O se tupulaga o tama na ola aʻe i ponokalafi. O lea la, o nisi alii talavou e fia alu ese. (USA Today)

E leʻi tatalaina e Ryan lana telefoni ma le faʻamoemoe e suʻe ni ata ponokalafi. Peitaʻi, ina ua maua e le tamaititi e 11 tausaga le matua i luga o lana upega tafaʻilagi, sa matuā fia iloa lava o ia. A o ia matamata i ai, sa ia lagonaina le fia iloa ma le fiafia tele.

E le'i pine ae fa'alagolago lona mafaufau i le oso a'e o le dopamine. Na avea ma ana masani i aso uma. 

Na ia fai ifo ia te ia lava e mafai ona ia taofi pe afai e manaʻo ai, ae na tuputupu aʻe le masani mai se mea na ia faia i totonu o lona potumoe i se manaʻoga tele. Na faʻapipiʻi e ona mātua ni poloka initaneti, ae na ia sao mai ai. I le taimi na amata ai le vasega ono, sa ia sola ese mai le vasega e oo atu i le faatolu i le aso e matamata i ponokalafi ma taalo i totonu o le faletaele.

“O ponokalafi ua na o se fesoasoani faalelagona e aloese ai mai lagona uma ou te le’i iloaina o loo o’u maua,” o le tala lea a Ryan, ua 25 nei ona tausaga, o lē, e pei o isi na talanoa i ai le USA TODAY mo lenei tala, na talosaga ina ia taofia lona igoa faaiu ona o le natura maaleale o le autu. 

E toatele alii o le Gen Z, o e na ola ae ma telefonipoto ma le initaneti e le faatapulaaina, fai mai na latou vave ona matamata i ata ponokalafi. O nisi ua latou faamatalaina i latou lava o ni tagata ua maua i le vaisu ma ua liliu atu i se nuu o alii o loo vave ona tuputupu ae i luga o le initaneti o loo taumafai e fesoasoani le tasi i le isi e taofi nei masaniga. suʻesuʻega o loʻo faʻaalia ai o loʻo tauivi alii ma le faʻaaogaina o ponokalafi faʻamalosi nai lo fafine.

Fai mai Anthony Preischel, o se fomaʻi togafitiga tau feusuaʻiga i Niu Ioka, o le faigofie ona maua, taugofie ma le natura faalilolilo o ponokalafi ua fesoasoani i lona taliaina vave i talavou ma tamaiti. 

Fai mai Preischel, "O le avanoa e le fa'atapula'aina i ponokalafi ua sili atu ona maualuga i le Gen Z, nai lo se isi lava tupulaga."

O feusuaiga 'sa na o se foliga vaaia o le mea sa ou manatu e mafai ona i ai'

Mo le tele o tausaga, sa fai atu Ryan ia te ia lava e mafai ona ia taofi pe afai e manaʻo ai. Peitaʻi, a o talavou, ina ua auina atu o ia i se malaga faafaifeautalai lea na le mafai ai ona matamata i ata ponokalafi mo le iva masina, sa ia lagona le loto mafatia ma iloa ai ni faailoga faaletino, e aofia ai le vaivai tumau, tiga o le ulu ma le fesuisuiai tele o lagona. 

“Sa ou matuā paie lava ma sa ou vaivai i taimi uma ma faanoanoa,” o le tala lea a Ryan.

I ni nai aso talu ona toe foʻi i le fale, sa toe foʻi o ia i le faʻaaogaina o ponokalafi. O le amataga lea o se vaitaimi e sili ona leaga, e aofia ai mafaufauga faʻalavelave faifai pea. O nisi aso, e silia ma le ono itula i le aso e matamata ai i ponokalafi.

Ina ua amata ona feusua’i Ryan i le amataga o ona 20 tausaga, sa ia manatu o le a suia mea. Peita’i, na fa’aleagaina ona fa’amoemoega e ponokalafi, ma sa tauivi o ia ma le fa’aletonu o le fa’atinoina o feusuaiga ona o ponokalafi.

“Sa ou iloa e lē moni ata ponokalafi, ae sa ou lē iloa po o le ā le uiga o (feusuaʻiga), auā sa ou lē oo i ai i feusuaʻiga moni, moni, vavalalata, ma le alofa,” o le tala lea a Ryan. “O le foliga vaaia lava lea o le mea sa ou manatu e mafai ona i ai.”

Le auala e tali atu ai mafaufau o talavou i ponokalafi

Fai mai Preischel, o ponokalafi fa'atasi ai ma le fa'atinoina o feusua'iga i le tino (masturbation), e pei o le 'ava malosi po'o ni mea fa'apena, e fa'aosofia ai le faiga taui o le fai'ai. O lenei gaioiga e auina atu ai se fa'asa'olotoga o le vaila'au dopamine e fa'aosofia ai le fiafia, lea e mafai ona fa'amalosia ai le amio ma faia ai se fa'asologa o amioga masani. I le aluga o taimi, o lenei fa'asologa e lofituina ai auala taui o le fai'ai i se auala e mafai ona suia tumau ai le auala e fa'agasolo ai le puleaina o lagona fa'afuase'i, fiafiaga ma le fa'amalosiauga.

“Na amata o se auala e foia ai mafatiaga ma faʻafitauli o le soifua maloloina o le mafaufau,” o le tala lea a Tyler, o se tamaitai e 22 tausaga le matua o lē na tauivi ma le popole, le lotovaivai ma le sauāina faʻafeusuaiga a o laʻitiiti. “Afai ou te matamata i ponokalafi…ou te leʻi mafaufau i na mea.”

E matuā aʻafia lava le amioga i tamaiti laiti o loʻo atiina ae pea o latou faiʻai; o loʻo faʻaauau pea ona fausia le faʻatinoina o galuega faʻatino a talavou, mafaufauga faʻapitoa ma tomai faia faʻaiʻuga e ala i 25 tausaga.

"E le'i atia'e le prefrontal cortex, o lea e le'i iai le pulea o le fa'aosoosoga, ona amata loa lea ona toe fa'aleleia e le dopamine na auala o taui," o le tala lea a Preischel.

O Max, o se alii e 35 tausaga le matua na muai faailoa atu i ai ponokalafi i le 11 o ona tausaga, na ia fai mai sa tauivi o ia e pulea lagona faigata i le avea ai ma tagata matua ona o le matamata i ponokalafi i lona talavou. 

“Ona sa ou amata la’itiiti lava, na avea ma auala e togafitia ai a’u lava ia lagona le to’a, aua o le mea lea sa ou faia i taimi uma,” o le tala lea a Max. 

Faʻatele: Sa tosina atu nei alii talavou i le lalolagi o tagata. O le auala lenei na latou maua ai se auala e sao ai.

Ua manuia le pisinisi ponokalafi

O se 2022 tala Mai le Common Sense Media, o se faʻalapotopotoga e le o ni polofiti e taulaʻi i fua faʻatatau o ala o faasalalauga ma le saogalemu faʻatekinolosi i luga ole initaneti mo tamaiti, na maua ai e 71% o talavou na lipotia mai le matamata ma le loto i ai i ponokalafi i le vaiaso talu ai. 

O le averesi o le au tali na lipotia mai na latou matamata muamua i ata ponokalafi i le 12 o latou tausaga.

E tusa ai ma le saunoaga a Brad Salzman, o se tagata faigaluega lautele ua laiseneina ma se fomaʻi togafitiga faʻapitoa i vaisu i feusuaiga i le New York Sexual Addiction Center, pe a matamata alii i ponokalafi a o laiti, e i ai sona aafiaga umi i la latou vaaiga i mafutaga, feusuaiga vavalalata ma manatu i tamaitai.

“Pau lava le mea e tatau ona e faia o le matamata i ata ponokalafi ma o loʻo faʻatali mai mo oe, a ea? Po o le a lava le ituaiga o ata ponokalafi e te manaʻo ai, po o le a lava le mea e te fiafia i ai, o loʻo i ai lava iina,” o le tala lea a Salzman. “Ae o lenei, taumafai e faʻaliliu lena mea i le lalolagi moni, ma e le aoga lava. E le o taimi uma e manaʻo ai lau uo teine ​​poʻo lau avā e fai le mea e te manaʻo e fai pe a e manaʻo e fai.”

O loʻo vave ona tuputupu aʻe le pisinisi ponokalafi. Tasi suʻesuʻega lata mai ua faaalia ai o le maketi o faafiafiaga matutua e sili atu i le $191 piliona le tau — ma o lona tuputupu aʻe e faamoemoe e oo atu i le latalata i le $275 piliona i le 2032. 

O nisi tulimanu o le initaneti e oo lava i le faamanatuina o le faaaogaina soo o ponokalafi. E iai ni fonotaga talanoaga atoa ua tuuto atu i le "faaleleia atili" o le aafiaga o le matamata i vitio faasolitulafono ma le talanoaina o anotusi patino. I le 2024, o le Reddit faasāina o se subreddit lauiloa i le mataupu, ae o le tele o isi o loo tumau pea le galulue.

Fai mai Max, o le suiga o ata ponokalafi i le initaneti na fetaui ma ona tausaga talavou. O le mea na amata i le matamata i mekasini tuai a lona tama po o le lolomiina o ata i luga o le initaneti, ua avea ma se mea e maua i le 24 itula i le aso, 7 aso o le vaiaso. 

O ponokalafi, lea na avea ma amataga autū o lana faʻaaliga i feusuaʻiga, na iu lava ina mafua ai ona faʻalavelaveina ana mafutaga.

“E mautinoa lava ou te iloa ai ua ou faia tele ni feusua’iga ma fafine, e na’o lo’u fa’atinoina o i latou e pei o ni tagata moni ma va’ai atu iā i latou o ni meafaitino mo lo’u fiafia, nai lo tagata moni,” o le tala lea a Max.

O iinei e ō i ai alii mo se fesoasoani

E ui o le DSM-5 e le o iloa le faʻaaogaina faʻamalosi o ponokalafi o se faʻaletonu aloaia, o nuʻu i luga ole laiga o aliʻi ua aʻafia e fai mai ia i latou, e foliga mai o se vaisu, ma o se tasi lea o loʻo sailia pea e tagata se fesoasoani. O nisi o fonotaga a Reddit ua faʻatulagaina mo le tuʻua o ponokalafi ua sili atu ma le 1 miliona sui auai.

Fai mai Max, o le talanoa ma isi alii ua aafia i le faaaogaina soo o ponokalafi ua avea ma uunaiga sili ona tele i lana malaga. E silia ma le toasefululua Vaega Reddit tuuto i tuu le porn e tosina mai ai le silia ma le afa miliona tagata asiasi i vaiaso taitasi pe a tuufaatasi. 

“Ou te manatu o le mea sili lea ona aʻafia ai alii i aso nei, ma o se faʻafitauli tele atu nai lo le mea e ono iloa e se isi lava,” o le tala lea a Max.

Mo alii talavou o loʻo tauivi e maua se fesoasoani faʻapolofesa ona o le māsiasi, tausalaina ma le māsiasi e fesoʻotaʻi ma le faʻaaogaina o ponokalafi, o nei vaega e maua ai se laʻasaga muamua agai i le lagolago. O taʻitaʻi o vaega e taʻitaʻia luʻitau faʻamalosiau masina e mafai e tagata faʻaoga ona lesitala i ai. Mo le siakiina o latou tiutetauave, o nisi tagata faʻaoga e tuʻuina le aofaʻi o aso na latou saoloto ai mai ponokalafi i totonu oa latou talaaga faʻaoga.

Ua fai mai tagata faʻaoga ua fesoasoani nei vaega ia i latou e saili le matafaioi e tali atu ai, toe faʻaleleia a latou mafutaga, ma tuleia i latou e saili se fesoasoani faʻapolofesa mai fomaʻi mafaufau ma vaega e lagolagoina le vaisu i feusuaiga.

Fai mai Salzman e lē mafai ona soona faamamafaina le tāua o nei vaega. 

“O le iloaina o loo i ai fo‘i isi ali‘i o lo‘o feagai ma le mea lava e tasi, o ali‘i e mafai ona malamalama i o latou tulaga ma e le fa‘amasinoina i latou, ona fa‘alogo lea i tala mai nisi o nei ali‘i e uiga i auala na aoga moni… Ou te manatu e matua fesoasoani tele lava,” o le tala lea a Salzman.

O Ryan, o lē e faʻaaogaina fonotaga a le Reddit e faʻaopoopo i se vaega e lē o iloa lona suafa ma e 12-laasaga o tagata e fiafia i feusuaʻiga o loʻo ia auai, fai mai na alu le suʻesuʻeina o nei avanoa lagolago ina ia iloa ai sa i ai sana mafutaga e lē masani ai ma feusuaʻiga.

“Sa i ai lo’u manatu i lo’u mafaufau e faapea, o tagata uma lava, alii ma tamaitai, e tusa lava po o ai i latou, o le a pepelo pe a maua le avanoa, ma o loo mafaufau tagata uma i feusuaiga e pei lava o a’u,” o le tala lea a Ryan. “O le faalogo i tala a tagata… sa ou iloa ai e le moni lena mea.”

Auala e maua ai se fesoasoani i le faʻaaogaina faʻamalosi o ponokalafi

Fai mai Ryan o le toe malosi o se malaga umi, ae o loʻo ia taulaʻi atu i le suia o ponokalafi i ni masaniga fou ma maloloina. 

Na ia tapeina le tele o ana ala o faasalalauga faaagafesootai ma amata ona faitau a o lei moe. Ua ia faatinoina se fuafuaga faamalositino filiga. Ua ia sailia foi ni mea e fiafia i ai e uunaia ai o ia e tuua lona fale; na ia faatauina se avea ma sui auai i se kalapu fanafana ma auai i se vaega o le Dungeons & Dragons i le lotoifale.

Mo le 14 tausaga ua tuanaʻi, e leʻi iloa e Ryan po o ai o ia e aunoa ma ponokalafi. O se vaega tele o le tuua toʻatasi i tua atu o lona vaisu, ma le māsiasi i le natia o mea sa ia oo i ai, na mafua ai ona ia ufiufi lona uiga i luma o ana uo ma lona aiga. 

O loʻo i ai pea na faanaunauga, ae ua ia lagona le saunia e taulimaina ai, ma o le taimi muamua lea, ua ia lagona le faʻamoemoe e mafai ona ia teʻa ese mai ai.

O lea la, ua manaʻo o ia e iloa poʻo ai o ia pe a leai ni ponokalafi.

“O se tasi o uunaiga sili ona tetele mo le tumau i le mama,” o le tala lea a Ryan, “o le iloa lea po o ai moni lava a’u, ma ia avea ma lena tagata i luma o tagata uma.”

Tusitusiga muamua na saunia e Rachel Hale