Harkokin Kwafi iya Kashe Memo

NeruogenesisSabbin neurons (fari) suna haɗu cikin hippocampus.JASON SNYDER

Icea man tsofaffi waɗanda suka aikata a kan dabarar gudu bayan sun kasance abin da ya faru
mafi kusantar su fiye da matansu marasa aiki su manta da kwarewar,
a cewar wata takarda daga masu bincike a Jami'ar Toronto,
buga a Science yau (Mayu 8). Sakamakon binciken ya nuna cewa samar da sabuwa
neurons — neurogenesis — wanda motsa jiki ya rusa ta da jijiyoyin
tunanin. Hakanan zasu iya bayyana dalilin da yasa yara jarirai, wanda kwakwalwar su ke
nuna kwayar cutar neurogenesis, ba su da dogon tunani.

“Gabaɗaya, anyi tunanin ƙwaƙwalwar hippocampal shine tushe
don ƙwaƙwalwar ajiya kuma suna bayar da shawarar cewa wannan shine tushen ɓacin rai, ”in ji shi
Thomas Insel, darektan Cibiyar Kiwon Lafiya ta Kasa. "Wannan bahasi ne mai rikitarwa da tsokana."

Rashin cutar amfanoni gama gari ne ga dukkan mutane. Yara yawanci ba su
haɓaka abubuwan tuni har zuwa shekaru uku ko huɗu. Amma me yasa hakan? Sheena Josselyn da mijinta Paul Frankland,
wanda dukansu likitocin kimiyyar ilimin halittu ne a Jami'ar Toronto, suka yi zurfin tunani
daidai wannan tambayar bayan lura da cewa 'yar su shekaru biyu
zai iya tuna abin da ya faru tsakanin kwana ɗaya ko biyu, amma ba haka ba
watanni da yawa a baya.

Fiye da takamaiman, suna tunanin ko yana iya samun wani abun yi
tare da neurogenesis a cikin hippocampus-wani yanki na kwakwalwa wanda ya shafi ilmantarwa
da ƙwaƙwalwa. Hippocampal neurons ana haɓaka shi da sauri yayin ƙuruciya,
amma tsarawar neuronal a cikin yankin yayi jinkirin dawowa zuwa girma a lokacin balaga.
“Wannan dangantakar mara tsami tsakanin matakan neurogenesis da
ikon samar da ƙwaƙwalwar ajiyar lokaci ya sa muke tunanin cewa wataƙila ɗayan ne ya dace
dayan, ”in ji Josselyn.

Gudun an san shi don haɓaka neurogenesis a cikin mice. Don haka, don gwada ko
neurogenesis na iya lalata ƙwaƙwalwar ajiya, Josselyn da Frankland sun fara koyarwa
beraye don jin tsoron wani yanayi - masu binciken sun sanya dabbobin
a cikin wani banbancin akwati kuma ya basu wutar lantarki - sannan kuma ya samar
su tare da samun damar yin amfani da ƙafafun da ke gudana ko kuma bar su su kasance marasa ƙarfi. Yaushe
an dawo da kudayen a cikin akwatin bayan kwana ɗaya ko mako guda, duka ƙungiyoyin biyu na
dabbobi sun san yanayin wurin da muka saba da daskare – a
tsoro amsa. Amma idan an dawo da mice a cikin akwatin bayan sati biyu
ko sama da haka, kawai ƙwaƙƙwaran motsi froze. Masu aikin kamar suna da
manta da tsoro.

Gudu yana ƙaddamar da canje-canje na ilimin halittu daga neurogenesis, na
ba shakka, amma ƙungiyar ta ga irin wannan gazawar a tunatarwa lokacin da suka
musamman ƙara neurogenesis pharmacologically a cikin mice. Su
Hakanan ya gano cewa yana hana neurogenesis motsa jiki cikin motsa jiki da kuma jarirai
beraye sun sa dabbobi su fi kyau tunawa.

Har ila yau, ƙungiyar ta nuna ƙwanƙolin ƙwayoyin cuta irin su aladu na Guinea, waɗanda ke da su
rage neurogenesis a cikin jarirai idan aka kwatanta da mice, an kula da a
kwarewa mai ban tsoro da dadewa fiye da kwayayen jarirai. Kuma ingantawa
neurogenesis na Guinea ya sanya su manta da tsoron da suke da shi
a hankali.

Kamar yadda Insel ya nuna, karatun da suka gabata sun nuna cewa neurogenesis
A cikin manya yana da amfani ga koyo da ƙwaƙwalwar ajiya - binciken da ya yi kama da a
rashin daidaituwa tare da Josselyn da Frankland. Duk da haka, in ji shi René Hen,
malami a Cibiyar Kimiyya ta Kavli na Kwakwalwar Brain a Columbia
Jami'a a New York, “binciken da muka samu a baya ya kasance mafi yawan lokuta ana magance su
rawar da neurogenesis ke amfani da bayanan kundin tarihi ”-,
koyo da tuna wani abu sabo. "Yanzu, a cikin binciken na Frankland,
ba suna kallon ikon ɓoye bayanan labari ba, amma
a manta tsofaffin bayanan. Don haka hanya daya don sasanta biyun ita ce
yi tunanin shi a matsayin kasuwanci-kashe: idan kun sami mafi alh atri a sayi sabon kaya shi
watakila a cutar da adana tsoffin kaya. ”

Sakamakon binciken wannan akan ƙwayoyin tsoka ya sa mutane damu da hakan
horar da tsere na wataƙila zai sa su manta? “Mutane ba koyaushe suke cewa
Gudun yana share tunaninku, ”in ji Josselyn,“ kuma a wata hanya zan yi hakan
kace hakan gaskiya ce. ”Amma share tunanin mutum ba lallai bane
illa, ta kara da cewa. “Misali, bana son tunawa a inda na ke
yayi parking motarta sati biyu da suka wuce saboda hakan zai hana ni shiga
tunawa da inda nayi parking a yau. . . . Muna tunanin cewa neurogenesis
da kuma manta wani muhimmin bangare ne na ingantaccen ƙwaƙwalwa. Ba mu so
tuna da komai komai. ”

KG Akers et al., “ Ciwon hippocampal yana daidaita mantuwa a lokacin girma da ƙuruciya,” Kimiyya , 344:598-602, 2014.