O tagata e iai ni uiga leaga patino e masani ona faʻaaluina le tele o le taimi e matamata ai i ponokalafi sauā ma faia ni amioga faʻafeusuaiga faʻafitauli i luga ole initaneti. O lenei mamanu e faʻailoa mai ai se taʻamilosaga faʻamalosia lea e ono faʻaleleia atili ai e tagata e tosina atu i mea faʻasauā a latou lava uiga faʻaleagafesootai. O nei taunuuga na lomia talu ai nei i le mekasini. Soifua Maloloina Fa'afeusuaiga & Fa'amalosi.
O le initaneti o se vaega taua o le olaga faʻaonaponei, ae o lona soona faʻaaogaina e mafai ona oʻo atu ai i ni faʻafitauli matuia i le soifua maloloina lautele. A soona faʻaaogaina i luga o le initaneti, e mafai ona mafua ai ni faigata faʻatino e pei o le faʻalagolago i fualaau faʻasaina. E aofia ai faʻailoga e pei o le tuʻua o le faʻaaogaina o fualaau faʻasaina, suiga o lagona, ma le le toe pulea pea o masaniga faatekinolosi.
E matuā vaivai lava talavou ma tagata matutua i nei faʻafitauli i taimi o latou vaitaimi taua o le fausiaina o uiga. Ona o le manaʻoga e faʻaauau pea ona fesootaʻi, o loʻo feagai talavou ma se lamatiaga tele o le vaisu i le initaneti. O lenei soona faʻaaogaina tele i luga ole initaneti e mafai ona i ai i le tele o itu, e aofia ai taʻaloga, taaloga faitupe, ma feusuaʻiga.
O se tasi o popolega faapitoa o le soona faʻaaogaina o mea tau feusuaʻiga i luga o le initaneti. E ui o le tele o amioga tau feusuaʻiga i luga o le initaneti e matuā lē afaina, ae e mafai ona avea ma faʻafitauli mo se vaega o le faitau aofaʻi. O le faʻaaogaina faʻafitauli e faʻailogaina i le leai o se pulea, faʻateleina o le onosaʻi, ma aʻafiaga leaga i le olaga i aso faisoo.
O le matamata i ponokalafi sauā o se itu e sili ona popole i ai i lenei amioga faatekinolosi. O lenei ituaiga o ala o faasalalauga o loʻo i ai mea tau feusuaʻiga mataga faʻatasi ai ma autu faʻasauā, e pei o le faʻamalosia poʻo le sauā faaletino. O le faʻaauau pea ona matamata i nei tulaga faʻaleagaina e mafai ona aʻafia ai le auala e amio ai tagata i fegalegaleaiga i le lalolagi moni.
Ua faʻaalia i suʻesuʻega ua mavae o le faʻaaogaina o mea tau feusuaʻiga sauā e ono faʻaitiitia ai le lagona o se tagata i le sauā. E mafai foʻi ona faʻamalosia ai le faʻatagaina o amioga faʻamalosi i feusuaʻiga e le o faʻasalalauina i fafo atu o le initaneti. Peitaʻi, e masalomia e le au suʻesuʻe o eseesega o uiga o tagata taʻitoʻatasi e ono uunaʻia ai tagata i lenei mea mataʻutia.
Sa manao Manuel Galán, o se tagata suesue i le Iunivesite Katoliko o Murcia i Sepania, e malamalama atili i lenei tulaga. Sa masalomia e Galán ma ana paaga o nisi uiga leaga o le tagata e ono faatosina ai tagata e saili ponokalafi sauā. Sa latou mafaufau foi pe o lenei matamataina o ia lava uiga leaga e ono faamalosia ai i le aluga o taimi.
Ina ia suʻesuʻeina lenei mea, na taulaʻi le 'au suʻesuʻe i se faʻavae faʻapitoa tau mafaufau e taʻua o le Dark Tetrad. O lenei manatu e faʻapotopotoina ai uiga faʻapitoa e fa. O lona uiga o uiga faʻapitoa o loʻo iai i amioga masani a se tagata ae e le lava le ogaoga e mafai ai ona faʻamaonia o se faʻaletonu faʻapitoa o le mafaufau.
O uiga e fa o le Dark Tetrad o le fa'amaualuga, Machiavellianism, psychopathy, ma le sadism. O le fa'amaualuga e aofia ai se lagona malosi o le aia tatau ma se uiga e fa'aaoga sese isi mo le manuia patino. O le Machiavellianism e fa'ailoaina i se va'aiga fa'atauva'a i le lalolagi ma le taula'i atu i le fa'asesēina o isi mo le manuia fa'apitoa.
O le mafaufau fa'apitoa e aofia ai le fa'afuase'i ona faia o mea, le papa'u o lagona, le leai o se agaalofa, ma se uiga e fa'asaga i amioga e le fa'aagafesootai. Ma le mea mulimuli, o le fa'asauā e fa'amatalaina i le fiafia e faia pe le faia o mea e fa'atino i le fa'atupuina o le tiga po'o le matamata i isi o mafatia. Sa fia iloa e le au su'esu'e pe fa'apefea ona fesoota'i nei uiga e fa ma le fa'afitauli o le fa'aaogaina o mea tau feusua'iga i luga o le initaneti.
E talitonu fomaʻi mafaufau o nei uiga leaga e afua mai i se faʻafefiloi o mea tau siʻosiʻomaga, mea tau i le tino, ma mea tau aʻoaʻoga. O aafiaga leaga o le tamaitiiti, e pei o le tausiga lē tumau o matua poʻo le faʻatamala, e mafai ona faʻafailele ai nei uiga e fai ma tali fetuutuunai i siosiomaga leaga. O aʻoaʻoga faʻaagafesootai e iai foʻi sona sao, aua e masani ona faʻatinoina e tagata taʻitoʻatasi amioga faʻaʻoleʻole e ala i le matauina o tagata e iai le pule.
Na manatu Galán ma lana 'au e fa'apea, o tagata e maualuga a latou togi i nei uiga leaga o le a sili atu ona latou matamata i ponokalafi sauā. Sa latou masalomia o le fa'aosofia pea lava pea mai le fa'aaogaina o le initaneti e ono fa'alavelaveina ai masaniga lelei. E mafai ona fausia ai se siosiomaga i luga ole initaneti lea e faigofie ai ona fa'atulagaina uiga sauā.
Ina ia fa'ata'ita'i o latou manatu, na fa'afaigaluegaina e Galán ma lana 'au le 795 o tagata auai e ala i fa'asalalauga fa'aagafesootai e pei o le LinkedIn, Facebook, ma le Instagram. O le to'atele o tagata auai o tama'ita'i, ma o latou tausaga e amata mai le 18 i le 80, fa'atasi ai ma le averesi o tausaga e tusa ma le 32. Na fa'amae'aina e tagata ta'ito'atasi se su'esu'ega tele i luga ole laiga na fuafuaina e fua ai a latou masaniga fa'atekinolosi ma uiga fa'aletagata.
Sa aofia i le suʻesuʻega ni fesili faʻapitoa tau mafaufau. O se seti o fesili na iloiloina ai le tele o le atuatuvale poʻo le leiloa o le pulea na lagona e tagata auai e uiga i la latou faʻaaogaina o upega tafaʻilagi tau feusuaʻiga i luga o le initaneti. Sa fesiligia ai tagata auai pe faʻafia ona latou faʻatamala i tiutetauave i le aiga pe ua lofituina i miti e uiga i le fesoʻotaʻi ma upega tafaʻilagi tau feusuaʻiga i luga o le initaneti.
O le isi vaega o le suʻesuʻega na fuaina ai le i ai o uiga e fa o le Dark Tetrad. Na faʻavasegaina e le au auai lo latou malilie i faʻamatalaga e atagia ai le faʻaʻoleʻole, le alofa, ma le faʻasausili. O se isi fesili na fuaina faapitoa ai le sauā i aso uma, ma fesiligia ai le au auai pe o le faʻasauāina o isi na faʻaleleia atili ai lo latou lagona.
Sa faia fo‘i e le ‘au su‘esu‘e ni fesili fa‘apitoa e fua ai le tele o taimi na matamata ai tagata auai i ituaiga eseese o ponokalafi sauā i le tausaga talu ai. E aofia ai mea o lo‘o fa‘aalia ai le fa‘alumaina i upu, sauāga fa‘aletino, tulaga e le‘i malilie i ai, ma le fa‘ata‘ita‘iga o le faiaiga faamalosi. Sa fa‘avasega e le ‘au auai le tele o taimi latou te matamata ai i se fua mai le “leai lava” i le “tele o taimi.”
Ina ua maeʻa ona aoina tali mai le suʻesuʻega, sa faʻaaogaina e le 'au ni faʻataʻitaʻiga faʻamaumauga maualuluga e iloilo ai faʻamaumauga. O nei faʻataʻitaʻiga na mafai ai ona latou vaʻavaʻai i sootaga i le va o fesuiaʻiga eseese uma i le taimi e tasi. Sa latou fetuʻunaʻi foʻi a latou fuafuaga e faʻatatau i le itupa o tagata auai, talu ai e masani ona lipotia mai e aliʻi ma tamaʻitaʻi ni masaniga eseese o le matamata.
O taunuuga na faaalia ai ni sootaga manino i le va o uiga o le Dark Tetrad ma amioga tau feusuaiga i luga o le initaneti. O tagata na maua ni togi maualuga i uiga tau feusuaiga pogisa na lipotia mai foi le maualuga o le faafitauli o le faaaogaina o feusuaiga i luga o le initaneti. Sa latou faaaluina foi le tele o le taimi faapitoa e matamata ai i ponokalafi sauā.
Mai uiga e fa, o le psychopathy ma le sadism na faaalia ai sootaga sili ona malolosi i le faʻaaogaina o le initaneti ma le faʻaaogaina o mea tau feusuaʻiga sauā. E ogatasi lea ma uiga autū o nei uiga e lua. O le psychopathy ma le sadism e fesoʻotaʻi vavalalata ma le le alofa, le faʻasauā, ma le leai o se agaalofa mo isi.
O faʻamaumauga na faʻaalia ai o uiga o le psychopathy ma le sadism sa fesoʻotaʻi lelei. O le Machiavellianism ma le narcissism na faʻaalia ai foʻi ni fesootaʻiga lelei ma nei amioga i luga ole initaneti, e ui i se tulaga itiiti ifo. Ua fautua mai le au suʻesuʻe e ono faʻaaogaina e tagata Machiavellian anotusi tau feusuaʻiga i luga ole initaneti ma le atamai e faʻataunuʻu ai sini patino.
I le taimi nei, o tagata e fa'amaualuga i le manatu fa'apito atonu e uuna'ia e se lagona o le aia tatau i feusua'iga po'o le ma'ale'ale tele i taui. Na fa'amaonia fo'i e fa'ata'ita'iga fa'amaumauga o feusua'iga e iai sona sao i nei mamanu. O le avea ma tane e feso'ota'i ma togi maualuga i le psychopathy, Machiavellianism, ma le sadism.
Na lipotia mai fo‘i e ali‘i i le su‘esu‘ega le maualuga o le fua faatatau o le fa‘aaogaina o feusua‘iga fa‘afitauli i luga o le initaneti ma le tele o le taimi e fa‘aalu e matamata ai i ponokalafi sauā. Na o le pau lava le uiga e le‘i feso‘ota‘i ma se itupa fa‘apitoa o le fa‘amaualuga. E tusa lava pe ua uma ona fetu‘una‘i mo nei eseesega o itupa, ae sa manino lava le fesoota‘iga i le va o uiga pogisa ma amioga i luga o le initaneti.
O lenei mea e faʻaalia ai o uiga o tagata e iai sona sao tutoʻatasi i le faʻatulagaina o le auala e fegalegaleai ai tagata ma anotusi numera faʻafeusuaiga. E le naʻo se mataupu o eseesega faʻale-tagata e mafua ai le amioga. Ua vaʻaia e le au suʻesuʻe nei taunuuga o se faʻamaoniga o se taamilosaga faʻamalosia e ono mafai.
O tagata e maualuga le tulaga o le mafaufau ma le sauā e foliga mai e tosina atu i mea e faʻaalia ai le sauā faʻafeusuaiga ma le pulepuletutū. O le matamata soo i nei mea e ono faʻamalosia ai o latou uiga faʻa-agafesootai. A o faʻateleina le matamataina e tagata o ponokalafi sauā, e ono faʻateleina lo latou le lagona o le sauā.
O lenei fa'aitiitia o le lagona maaleale e mafai ona fa'anenefuina ai le va i le va o le mafutaga vavalalata ma le sauā. I le iuga, o lenei taamilosaga e mafai ona fa'amausali ai amioga le alofa ma fa'aalia ai tulaga fa'asauā e foliga masani lava. E ui i nei mamanu manino, ae na matauina e le 'au su'esu'e ni fa'atapula'aga i la latou galuega.
O le suʻesuʻega na faʻalagolago i se faʻataʻitaʻiga faigofie na faʻafaigaluegaina e ala i ala o faasalalauga lautele, o lona uiga atonu e le o atoatoa ona faʻatusalia e tagata auai le lautele o tagata lautele. O tagata e le o galulue malosi i luga o nei faʻavae na matua faʻateʻaina lava mai faʻamaumauga. E le gata i lea, o le faʻataʻitaʻiga na aofia ai se numera tele o fafine.
Talu ai e masani ona lipotia mai e alii le maualuga o le fua faatatau o le faaaogaina o ponokalafi sauā, o lenei le paleni o itupa e ono aafia ai le lautele o le faaaogaina o taunuuga. O le isi tapulaa o le faalagolago lea i faamatalaga o le suesuega na lipotia mai e le tagata lava ia. Pe a taliina fesili e uiga i mataupu maaleale e pei o ponokalafi ma uiga leaga o le tagata, e ono suia e tagata a latou tali ina ia foliga mai e sili atu ona taliaina e le lautele.
O lenei uiga e mafai ona faʻatupuina ai le faʻaituʻau i faʻamaumauga, aua e ono faʻaitiitia e tagata a latou masaniga moni. O le faʻafitauli tele o le natura faʻasolosolo o le suʻesuʻega. O se suʻesuʻega faʻasolosolo e tilotilo i faʻamaumauga mai se taimi e tasi, e pei o le puʻeina o se ata.
Ona o lenei mamanu, e na'o le mafai e le au su'esu'e ona fa'ailoa mai ni fesoota'iga i le va o mea e fesuia'i. E le mafai ona latou fa'amaonia le itu e mafua ai ma le a'afiaga. E le o manino pe o uiga leaga o tagata e mafua ai ona sailia e tagata ponokalafi sauā, pe o le 'aiina o mea o lo'o i totonu e fa'atupuina ai uiga leaga.
E matuā mafai lava ona aʻafia e itu uma e lua le tasi ma le isi i le taimi e tasi i se taamilosaga faifai pea. Ina ia taliina lenei fesili, o suʻesuʻega i le lumanaʻi o le a manaʻomia ona mataʻituina tagata auai i se vaitaimi umi atu. O le matauina o nei amioga aʻo latou atiina ae i masina poʻo tausaga o le a fesoasoani e faʻamanino le itu tonu o le mafutaga.
O lenei auala umi e mafai ona faʻaalia ai le auala e faʻafoliga malosi ai e siosiomaga i luga ole initaneti le atinaʻeina o uiga o tagata i le aluga o taimi. O le malamalama i nei mamanu amioga o se laʻasaga taua mo le soifua maloloina lautele. I le faʻailoaina o mea tau mafaufau e mafua ai le faʻaaogaina o le initaneti, e mafai ai e tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina o le mafaufau ona mamanuina ni togafitiga sili atu.
E mafai e togafitiga fa'apitoa ona fesoasoani i tagata vaivai e motusia le ta'amilosaga o le fa'aaogaina o ala o faasalalauga numera saua.
O le suʻesuʻega, "O Le Itu Pogisa o le Mana'o: Ponokalafi Fa'asauā, Fa'afitauli Fa'afeusuaiga Fa'ainitaneti ma a Latou Fesoota'iga ma le Dark Tetrad,” na tusia e Manuel Galán, Pilar Rico-Bordera, David Pineda, Embla Bøckmann ma José Antonio Piqueras.