan caca na injin caca suka yi amfani da hanyar (kuma mara kyau) mai ra'ayin mazan jiya ( Goudriaan et al., 2005 ). Nazarin nan gaba na iya gano ƙananan ƙungiyoyi masu mahimmanci, masu girma (cikin da tsakanin cututtukan tabin hankali) ta hanyar bincika hulɗar irin waɗannan ƙananan nau'ikan da aikin ɗaiɗaikun mutane. Hanya ɗaya ta inganta rarrabuwar marasa lafiya da fahimtar hanyoyin da ke haifar da ƙarancin aiki ita ce ta amfani da ƙirar kwamfuta, wato 'ƙwaƙwalwar kwakwalwa ta kwamfuta' ( Huys et al ., 2016 ; Maia da Frank, 2011 ). Don rarraba sassa da yawa na aikin fahimta da ke da alaƙa da tilastawa waɗanda ba za a iya ɗauka ta amfani da hanyoyin gargajiya ba, yana iya zama da amfani a (sake) nazarin bayanan da ke akwai ta amfani da samfuran kwamfuta ( Lesage et al., 2017 ).

4.3. Kammalawa

A cikin wannan bita da tsarin nazari na meta, mun bincika bangarori huɗu na neurocognitive da ake ɗauka suna da mahimmanci musamman ga sha'awar caca. Har zuwa wannan, mun zabi ayyuka na ɗabi'a waɗanda ke auna ayyukan zartarwa wanda ke nuna ɗayan waɗannan abubuwan. Dukansu ingancin ingancin da adadi sun baiyana cewa mutane masu matsalar caca, gabaɗaya, sun nuna rashin aiki a cikin sassauci na hankali, saita sauyawa, da nuna fifiko, yayin da ba a gano wani binciken binciken al'adun koyo cikin matsalar caca ba. Gabaɗaya, waɗannan binciken suna goyan bayan ra'ayin cewa matsalar caca tana faruwa ne ta hanyar rashin daidaituwa game da ƙwaƙwalwar ƙwaƙwalwa, kamar misalai a cikin juriya da sassaucin fahimta. Koyaya, kamar yadda aka ambata a baya, zana tasirin ayyukan neuropsychological akan rabe-raben rukunan bawai koyaushe ake raba-gari ba. Don haka, buqatar ta wanzu don yin kwaskwarimar da kuma daidaita ma'anar ma'anar ra'ayi da rarrabuwa ta ma'asumi, wanda zai taimaka wajen ci gaba da bincike a wannan fagen.

Baya ga kasancewa mai mahimmanci ga matsalar caca kanta, waɗannan binciken na iya samun fa'idodi masu faɗi. Ta hanyar kallon matsalar caca a matsayin jarabar ɗabi'a wacce ke kama da matsalolin amfani da miyagun ƙwayoyi ba tare da tasirin rikitar da shan miyagun ƙwayoyi ba, waɗannan sakamakon suna goyan bayan hasashen cewa sauƙin kamuwa da jaraba yana gaba da halayen jaraba ( Leeman da Potenza, 2012 ). Saboda haka, suna ba da alaƙa mai yuwuwa tsakanin nakasa a cikin ayyukan zartarwa da suka shafi aikin tilastawa da rauni ga jaraba kuma suna iya taimakawa wajen kafa endophenotype na cututtukan da suka shafi tilastawa ( Gottesman da Gould, 2003 ).

Support

An gudanar da wannan binciken ne ta hanyar taimako daga Gidauniyar Turai don Binciken Alcohol (ERAB), [lambar lambar EA 10 27 "Canza kwakwalwa mai rauni: nazarin neuromodulation a cikin dogara da giya"] da kuma ta hanyar VIDI (NWO-ZonMw) kyauta [ lambar bayarwa 91713354] ga AEG. Wadannan masu ba da tallafin bashi da tasiri a kan takarda.

Duk marubutan sunyi zurfin nazarin abun ciki kuma an tabbatar da sigar karshe don bugawa.

Rikici na sha'awa

Babu.

Godiya

Muna matukar godewa Farfesa. dr. Wim van den Brink don shigarwar sa mai mahimmanci. Muna gode wa José C. Perales, Kelsie T. Forbush da Lieneke K. Janssen saboda amsar da suka bayar game da buƙatun bayanai; da Jente M. Klok da Nikki M. Spaan don samar da ingantattun sifofi na binciken da aka haɗa.