ကျွန်မဘဝရဲ့ အဆိုးရွားဆုံးအချိန်တွေထဲက တစ်ခုကတော့ ကလေးတွေက ကျွန်မကို အနားကပ်ပြီး ဆုံးမတဲ့အခါ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်မိတာပါပဲ။ သူတို့ မသိကြဘူးဆိုတာတော့ သေချာပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မ သိပါတယ်။
လူတိုင်းလိုပဲ ကျွန်တော်လည်း အပြတ်အသတ် လက်လျှော့ချင်ခဲ့တယ်။ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် လေးစားမှု ပြန်ရချင်တယ်။ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစိတ်ဆန္ဒကို ဆုပ်ကိုင်ထားမိပြီဆိုရင် ရပ်တန့်ဖို့ မဖြစ်နိုင်သလောက်ပါပဲ။
"နီးပါး" ဆိုတဲ့ စကားလုံးက ကွာဟချက်ပဲဆိုတာ ပြောပြချင်ပါတယ်။ ပြီးတော့ လက်လျှော့ဖို့က ထင်ထားတာထက် အများကြီး ပိုလွယ်တယ်ဆိုတာလည်း ပြောပြချင်ပါတယ်။ စိတ်ပြောင်းလဲလာမှသာ ဖြစ်လာတာပါ။
ဒါကြောင့် တခြားလူတွေ အသုံးဝင်မယ်လို့ ထင်ရင် ကျွန်တော့်ရဲ့ ကိုယ်တွေ့အတွေ့အကြုံကို ဆောင်းပါးတိုလေးတစ်ပုဒ်နဲ့ ရေးပါမယ်။ နှစ်ပေါင်းများစွာကြာပြီးနောက် “အဖြူရောင် လက်ကောက်ဝတ်” မရှိဘဲ တစ်ပတ်အတွင်း အလုပ်ထွက်လိုက်တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် သတိပေးချက်နှစ်ခု ပေးပါမယ်။ “တိုက်တွန်းမှုတွေ” ရှိခဲ့ပေမယ့် ဒီအခြေအနေဟာ “အဖြူရောင် လက်ကောက်ဝတ်” နဲ့ အရည်အသွေးအရ ကွာခြားတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒုတိယသတိပေးချက်ကတော့ ကျွန်တော့်ရဲ့ flatline ကာလ ၃ လလောက် ကြာမြင့်ခဲ့တဲ့ အချိန်မှာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အားဖြည့်မှု လိုအပ်တယ်ဆိုတာပါပဲ။
ကျွန်တော် အပြာကားတွေကို ဘယ်လိုအနိုင်ယူရမလဲဆိုတဲ့ အခြေခံအားဖြင့် အပိုင်းလေးပိုင်းရှိပြီး ခင်ဗျားလည်း လုပ်နိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
၁။ ကိုယ့်ဘာသာကိုယ် ဆေးလိပ်ဖြတ်ဖို့ တကယ်ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ပါ။ အထောက်အပံ့ မသုံးသင့်ဘူးလို့ ကျွန်တော်ပြောတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အထောက်အပံ့က မကြာခဏ လိုအပ်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါပေမဲ့ အခြေခံမူကတော့ ကိုယ်တွင်းထိန်းချုပ်မှုနဲ့ ဆေးလိပ်ဖြတ်နိုင်ပါတယ်။
၂။ သင်ဟာ အလွတ်အေးဂျင့်တစ်ယောက်ဖြစ်တယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ပါ။ အတိုချုပ်ပြောရရင် ထွက်သွားဖို့ ဆုံးဖြတ်ပြီးပြီဆိုရင် သင်ဆုံးဖြတ်ချက်ချပြီးပါပြီ။
၃။ သင့်မှာ အတွင်းစိတ်ခုခံမှုရှိနေမယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ပါ။ ဒါက အဓိကသော့ချက်ပါ၊ သင့်ရဲ့ နုတ်ထွက်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ ဘယ်လိုနည်းနဲ့မဆို ဆန့်ကျင်ဘက်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အတွင်းစိတ်အတွေး၊ ဆန္ဒ၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပုံရိပ် ဒါမှမဟုတ် ဇာတ်ကြောင်းတွေဟာ သင့်ကို ထိခိုက်စေတဲ့ သင့်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဆီ ရောက်သွားရမှာပါ။ ဒီနောက်အပိုင်းကို "IT" လို့ ခေါ်ပါ။
အထက်ဖော်ပြပါအချက်က အရေးကြီးပါတယ်။ အဲဒီအပိုင်းဖြစ်တဲ့ “IT” က “IT ရဲ့ပြင်ဆင်မှုအတွက်” ထွက်လာတာပါ။ တစ်ဖက်မှာတော့ “You” က “no” လို့ပြောပါတယ်။ ဒါကိုသတိပြုမိဖို့ အဓိကသော့ချက်ကတော့ “IT” က “I” ဆိုတဲ့ ကိုယ်ပိုင်နာမ်စားကို မကြာခဏအသုံးပြုလေ့ရှိတယ်ဆိုတာ သဘောပေါက်ဖို့ပါပဲ။ ဥပမာ “I am unable to quit” လိုမျိုးပေါ့။ အဲဒီစကားစုကို “IT” မှာ ကျွန်တော်သတ်မှတ်ပေးထားပါတယ်။ အတိုချုပ်ပြောရရင် “IT က quit မဖြစ်နိုင်ဘူး” ဆိုတာကို ကျွန်တော်ယုံကြည်ပါတယ်။ အသိအမှတ်ပြုမှုနဲ့အတူ မလိုလားအပ်တဲ့အတွေးတွေကို အရင်းအမြစ်ကနေ ရက်စက်စွာသတ်ပစ်နိုင်ပါတယ်။ မုန့်ဖုတ်ဆိုင်ထဲက အရသာရှိတဲ့မုန့်တစ်ခုကို ဖြတ်လျှောက်သွားသလိုမျိုး စဉ်းစားကြည့်ပါ။ ကိုယ့်ရဲ့တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းက ချက်ချင်းစားချင်ပြီး ချက်ချင်းစားချင်နေပါတယ်။ “IT” က အဲဒီမှာပဲ ပြင်ဆင်ချင်နေပါတယ်။ ဒါပေမယ့် “You” က မလုပ်ပါဘူး။ ကိုယ့်ရဲ့အတွင်းစိတ်က ထိန်းချုပ်ပြီး ကောက်ယူပြီး ငွေပေးချေတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် “no” လို့ပြောလိုက်ရုံနဲ့ ဆက်သွားတာမျိုး လုပ်နိုင်ပါတယ်။ အပြာဇာတ်ကားတွေမှာလည်း အတူတူပါပဲ။
“အဖြူရောင် လက်ကောက်ဝတ်” နဲ့ “ဆန္ဒ” တွေရဲ့ ခြားနားချက်ကို အထက်ပါ လေ့ကျင့်ခန်းကနေ ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ကျွန်မရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ စိတ်က လိုချင်တာတွေရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ပုံရိပ်တွေကို ပေးပို့နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ကျွန်မရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အတည်ပြုပြီးတာနဲ့ (ညစ်ညမ်းရုပ်ရှင်တွေကို ဘယ်တော့မှ မသုံးပါဘူး) “IT” ကို ငြင်းဆန်လိုက်တဲ့အခါ ကျွန်မ လုံးဝ အဆင်ပြေသွားပါတယ်။ အရင်တုန်းက ကျွန်မက ကြိုးကို အားစိုက်ထုတ်နေခဲ့မှာပါ။ ဆိုလိုတာက “အဖြူရောင် လက်ကောက်ဝတ်” ပါ။ နောက်ဆုံးတစ်ခုကတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် (ဒါမှမဟုတ် “IT”) နဲ့ ညှိနှိုင်းတဲ့ကိစ္စတစ်ခုသာလို့ ကျွန်မ ယုံကြည်ပါတယ်။ “IT” က သင့်ကို ကောင်းကောင်းသိတဲ့အတွက် သင်ကျရှုံးမယ့် အလုပ်တစ်ခုပါ။ ဒါကြောင့် ရေရှည်မှာ streaks တွေက ကျွန်မအတွက် အလုပ်မဖြစ်ခဲ့ပါဘူး။
ဒီနေရာမှာလည်း ကျွန်တော် အပြာကားကြည့်တာကို ရပ်ချင်ပေမယ့် အသုံးပြုခဲ့ရတဲ့ အကြောင်းရင်းက အရမ်းရိုးရှင်းတယ်ဆိုတာ သိလာရပါတယ်။ အပြာကားကြည့်တာက ပျော်စရာကောင်းတယ်။ အဲဒီလောက်တော့ ရိုးရှင်းပါတယ်။ ဒီအချက်ကို သိရတာ မကြိုက်ပေမယ့် ဘာကြောင့်သုံးခဲ့လဲဆိုတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ကျွန်တော်သုံးခဲ့တဲ့ အကြောင်းပြချက်တိုင်းကို ကျွန်တော် နှစ်သက်တယ်လို့ ကောက်ချက်ချခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် မုန့်တစ်ခုလိုပဲ၊ ကျွန်တော် ငြင်းဆန်ပါတယ်။ ကျွန်တော်ကိုယ်တိုင် ရနိုင်တဲ့ သရေစာဖြစ်တဲ့ မုန့်နဲ့မတူဘဲ၊ အပြာကားက သရေစာမဟုတ်ဘူး၊ ပြီးတော့ ကျွန်တော် ဘယ်တော့မှ ပြန်မသွားတော့ဘူး။ အခုဘဝက အများကြီး ပိုကောင်းလာပါပြီ။
၄။ ခွန်အားဖြည့်တင်းမှု လိုအပ်ကြောင်း သဘောပေါက်ပါ။ ကျွန်မရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ အသိအမှတ်ပြုမှုကို နေ့တိုင်းလိုလို သတိပေးနေသလိုပါပဲ။ အလေးမလေ့ကျင့်ခန်းကို ထပ်ခါတလဲလဲ လုပ်တယ်လို့ ယူဆပါ။ ပိုလုပ်လေ ပိုကောင်းလေပါပဲ။ ဒါက ထင်သလောက် မခက်ခဲပါဘူး၊ အနည်းဆုံးတော့ ကျွန်မအတွက်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတလေ ကျွန်မမှာ စိတ်ဆန္ဒတွေ ပေါ်လာတတ်ပါတယ်၊ ဟုတ်ပါတယ်၊ ဒါပေမယ့် အဲဒီအတွေးတွေက အခုဆိုရင် အနှောင့်အယှက် မဖြစ်တော့ဘဲ အလွယ်တကူ ဖျောက်ဖျက်ပစ်နိုင်ပါပြီ။
အထက်ဖော်ပြပါအချက်များသည် အသိပညာပေးမှုများဖြစ်ခဲ့မည်ဟု မျှော်လင့်ပါသည်၊ တစ်စုံတစ်ယောက်အတွက် ၎င်းတို့အား အကန့်အသတ်မရှိ ညစ်ညမ်းပုံများကို ဖြတ်ရန် ကူညီပေးပါ။
ဟုတ်ပါတယ်၊ သတိထားရမယ့်အရာတွေ ရှိနေတာကြောင့် ကျွန်တော် အများကြီး ပိုရေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမယ့် အလုံးစုံပြောရရင် အထက်ဖော်ပြပါအချက်တွေကို စနစ်တကျ သင်ကြားပေးပြီး လူတွေ အပြာကားစွဲလမ်းမှုကို ကျော်လွှားနိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။
(ရှင်းလင်းချက်၊ အင်္ဂလိပ်ဘာသာစကားသည် ကျွန်ုပ်၏ မိခင်ဘာသာစကား မဟုတ်ပါ)