Kallon batsa mai tayar da hankali a yanar gizo yana da alaƙa da rashin lafiyar jima'i

Matasan da ke kallon batsa masu tayar da hankali a yanar gizo suna yawan bayar da rahoton mummunan jin daɗin jima'i, ƙarancin tausayi, da kuma karɓar cin zarafin mata fiye da waɗanda ke kallon abubuwan da ba su da tashin hankali. Waɗannan alamu, waɗanda suka bambanta ga maza da mata, suna nuna cewa takamaiman nau'ikan kafofin watsa labarun jima'i da mutane ke amfani da su na iya tsara dangantakarsu da kuma abubuwan da suka faru a zahiri. An buga binciken a cikin mujallar Behavioral Sciences.

Hukumar Lafiya ta Duniya ta bayyana lafiyar jima'i a matsayin yanayi mai faɗi na walwala ta jiki, ta motsin rai, da kuma ta zamantakewa. Wannan ma'anar ta wuce rashin cututtuka kawai, ta haɗa da ƙwarewar fahimtar ɗan adam da ke taimaka wa mutane su kafa dangantaka mai kyau. Biyu daga cikin waɗannan ƙwarewar tushe sune tausayi, wanda ya haɗa da fahimtar da raba ra'ayoyin wani mutum, da kuma tabbatar da jima'i.

Tabbatar da kai ga jima'i yana nufin ikon mutum na isar da sha'awarsa, fara haɗuwa da wanda ake so, da kuma ƙin yin jima'i da ba a so. Mafi girman wannan ƙwarewa tana kare shi daga tilastawa jima'i da kuma ƙarfafa ayyukan jima'i masu aminci. Tausayi kuma yana taka rawa a lafiyar jima'i ta hanyar haɓaka gamsuwa da juna da kuma rage yiwuwar halayen tashin hankali.

Duk da cewa mutane suna shan batsa mai yawa a intanet, bincike kan yadda nau'ikan kafofin watsa labarai daban-daban ke da alaƙa da jin daɗin jima'i ya kasance iri ɗaya. Nazarin da aka yi a baya sau da yawa yakan haɗa dukkan batsa tare, yana ɓoye yadda takamaiman abubuwan da ke ciki za su iya yin daidai da sakamako daban-daban. Tsarin ilimin halayyar ɗan adam na amfani da kafofin watsa labarai ya nuna cewa sakamakon kallon batsa ya dogara ne sosai akan takamaiman mahallin da kayan da aka gani.

A cikin 'yan shekarun nan, dandamalin yanar gizo masu sauƙin isa sun fallasa matasa masu kallo ga abubuwan da ke ƙara tsananta a lokacin ƙuruciyarsu. Don magance gibin ilimi game da takamaiman abubuwan da ke ciki, mai binciken lafiyar jama'a Belén Sanz-Barbero daga Makarantar Kiwon Lafiyar Jama'a ta Ƙasa ta Spain da abokan aikinta sun binciki yadda nau'ikan batsa masu tayar da hankali ke da alaƙa da fannoni daban-daban na lafiyar jima'i.

 

Masu binciken sun shirya wani babban bincike ta yanar gizo kan matasa 3,607 da ke zaune a Spain tsakanin shekaru 18 zuwa 35. Don bincikensu na farko, sun ware wani rukuni na mutane 1,985 waɗanda suka ba da rahoton cewa suna yin jima'i kuma sun kalli batsa a cikin shekarar da ta gabata. Wannan rukunin na ƙarshe ya haɗa da maza 1,249 da mata 736.

Mahalarta taron sun amsa tambayoyi dalla-dalla game da halayen kallon batsa da kuma abubuwan da suka faru a lokacin jima'i. Domin guje wa son kai a zamantakewa, da kuma yadda masu amsa tambayoyin ke amsa tambayoyi ta hanyar da wasu za su yi musu kallon mai kyau, masu binciken sun guji amfani da kalmomi masu tsauri kamar fyaɗe. Madadin haka, sun ba da bayanai masu zurfi game da saduwa da jima'i kuma sun nemi mahalarta su kimanta sau nawa suke kallon waɗannan takamaiman yanayi.

Daga nan sai masu binciken suka rarraba mahalarta bisa ga nau'in batsa mafi muni da suke sha akai-akai. Rukuni uku sune batsa ba tare da tashin hankali ba, batsa mai nuna ayyukan wulaƙanci ko wulaƙanci ba tare da tashin hankali ba, da kuma batsa mai nuna tashin hankali. Abubuwan da suka ƙunshi abubuwan da suka ƙunshi zagi, barazana, ko ayyukan mamaye waɗanda ba sa haifar da ciwo na jiki.

 

Abubuwan da suka shafi cin zarafi sun haɗa da nuna ayyukan da ba a yarda da su ba, amfani da ƙarfi, ko ayyukan miƙa wuya masu raɗaɗi. Kayan binciken sun kuma auna tausayin mahalarta, juriyar jima'i, da kuma yarda da cin zarafin mata. Ƙarin sassan tambayoyin sun tambayi waɗanda aka yi wa tambayoyi game da gamsuwarsu ta jima'i, iyawarsu ta isa inzali, da kuma ko an gano suna da wata cuta da ake ɗauka ta hanyar jima'i kwanan nan.

Masu binciken sun gano cewa shan batsa mai ƙarfi ya yaɗu a tsakanin mahalarta binciken. Fiye da kashi 63 cikin ɗari na maza da kusan kashi 51 cikin ɗari na mata sun ba da rahoton kallon batsa mai ɗauke da tashin hankali. Mazan da suka kalli waɗannan bidiyon masu tashin hankali sun sami maki ƙasa a gwaje-gwajen tunani waɗanda ke auna tausayi da juriyar jima'i idan aka kwatanta da mazan da ke kallon batsa mai tashin hankali.

Maza da mata da suka kalli batsa mai cin zarafi sun nuna cewa sun fi yarda da cin zarafin mata. Mazan da suka kalli abubuwan da ke ɓatanci ko wulaƙanta su ma sun nuna wannan karuwar karɓuwa. Masu binciken sun lura da bambance-bambance daban-daban tsakanin maza da mata game da aikin jima'i na zahiri da gamsuwar mutane.

Maza da ke kallon abubuwan da ke nuna tashin hankali a jiki sun fi bayar da rahoton jin daɗi da nishaɗi yayin ayyukan jima'i fiye da waɗanda ke kallon bidiyon da ba su da tashin hankali. A lokaci guda kuma, waɗannan mazan sun fi bayar da rahoton jin rashin jin daɗi a lokacin saduwa ta zahiri. Sun kuma fuskanci ƙalubale wajen samun ko kiyaye tsayuwar mazakuta kuma sun fi amfani da magungunan ƙara ƙarfin jima'i.

Nazarin da aka yi a baya ya nuna cewa yawan matsalar rashin karfin mazakuta a cikin maza 'yan ƙasa da shekara 40 ya ƙaru a cikin 'yan shekarun nan. Masu binciken sun ba da shawarar cewa tunanin jima'i marasa gaskiya da batsa ke haifarwa na iya haifar da damuwa ko rashin daidaiton ɗabi'a idan ba a cika su a rayuwa ta ainihi ba. Wannan damuwa a ƙarshe na iya kawo cikas ga aikin jima'i na zahiri da gamsuwa.

Ga mata, kallon batsa mai cin zarafi yana da alaƙa da yuwuwar fuskantar wahalar isa ga inzali lokacin da suke tare da abokin tarayya. Duk da haka, waɗannan matan ba su bayar da rahoton irin wannan wahalar ba lokacin da suke fuskantar jima'i su kaɗai. Masu binciken sun ba da shawarar cewa tsammanin da ba a yi ba da kafofin watsa labarai masu tayar da hankali ke haifarwa na iya sa ya yi wa masu kallo wahala su isar da iyakokinsu ko kuma su sami gamsuwa da abokan hulɗa na gaske.

Binciken ya kuma bin diddigin gano cututtukan da ake kamuwa da su ta hanyar jima'i kamar gonorrhea, human papillomavirus, da chlamydia. Mutane daga jinsi biyu da suka kalli batsa mai tayar da hankali sun ba da rahoton karuwar waɗannan cututtukan na baya-bayan nan. Duk da haka, bambance-bambancen ba su da mahimmanci a kididdiga bayan da masu binciken suka daidaita bayanan don wasu masu canjin yanayin al'umma.

Saboda wannan binciken ya dogara ne akan wani bincike da aka gudanar a lokaci guda, ba zai iya tabbatar da cewa kallon batsa mai tayar da hankali yana haifar da waɗannan mummunan sakamakon lafiyar jima'i ba. Dangantakar na iya aiki a akasin haka. Misali, mutanen da suka riga suka fara fama da rashin tausayi ko rashin aikin jima'i na iya neman abubuwa masu tsauri ko na tashin hankali don cimma burin sha'awar jima'i.

Ka'idar tunani ta tausayi ta nuna cewa masu amfani da kafofin watsa labarai galibi suna haɗuwa da wani takamaiman ɗan wasan kwaikwayo a wani yanayi, wanda ke haifar da rabuwar kai da sauran mutanen da abin ya shafa. Yana yiwuwa maza masu ƙarancin tausayi a zahiri suna sha'awar kafofin watsa labarai waɗanda ke ba su damar rabuwa da abubuwan da mata ke fuskanta. Mata na iya samun ƙarin juriya ga tasirin batsa mai ƙarfi saboda nau'ikan bayyanar tausayi daban-daban.

Binciken ya kuma dogara ne akan mahalarta su bayar da rahoton halayen kallonsu daidai da gaskiya. Ko da tare da gyare-gyare na ƙididdiga don sha'awar zamantakewa, mutane na iya yin watsi da halayen da ba a yarda da su ba a cikin al'umma kuma su wuce gona da iri kan halaye masu kyau. Masu binciken sun kuma lura cewa samfurin su ya fi mayar da hankali kan mutanen da ke yin jima'i, wanda hakan na iya iyakance yadda binciken ya shafi al'ummomi da yawa.

Nazarin da ake yi a nan gaba game da masu kallo na tsawon shekaru da dama zai taimaka wajen tantance ko fallasa ga batsa mai tayar da hankali yana canza ci gaban halayyar ɗan adam kai tsaye. Har zuwa lokacin, hanyoyin kula da lafiyar jama'a da ke kai hari ga matasa na iya mai da hankali kan gina ƙwarewar sadarwa da tunani mai zurfi game da rubutun jima'i da aka tsara a cikin kafofin watsa labarai na dijital. Gane batsa mai tayar da hankali a matsayin wani abu da ke tasowa a cikin lafiyar jima'i na iya taimaka wa masu ilimi wajen haɓaka dangantaka mai aminci da girmamawa.

Binciken ya ba da sabon hangen nesa kan yadda ɗabi'un kafofin watsa labarai na dijital suka dace da jin daɗin jiki da na motsin rai. Binciken, " Abubuwan da ke Tashin Hankali a cikin Batsa na Kan layi suna da alaƙa da Lafiyar Jima'i na Mata da Maza ," Belén Sanz-Barbero, Vanesa Pérez-Martínez, Ana Rico, Laura Otero-García, Marta Fernández-López, Ariadna Cerdán-Torregrosa, da Carmen Vives-Cases ne suka rubuta shi.

Original kaya by Karina Petrova